III KK 319/20

WyrokIzba Karna2020-12-09

Skład orzekający: Dariusz Świecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne skazanie za prowadzenie pojazdu bez uprawnień, po wcześniejszym skazaniu za podobne zachowanie, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z powodu tożsamości czynu lub zastosowania konstrukcji czynu ciągłego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przestępstwo z art. 180a k.k. nie jest przestępstwem trwałym, a jedynie penalizuje konkretne zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu bez uprawnień. W analizowanej sprawie, mimo że oba czyny polegały na niezastosowaniu się do tej samej decyzji o cofnięciu uprawnień, były to dwa odrębne zdarzenia faktyczne, popełnione w różnym czasie i miejscu, dotyczące prowadzenia różnych pojazdów. W związku z tym nie można było mówić o tożsamości czynów ani o zastosowaniu konstrukcji czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k., co wykluczało istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej.
Stan faktyczny
Skazany R. W. został prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu w dniu 27.10.2017 r. bez uprawnień, mimo decyzji o ich cofnięciu. Następnie został ponownie skazany za prowadzenie innego pojazdu w dniu 13.02.2018 r. również bez uprawnień, w związku z tą samą decyzją administracyjną. Obrońcy skazanego wnieśli kasację, zarzucając rażące naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., twierdząc, że doszło do ponownego skazania za ten sam czyn trwały lub objęty konstrukcją czynu ciągłego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 319/20 POSTANOWIENIE Dnia 9 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Świecki w sprawie R. W. skazanego z art. 180a k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 9 grudnia 2020 r., kasacji wniesionej przez obrońców skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 grudnia 2019 r., sygn. akt II K (…), postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 grudnia 2019 r., II K (…), R. W. został uznany za winnego tego, że w dniu 13 lutego 2018 r. w miejscowości J., gm. T., woj. (…), jechał jako kierujący samochodem marki P. nr rej. (…) po drodze publicznej, czym nie zastosował się do decyzji nr KDT (…) z dnia 8 lutego 2012 roku o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kat. ABET, wydanej przez Starostę Ł., to jest przestępstwa z art. 180a k.k. 2 Po rozpoznaniu apelacji obrońców wniesionych od tego wyroku, Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II Ka (…), utrzymał w mocy zaskarżony wyrok. Z kasacją od prawomocnego wyroku wystąpili obrońcy skazanego. Zarzucili w niej rażące naruszenie przepisów postępowania – art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. poprzez ponowne skazanie oskarżonego na tej podstawie za trwałe zachowania składające się na jeden czyn (popełniony w całości przed wydaniem pierwszego wyroku) oraz niewzięcie pod uwagę, że R. W. został już prawomocnie skazany za ten czyn trwały wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…), co doprowadziło do powstania bezwzględnej przyczyny odwoławczej stypizowanej w art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. W konkluzji skarżący wnieśli o „uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i umorzenie postępowania w całości”. W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście bezzasadna, na granicy dopuszczalności. Z jej zarzutu wynika, że skarżący przyjmują zaistnienie w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej wobec ponownego jakoby skazania R. W. w rozpatrywanej sprawie za tożsamy „czyn trwały”. Autorzy kasacji nie mogą się jednak do końca zdecydować, czy owo rzekome ponowne skazanie za tożsamy czyn wynika właśnie z faktu, że chodzi tu o „czyn trwały” czy jednak z uwagi na wskazywane w uzasadnieniu skargi pominięcie przez Sąd Okręgowy treści art. 12 k.k. (zapewne chodziło tu o art. 12 § 1 k.k.). Niezależnie od niejasnych intencji obrońców, zarzut kasacji jest całkowicie chybiony. O wystąpieniu bezwzględnej przyczyny odwoławczej świadczyć ma okoliczność skazania R. W. wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 kwietnia 2018 r., sygn. akt II K (…) za to, że w dniu 27.10.2017 r. w miejscowości Ł., gmina Z., województwo (…) prowadził pojazd mechaniczny marki F. o nr rejestracyjnym 3 (…) nie stosując się do decyzji Starosty Powiatowego w Ł. nr (…) z dnia 8.02.2012 r. o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii ABET dokument nr (..), co zakwalifikowano jako przestępstwo z art. 180a k.k. W odniesieniu więc do zarzutu kasacji przypomnieć od razu wypada, że już Sąd odwoławczy ustosunkowując się do apelacji obrońców wyjaśnił, iż przestępstwo z art. 180a k.k. nie należy do przestępstw trwałych. Stanowisko to nie budzi żadnych wątpliwości. Nie ma tu znaczenia sygnalizowana w uzasadnieniu kasacji okoliczność, że nieposiadanie uprawnień do kierowania pojazdami jest trwałym stanem, skoro przepis art. 180a k.k. penalizuje zachowanie polegające na prowadzeniu pojazdu mechanicznego przez sprawcę, który nie stosuje się do decyzji właściwego organu o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Z kolei przywołany wcześniej opis przypisanego skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 18 kwietnia 2018 r. przestępstwa ewidentnie przeczy stwierdzeniu kasacji, że w przedmiotowej sprawie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza z powodu tego, że R. W. „został już prawomocnie skazany za czyn, na który składało się więcej zachowań stanowiących jego znamiona, po czym został ponownie skazany za jedno z zachowań wchodzących w zakres tego czynu”. Z opisu przypisanego czynu wyraźnie wynika, że chodzi tu o jedno zachowanie. W tej sytuacji w grę nie wchodziło nawet rozważanie zastosowania konstrukcji czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k. Wydanym zatem w rozpatrywanej sprawie wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 grudnia 2019 r. przypisano R. W. prowadzenie innego pojazdu mechanicznego w całkowicie odmiennym czasie i miejscu, aniżeli w powołanym wyroku Sądu Rejonowego w S. . W tych realiach nie sposób przyjmować, aby doszło do ponownego skazania za zachowanie objęte już uprzednio przypisanym przestępstwem. Chodzi tu bowiem o dwa odrębne czyny w rozumieniu prawa karnego, dwa odrębne zdarzenia faktyczne (historyczne). Jedynym zbieżnym elementem pozostawało niezastosowanie się przez skazanego w obydwu wypadkach do tożsamej decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Rzecz jednak w tym, że okoliczność ta w żadnym razie nie może świadczyć o tożsamości tych czynów. Kolejne zignorowanie przez skazanego wydanej względem niego decyzji administracyjnej o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdem skutkowało bowiem dopuszczeniem się kolejnego czynu 4 zabronionego, przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 12 grudnia 2019 r., który nie stanowił uprzednio przedmiotu osądu. W realiach sprawy całkowicie nieuprawnione jest zatem wywodzenie, że Sąd Okręgowy pominął konstrukcję czynu ciągłego z art. 12 § 1 k.k. oraz przyjęcie, że skazany działał w wyniku z góry powziętego zamiaru, co uzasadniać miałoby zastosowanej owej konstrukcji, a w efekcie spowodować wystąpienie sygnalizowanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Podnieść trzeba tu i to, że ustalenia w zakresie zamiaru, z jakim działał sprawca należą do sfery ustaleń faktycznych, których kwestionowanie w kasacji jest wykluczone, a na tym opiera się w istocie przedmiotowa kasacja. Dlatego też, Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną, obciążając skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. Z tych wszystkich względów orzeczono, jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 180a KKart. 535 § 3 KPKart. 17 § 1 pkt 7 KPKart. 439 § 1 pkt 8 KPKart. 12 KKart. 12 § 1 KK§ 3§ 1 pkt 7§ 1 pkt 8§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy