III KK 280/23

III KK 280/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Małgorzata Gierszon SSN Jarosław Matras Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie P. M. skazanego z art. 197 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 23 sierpnia 2023 r. kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego w zakresie rozstrzygnięcia o karze łącznej pozbawienia wolności, od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Sulęcinie z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II K 464/21, uchyla wyrok w zaskarżonej części, to jest w zakresie rozstrzygnięcia z pkt. II części dyspozytywnej i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sulęcinie. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II K 464/21, Sąd Rejonowy w Sulęcinie uznał oskarżonego P. M. za winnego popełnienia czynów - opisanego w III KK 280/23 2 pkt. I części wstępnej wyroku, zmieniając jego opis, to jest stanowiącego przestępstwo z art. 190a § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. i art. 288 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to na podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. wymierzył mu karę 5 lat pozbawienia wolności oraz opisanego w pkt. II części wstępnej wyroku stanowiącego przestępstwo z art. 190 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 190 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 miesięcy pozbawienia wolności. Jednocześnie w pkt. II wyroku na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce orzeczonych jednostkowych kar pozbawienia wolności Sąd ten orzekł wobec oskarżonego karę łączną 4 lat pozbawienia wolności, a w pozostałych punktach tego orzeczenia zawarł rozstrzygnięcia w zakresie zaliczenia oskarżonemu na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności okresu rzeczywistego pozbawienia wolności, to jest zatrzymania i aresztowania (pkt III), zastosowania środka karnego (pkt IV) oraz poniesienia kosztów sądowych (pkt V). Wobec niezaskarżenia przez żadną ze stron postępowania wskazanego wyroku uprawomocnił się on w dniu 22 lutego 2023 r. Od wyroku Sądu Rejonowego w Sulęcinie kasację w zakresie zawartego w pkt. II części dyspozytywnej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności, na niekorzyść oskarżonego P. M. – na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. – wniósł w dniu 31 maja 2023 r. Prokurator Generalny. Orzeczeniu temu zarzucił „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 86 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej 4 (czterech) lat pozbawienia wolności, obejmującej orzeczone wobec P. M. w pkt. I części dyspozytywnej wyroku kary: 5 (pięciu) lat pozbawienia wolności oraz karę 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia wolności, a tym samym wymierzeniu jej poniżej dolnego progu określonego we wskazanym przepisie prawa materialnego”. Mając powyższe na względzie Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Sulęcinie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego, wniesiona na niekorzyść skazanego z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 3 k.p.k., jest oczywiście zasadna, co III KK 280/23 3 uprawniało do jej uwzględnienia na posiedzeniu bez udziału stron w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Jak trafnie podnosi skarżący, będący przedmiotem kasacji wyrok został wydany z rażącym naruszeniem prawa materialnego, które miało istotny wpływ na jego treść, to jest art. 86 § 1 k.k., a więc rozstrzygnięcia zawartego w pkt. II części dyspozytywnej tego orzeczenia, związanego z wymiarem kary łącznej pozbawienia wolności. Stosownie do brzmienia art. 86 § 1 k.k. obowiązującego w dacie wydania analizowanego wyroku (nadanego ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID - 19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID – 19, Dz.U. z 2020 r. poz. 1086, tj. od dnia 24 czerwca 2020 r.), sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Poza sporem, na gruncie niniejszej sprawy pozostaje, że Sąd Rejonowy w Sulęcinie zaskarżonym wyrokiem połączył w pkt. II części dyspozytywnej wyroku wymierzone wcześniej w pkt. I kary jednostkowe: 5 lat pozbawienia wolności oraz 2 miesięcy pozbawienia wolności, orzekając karę łączną w wymiarze 4 lat pozbawienia wolności. Tymczasem stosując w sposób prawidłowy przepis art. 86 § 1 k.k. mógł orzec wobec oskarżonego P. M. karę łączną jedynie w wymiarze 5 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności lub 5 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Wymierzając oskarżonemu karę łączną 4 lat pozbawienia wolności Sąd Rejonowy w Sulęcinie rażąco naruszył więc zasady wymiaru kary określone w art. 86 § 1 k.k., bowiem ustalił wymiar orzeczonej kary łącznej pobawienia wolności poniżej ustawowo określonej granicy. Opisane naruszenie miało przy tym istotny wpływ na treść wyroku sąd meriti, ponieważ doprowadziło do orzeczenia kary łącznej w niższym wymiarze niż ta, którą – przy uwzględnieniu prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego oraz zastosowanych przepisów prawa karnego materialnego – należało orzec. III KK 280/23 4 Powyższe implikowało zatem konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi a quo. Procedując ponownie w sprawie Sąd Rejonowy w Sulęcinie, uwzględniając zapatrywania prawne Sądu Najwyższego, rozstrzygnie w zakresie, w którym nastąpiło uchylenie, a zatem wymierzy karę łączną w granicach określonych we wskazanym wyżej przepisie prawa materialnego. Z tych względów orzeczono jak w części dyspozytywnej wyroku. [K.K.] [ł.n]