III KK 313/24

WyrokIzba Karna2024-09-18

Skład orzekający: Jarosław Matras, Michał Laskowski, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara łączna pozbawienia wolności wymierzona przez sąd odwoławczy, niższa od najwyższej z kar jednostkowych, narusza przepis art. 86 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w dacie popełnienia czynów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że kara łączna pozbawienia wolności wymierzona przez sąd odwoławczy w wymiarze niższym niż najwyższa z kar jednostkowych orzeczonych wobec oskarżonego stanowi rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. Zgodnie z tym przepisem, kara łączna powinna mieścić się w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy. Wymierzenie kary poniżej tego progu jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy skazał oskarżonego E. P. za dwa występki z art. 200 § 1 k.k. i inne, wymierzając kary jednostkowe pozbawienia wolności, a następnie karę łączną trzech lat pozbawienia wolności. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację obrońcy, złagodził karę łączną do dwóch lat i trzech miesięcy pozbawienia wolności. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając sądowi odwoławczemu rażące naruszenie art. 86 § 1 k.k. poprzez wymierzenie kary łącznej poniżej dolnego progu przewidzianego w tym przepisie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej kary łącznej pozbawienia wolności i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 313/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 września 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie E. P. skazanego za występek określony w art. 200 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 18 września 2024 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt IV Ka 275/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 741/22, uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. co do kary łącznej pozbawienia wolności i przekazuje sprawę w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Michał Laskowski Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz III KK 313/24 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K 741/22, Sąd Rejonowy w Gorzowie Wielkopolskim uznał oskarżonego E. P. za winnego popełnienia dwóch występków z art. 200 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zb. z art. 200 § 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzył mu odpowiednio kary dwóch lat i 6 miesięcy oraz dwóch lat pozbawienia wolności. Na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w miejsce orzeczonych jednostkowych kar pozbawienia wolności wymierzył oskarżonemu karę łączną trzech lat pozbawienia wolności. Nadto na podstawie art. 41a § 2 k.k. wyrokiem tym orzeczono wobec oskarżonego zakaz zbliżania się do na odległość nie mniejszą niż 50 m oraz zakaz osobistego, telefonicznego i za pomocą internetowych środków kontaktowania się z pokrzywdzonymi przez okres lat 3. Wyrok ten w całości zaskarżył obrońca oskarżonego, który wskazując na obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 2 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 4 k.p.k. oraz błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku, mający wpływ na treść zaskarżonego wyroku, wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie E. P. od zarzucanego mu czynu ewentualnie o zmianę wymierzonej kary i orzeczenie w miejsce kary łącznej 3 lat pozbawienia wolności, kary we względniejszym wymiarze, przy zastosowaniu przepisu art. 37b k.k.” W przypadku nieuwzględnienia tych żądań skarżący wniósł o „orzeczenie kary pozbawienia wolności we względniejszym wymiarze, przy zastosowaniu nadzwyczajnego złagodzenia kary przewidzianego art. 60 § 2 k.k., tj. w wymiarze umożliwiającym podsądnemu odbycie kary w systemie dozoru elektronicznego.” Wyrokiem z dnia 11 lipca 2023 r., sygn. akt IV Ka 275/23, Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną w punkcie III części dyspozytywnej karę łączną złagodził do 2 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I), w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymując w mocy (pkt II). Kasację na niekorzyść oskarżonego złożył Prokurator Generalny. Zaskarżając wyrok sądu odwoławczego w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej III KK 313/24 3 pozbawienia wolności (pkt I części dyspozytywnej wyroku), postawił zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegającego na wymierzeniu oskarżonemu kary łącznej poniżej dolnego progu przewidzianego w powyższym przepisie. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwia jej rozpoznanie w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Zaskarżony wyrok dotknięty jest rażącym naruszeniem art. 86 § 1 k.k., albowiem kara łączna została wymierzona poniżej najwyższej z kar jednostkowych orzeczonych wobec oskarżonego. Zgodnie z art. 86 § 1 k.k. obowiązującym w dacie czynów popełnionych przez oskarżonego (art. 4 § 1 k.k. – taki stan wybrał sąd I instancji; por. uzasadnienie wyroku), sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy (treść art. 86 § 1 k.k. uległa zmianie od 24 czerwca 2020 r.). Skoro w niniejszej sprawie najwyższą z kar orzeczonych wobec oskarżonego była kara dwóch lat i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, to minimalna kara łączna mogła być orzeczona w takim wymiarze, a nie jako kara dwóch lat i trzech miesięcy pozbawienia wolności. Z tego powodu konieczne było uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim w postępowaniu odwoławczym. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w wyroku. [J.J.] [ał] Michał Laskowski Jarosław Matras Eugeniusz Wildowicz

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 200 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 12 § 1 KKart. 200 § 3 KKart. 11 § 2 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 41a § 2 KKart. 7 KPKart. 2 § 1 pkt 1 KPKart. 4 KPKart. 37b KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy