III KK 282/21

WyrokIzba Karna2022-07-12

Skład orzekający: Antoni Bojańczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie rozstrzygnięto o tych kosztach?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy jest właściwy do zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie rozstrzygnięto o tych kosztach, zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. Koszty te ponosi Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze.
Stan faktyczny
Obrońca z urzędu adwokat P. B.-T. wniosła o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu za sporządzenie odpowiedzi na kasację oraz za obronę przed Sądem Najwyższym. Sąd Najwyższy w postanowieniu kończącym postępowanie kasacyjne oddalił kasację, ale nie rozstrzygnął o kosztach pomocy prawnej. Obrońca złożyła kolejny wniosek o zasądzenie tych kosztów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. B.-T. kwotę 1.180,80 zł tytułem wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację oraz za obronę przed Sądem Najwyższym, powiększoną o podatek VAT.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 282/21 POSTANOWIENIE Dnia 12 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk w sprawie K. Ś., skazanego z art. 148 § 1 k.k. i in., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 12 lipca 2022 r. wniosku obrońcy z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu na podstawie § 4 ust. 3 oraz § 17 ust. 2 pkt 6 i § 5 w zw. z § 17 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (j.t.: Dz.U. z 2019 r. poz. 18) p o s t a n o w i ł: zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. P. B.-T., Kancelaria Adwokacka w […], kwotę 1.180,80 zł (jeden tysiąc sto osiemdziesiąt złotych i osiemdziesiąt groszy) – w tym 23% podatku od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na kasację oraz za obronę przed Sądem Najwyższym. UZASADNIENIE Zarządzeniem sędziego z dnia 3 marca 2022 r., wyznaczono skazanemu K. Ś. w postępowaniu kasacyjnym obrońcę z urzędu w osobie adw. P. B.-T. (k. 36-40). Jak wskazano w uzasadnieniu powyższego zarządzenia, zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 2 października 2020 r., wyznaczono adw. P. B.-T. obrońcą w postępowaniu okołokasacyjnym, tj. do określonej fazy postępowania kasacyjnego. W toku postępowania okołokasacyjnego, adw. P. B.-T. sporządziła m.in. odpowiedź z dnia 28 sierpnia 2021 r. na kasację Prokuratora Generalnego wniesioną od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. akt II AKa […], zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w T. z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt II K […] (k. 32-33). W trakcie postępowania kasacyjnego zaś sporządziła dwa pisma procesowe w dniach: 14 i 18 kwietnia 2022 r. (k. 39-40 i k. 52 numeracja wtórna akt). W pierwszym z nich zawarła wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, obejmujący sporządzenie odpowiedzi na kasację wraz z należnym podatkiem VAT i oświadczeniem, że koszty te nie zostały uiszczone w całości ani w części. W piśmie z dnia 18 kwietnia 2022 r. zostały sformułowane przez obrońcę z urzędu wnioski o nadesłanie dokumentacji z zakładów karnych ZK I. i ZK G. odnoszącej się m. in. do zachowania skazanego w trakcie odbywania kary. K. Ś. był reprezentowany podczas rozprawy kasacyjnej przed Sądem Najwyższym w dniu 25 maja 2022 r. przez upoważnionego obrońcę substytucyjnego adw. J. W. (k. 56). Postanowieniem z dnia 25 maja 2022 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną (k. 57). W orzeczeniu tym rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z postępowaniem kasacyjnym, jednak nie rozstrzygnięto w przedmiocie zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W piśmie z dnia 21 czerwca 2022 r. (data stempla pocztowego) obrońca K. Ś. obok wniosku o doręczenie „wyroku” wydanego w sprawie w dniu 25 maja 2022 r., wystąpiła z wnioskiem o doręczenie postanowienia w przedmiocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, o przyznanie których wnosiła pismem z dnia 14 kwietnia 2022 r. (k. 60). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k., jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach 3 postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem przez art. 637a k.p.k. Jak wskazano wyżej, w postanowieniu kończącym postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie rozstrzygnięto co do zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem, jednak nie rozstrzygnięto o wynagrodzeniu związanym z obroną przed Sądem Najwyższym oraz sporządzeniem odpowiedzi na kasację. Stosownie natomiast do treści art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Część wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną przez obrońcę z urzędu w postępowaniu kasacyjnym została już zasądzona (postanowienie Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. II AKa […] ⎯ wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 23 lipca 2020 r., sygn. II AKa […], k. 1216 akt), co do części jednak nie orzeczono. W tej sytuacji, skoro adw. P. B.-T., wyznaczony obrońca z urzędu skazanego K. Ś. w postępowaniu okołokasacyjnym i postępowaniu kasacyjnym (zarządzenia Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 2 października 2020 r. i sędziego Sądu Najwyższego z 3 marca 2022 r.), po zapoznaniu się aktami sprawy sporządziła w niniejszej sprawie odpowiedź na kasację oraz podejmowała czynność obrończe w toku postępowania kasacyjnego (m. in. reprezentowała skazanego podczas rozprawy kasacyjnej przed Sądem Najwyższym w dniu 25 maja 2022 r.), a wynagrodzenie z tytułu tych czynności świadczonych w ramach udzielania przez adwokat pomocy prawnej z urzędu – zgłoszone w powołanym wyżej piśmie z dnia 14 kwietnia 2022 r. zawierającym wniosek o jego zasądzenie – nie zostało przez skazanego uiszczone choćby w części, to należało wniosek uwzględnić, ustalając należną wysokość wynagrodzenia. W myśl § 17 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów 4 nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu z dnia 30 listopada 2018 r. (j.t.: Dz.U. z 2019 r. poz. 18, dalej cyt. jako rozporządzenie), za obronę przed Sądem Najwyższym opłata wynosi 600 zł. Odnośnie opłaty za sporządzenie odpowiedzi na kasację to w rozporządzeniu nie wyszczególniono czynności w postaci sporządzenia i wniesienia odpowiedzi na kasację. Jednak najbardziej zbliżona swym charakterem do czynności sporządzenia odpowiedzi na kasację jest czynność polegająca na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 17 ust. 4 pkt 2), dlatego należało na tej podstawie przyjąć wartość opłaty na kwotę 360 zł (§ 5 rozporządzenia). Jednocześnie z § 4 ust. 3 rozporządzenia wynika, że opłatę podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług, którego stawka wynosi obecnie 23%. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy przyznał adw. P. B.-T. wynagrodzenie za sporządzenie odpowiedzi na kasację w kwocie 360 złotych oraz za obronę przed Sądem Najwyższym w kwocie 600 zł, łącznie w kwocie 960 zł. Kwotę tę należało następnie powiększyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług, ustalając wysokość wynagrodzenia opiewają na kwotę określoną w części dyspozytywnej postanowienia. [as]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 148 § 1 KKart. 626 § 2 KPKart. 637a KPKart. 29 ust. 1§ 1§ 4 ust. 3§ 17 ust. 2§ 5§ 17 ust. 4§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy