III KK 313/21

Sygn. akt III KK 313/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek Protokolant Elżbieta Wawer w sprawie O. M. oskarżonego z art. 178a § 1 i 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 29 września 2021 r., kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od wyroku Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umarza postępowanie, a jego kosztami obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w G., wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K (…), uznał O.M. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 i 4 k.k. i za ten czyn, na podstawie art. 178a § 4 k.k. wymierzył mu karę 3 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, a 2 na podstawie art. 43a § 2 k.k. orzekł świadczenie pieniężne w kwocie 10000 zł na rzecz Funduszu P.. Obciążył też oskarżonego kosztami sądowymi. Kasację od tego wyroku, który uprawomocnił się w dniu 9 kwietnia 2021 r., wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżając go w całości, na korzyść oskarżonego, zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., polegające na zaniechaniu umorzenia postępowania i skazaniu O.M. wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2021 r., sygn. akt II K (…), za czyn z art. 178a § 1 i 4 k.k., w sytuacji gdy oskarżony zmarł przed jego wydaniem, tj. w dniu 28 stycznia 2021 r., co stanowi bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. W konkluzji kasacji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jest oczywiście zasadna, a to pozwoliło na uwzględnienie jej w całości na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżony wyrok został wydany z obrazą przepisu art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k., w myśl którego nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy oskarżony zmarł. Z informacji uzyskanych już po uprawomocnieniu się zaskarżonego wyroku wynika, że O.M. zmarł przed jego wydaniem – w dniu 28 stycznia 2021 r. (odpis skróconego odpisu zgonu z dnia 23 czerwca 2021 r., nr (…), k. 68). Okoliczność ta stanowi negatywną przesłankę procesową o charakterze bezwzględnym, która musi być uwzględniona przez organ procesowy na każdym etapie postępowania. Brak takiego postąpienia skutkuje wystąpieniem uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k., powodującym konieczność uchylenia zaskarżonego orzeczenia niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na treść orzeczenia. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy, uwzględniając kasację Prokuratora Generalnego, uchylił zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 5 k.p.k. umorzył postępowanie. Z uwagi na treść zaskarżonego wyroku oczywistym jest, że rozstrzygniecie to pozostaje w zgodzie z dyspozycją przepisu art. 439 § 2 k.p.k. 3 zabraniającego uchylenia orzeczenia z powodu śmierci oskarżonego, na jego niekorzyść. O kosztach sądowych orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k. as