III KK 30/15
WyrokIzba Karna2015-08-19
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Małgorzata Gierszon, Przemysław Kalinowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci oskarżyciela prywatnego przed rozpoznaniem wniesionej przez niego kasacji, gdy osoby najbliższe nie wstąpiły w jego prawa w ustawowym terminie, sąd powinien umorzyć postępowanie kasacyjne?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne, ponieważ oskarżyciel prywatny zmarł przed rozpoznaniem środka zaskarżenia, a osoby najbliższe nie wstąpiły w jego prawa w ustawowym terminie. Zgodnie z art. 61 § 2 k.p.k., brak takiego wstąpienia w terminie trzech miesięcy od śmierci oskarżyciela prywatnego obliguje sąd do umorzenia postępowania. Nawet gdyby istniały przesłanki do przywrócenia terminu, nie zostały one spełnione.Stan faktyczny
Oskarżyciel prywatny R. D. wniósł kasację na niekorzyść W. B., który został prawomocnie uniewinniony od popełnienia czynu z art. 212 § 1 i 2 k.k. Przed rozpoznaniem kasacji oskarżyciel prywatny zmarł. Osoby najbliższe nie wstąpiły w jego prawa w ustawowym terminie, ani nie wystąpiły o przywrócenie terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne i obciążył Skarb Państwa wydatkami tego postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 30/15 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 19 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Małgorzata Gierszon SSN Przemysław Kalinowski (sprawozdawca) Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka w sprawie W. B. Sąd Najwyższy postanowił: 1) na podstawie art. 61 § 2 kpk umorzyć postępowanie kasacyjne w sprawie; 2) wydatkami tego postępowania obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE R. D., jako oskarżyciel prywatny w sprawie Sądu Rejonowego w O. sygn. akt II K […], wniósł kasację na niekorzyść W. B., prawomocnie uniewinnionego od popełnienia czynu z art. 212 § 1 i 2 k.k. Została ona przyjęta i skierowana na rozprawę. Przed rozpoznaniem tej kasacji okazało się, że oskarżyciel prywatny zmarł w dniu 22 marca 2015r. Stosownie do dyspozycji art. 61 § 1 k.p.k., w razie śmierci oskarżyciela prywatnego postępowanie zawiesza się, a osoby najbliższe mogą wstąpić w jego prawa. Mają na to trzy miesiące. Jak ustalono osobami najbliższymi dla R. D. były: M. D., A. D. i X. D.. Z akt postępowania okołokasacyjnego wynika, że w terminie zakreślonym przez ustawę w/w osoby nie złożyły oświadczenia o wstąpieniu w prawa oskarżyciela prywatnego w niniejszej sprawie. Konsekwencje takiej sytuacji określa przepis art. 61 § 2 k.p.k., który stanowi, że jeżeli w terminie zawitym 3 m-cy od dnia śmierci oskarżyciela prywatnego osoba uprawniona nie wstąpi w prawa zmarłego, sąd lub referendarz sądowy umarza postępowanie.
2 Jednocześnie odnotować należy, że termin zakreślony w powołanym przepisie należy do kategorii terminów przywracalnych przy zachowaniu warunków określonych w art. 126 § 1 k.p.k., tj. po wykazaniu , że niedotrzymanie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych, w ciągu 7 dni od chwili ustania przeszkody złożony został wniosek o przywrócenie terminu, jednocześnie ze złożeniem wniosku dopełniono czynności, która miała być wykonana w terminie zawitym. W tej sprawie także te wymagania nie zostały spełnione. Z pisma z dnia 23 lipca 2015r. nadesłanego przez radcę prawnego P. S. wynika, że od osób które, spełniają kryterium osób najbliższych dla oskarżyciela prywatnego R. D., radca prawny P. S. uzyskał pełnomocnictwo do ich reprezentowania w związku z niniejszą sprawą. Zatem, najpóźniej z tą chwilą ustała przeszkoda do ubiegania się o ewentualne przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia przewidzianego w art. 61 § 1 k.p.k. Tymczasem, do dnia rozprawy osoby uprawnione ani nie wystąpiły o przywrócenie terminu do złożenia oświadczenia o woli wstąpienia w tej sprawie w prawa zmarłego oskarżyciela prywatnego ani nie złożyły takiego oświadczenia w dniu dzisiejszym. Nie uczynił tego również pełnomocnik M. D. Powyższa sytuacja obligowała Sąd Najwyższy do umorzenia postępowania kasacyjnego. Natomiast, z uwagi na wyjątkowy charakter układu procesowego, w którym oskarżyciel prywatny wniósł nadzwyczajny środek zaskarżenia, ale zmarł przed jego rozpoznaniem, a osoby uprawnione do przejęcia jego prawa do skargi nie wstąpiły skutecznie do procesu, wydatkami za postępowanie kasacyjne należało obciążyć na podstawie art. 632a k.p.k. Skarb Państwa. Mając to wszystko na uwadze Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie. aw
Powiązane orzeczenia
- I KK 87/25 2025-10-07Czy w przypadku śmierci oskarżycielki posiłkowej, która samodzielnie popierała oskarżenie, postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone, jeśli osoby najbliższe lub pozostające na utrzymaniu zmarłej nie wstąpiły w jej p…
- V KK 629/21 2023-02-09Czy śmierć oskarżonego po wniesieniu kasacji na jego niekorzyść, ale przed jej rozpoznaniem, stanowi podstawę do umorzenia postępowania kasacyjnego?
- II KK 310/24 2024-11-07Czy śmierć oskarżonego po wniesieniu kasacji na jego niekorzyść, a przed jej rozpoznaniem, skutkuje umorzeniem postępowania kasacyjnego?
- IV KK 374/21 2021-12-20Czy śmierć oskarżonego po wniesieniu kasacji na jego niekorzyść, a przed jej rozpoznaniem, skutkuje umorzeniem postępowania kasacyjnego?
- IV KK 177/22 2022-06-03Czy sąd może prowadzić postępowanie karne i wydać wyrok skazujący, jeśli oskarżony zmarł przed wydaniem wyroku, a sąd nie dysponował tą informacją w chwili orzekania?
Powołane przepisy
art. 61 § 2 kpkart. 212 § 1art. 61 § 1 KPKart. 126 § 1 KPKart. 632a KPK§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy