III KK 291/18

Sygn. akt III KK 291/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 14 czerwca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Dariusz Kala SSN Piotr Mirek w sprawie A. S. skazanego z art. 158 § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 14 czerwca 2018 r. kasacji, wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości – Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego od wyroku Sądu Rejonowego we W. z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K …/17 uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej A. S. w całości i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu we W. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K …/17, Sąd Rejonowy we W., w uwzględnieniu wniosku prokuratora złożonego na podstawie art. 335 § 2 k.p.k., uznał A. S. (a także współoskarżonego w sprawie T. T.), za winnych tego, że „w dniu 1 stycznia 2017 r. we W. przy ul. Z., działając wspólnie i w porozumieniu, 2 zadając uderzenia rękoma oraz kopiąc po całym ciele wzięli udział w pobiciu G. Ś., powodując u wymienionego obrażenia ciała w postaci licznych otarć naskórka okolicy czołowej, nosa, owłosionej części głowy, zasinienia obu oczodołów, lewego ucha, rozcięcia naskórka na nosie, czym narazili go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku określonego w art. 157 § 1 k.k.”, tj. występku z art. 158 § 1 k.k., i za to, po zastosowaniu art. 37a k.k., wymierzył temu oskarżonemu uzgodnioną z nim przez oskarżyciela publicznego karę 6 miesięcy ograniczenia wolności połączoną z wykonywaniem nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin miesięcznie. Orzeczenie powyższe uprawomocniło się w dniu 28 kwietnia 2017 r. Kasację od wskazanego wyroku wniósł na podstawie art. 521 § 1 k.p.k. Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalny. Zaskarżając orzeczenie to w części dotyczącej A. S. w całości na jego korzyść autor kasacji zarzucił „rażące i mogące mieć istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 343 § 5 k.p.k. w zw. z art. 117 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 6 k.p.k., polegające na wydaniu wobec A. S. wyroku skazującego na posiedzeniu bez przeprowadzenia rozprawy, w sytuacji gdy nie był prawidłowo powiadomiony o terminie posiedzenia, co w efekcie naruszyło jego prawo do obrony”. W oparciu o tak zredagowany zarzut wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu we W. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Oczywista zasadność zarzutu podniesionego we wniesionej na korzyść skazanego kasacji umożliwiła jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Przepis art. 117 § 1 k.p.k. przewiduje obowiązek zawiadomienia osoby uprawnionej do wzięcia udziału w czynności procesowej o jej czasie i miejscu. Warunkiem przeprowadzenia takiej czynności jest przy tym, zgodnie z art. 117 § 2 k.p.k., prawidłowe powiadomienie uprawnionego. Jedną z osób mających prawo wzięcia udziału w posiedzeniu, o którym mowa w art. 343 § 5 k.p.k., jest oskarżony. Przeprowadzenie posiedzenia i wydanie wyroku uwzględniającego wniosek prokuratora złożony w trybie art. 335 § 2 k.p.k. jest więc możliwe, gdy oskarżony 3 nie stawił się na to posiedzenie i nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa, wszakże pod warunkiem, że został o jego terminie w sposób właściwy powiadomiony. Jak wynika z dokumentacji procesowej zgromadzonej w aktach przedmiotowej sprawy warunek ten, umożliwiający procedowanie przez sąd pod nieobecność oskarżonego, nie został w tym wypadku spełniony. Oskarżony A. S. nie stawił się na posiedzenie w dniu 20 kwietnia 2017 r., a w protokole dokumentującym tę czynność odnotowano: „nie stawił się prawidłowo powiadomiony” (k. 82). Podstawą takiego ustalenia była z kolei zawarta na niedoręczonej oskarżonemu przesyłce zawierającej zawiadomienie o terminie posiedzenia, adnotacja o powtórnym awizowaniu i jej nie odebraniu w placówce pocztowej. Rzecz w tym, że zawiadomienie o terminie posiedzenie wraz z aktem oskarżenia i wnioskiem prokuratora, o którym mowa w art. 335 § 2 k.p.k., sąd wysłał na adres: W. ul J. 15 (podany nota bene w akcie oskarżenia). Tymczasem oskarżony już w toku przesłuchania w toku postępowania przygotowawczego podał wprawdzie ten adres jako miejsce zameldowania, wskazując wszelako jak miejsce zamieszkania (dłuższego pobytu): P. (k. 31). Tenże adres odnotowany był również w notatce urzędowej (k. 1) oraz w protokole zatrzymania osoby (k. 4), a także w załączniku adresowym do aktu oskarżenia (k.64). Wobec powyższego, niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, oczywistym jest, że zawiadomienie o terminie i miejscu posiedzenia zostało wysłane oskarżonemu A. S. na adres, który nie został przez niego wskazany jako miejsce zamieszkania, czy też adres do doręczeń. To z kolei, nie dawało podstaw do uznania, że oskarżony ten został o posiedzeniu sądu powiadomiony w sposób prawidłowy. W świetle podniesionych zaszłości, nie może budzić wątpliwości, że przeprowadzenie posiedzenia i wydanie wyroku skazującego naruszało wymienione w kasacji przepisy procedury karnej, w tym również art. 6 k.p.k., pozbawiając oskarżonego prawa do obrony. Trafnie wywodzi skarżący, że pomimo wcześniejszej zgody na wydanie wyroku skazującego i wymierzenie uzgodnionej z prokuratorem kary, oskarżony uprawniony jest w toku posiedzenia do wypowiedzenia się co do elementów porozumienia, a także może swoją zgodę na 4 skazanie bez przeprowadzenia rozprawy cofnąć (zob. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 13 maja 2015 r., V KK 88/15, LEX nr 1683423 i z dnia 26 października 2016 r., II KK 255/16, LEX nr 2141219). Rażący charakter stwierdzonego uchybienia i niewątpliwy w tym układzie jego wpływ na treść poddanego kontroli kasacyjnej wyroku musiał skutkować jego uchyleniem w zaskarżonej części i przekazaniem sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania sądowi meriti. Procedując powtórnie sąd ten rozpozna raz jeszcze wniosek prokuratora bacząc, aby oskarżony A. S. został w sposób właściwy poinformowany o miejscu i czasie tej czynności. kc