III KK 339/26

III KK 339/26 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie M.S. skazanego za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 5 k.k., art. 278a § 1 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 27 sierpnia 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 507/25, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 11 października 2024 r., sygn. akt II K 1180/21/S p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić skazanego M.S. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego; 3. nie uwzględnić wniosku adw. P.W., obrońcy z urzędu skazanego M.S., o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE III KK 339/26 2 Z uwagi na treść art. 535 § 3 k.p.k. uzasadnienia wymaga obecnie rozstrzygnięcie z pkt 3. W tym względzie należy wskazać, że adw. P.W, obrońca z urzędu aktualnie skazanego M.S, w kasacji zamieścił wniosek o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej skazanemu, należy przyjąć, że w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek ten należało rozpatrzeć z uwzględnieniem treści art. 84 § 1 i 2 k.p.k., zgodnie z którą wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń oraz nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu wyznaczony na wcześniejszym etapie postępowania może sporządzić i wnieść kasację od orzeczenia, o którym jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zapłaty za tę czynność, mająca miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdy została podjęta samorzutnie przez obrońcę. Ten obowiązek istnieje, gdy na podstawie art. 84 § 3 k.p.k. obrońca został wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zazwyczaj z inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie. Należy zaznaczyć, że pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który argumentował, że skazany ma prawo nie tylko do obrony, ale również do definitywnego zakończenia postępowania sądowego, przeto zgody na wywiedzenie w jego imieniu kasacji nie można domniemywać oraz że w razie braku postaw do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego należałoby go nimi obciążyć po oddaleniu kasacji, której się nie tylko nie domagał, ale nawet o jej wywiedzeniu mógł nie wiedzieć (postanowienie z dnia 7 sierpnia 2013 r., II KK 15/13; zob. także postanowienia: z dnia 15 stycznia 2013 r., II KZ 56/12; z dnia 4 maja 2016 r., III KK 334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK 263/23 i in.). Adw. P.W. zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 r., tj. po wydaniu wyroku przez ten Sąd, na podstawie art. 78 § 1 i art. 81 k.p.k. został wyznaczony obrońcą z urzędu M.S. Wniósł apelację od wyroku Sądu Rejonowego, a po wydaniu wyroku przez Sąd drugiej instancji wystąpił o sporządzenie pisemnego uzasadnienia tego wyroku i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem na adres obrońcy (k. 1933). Po otrzymaniu tych dokumentów wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, zaznaczając, że działa „jako obrońca z urzędu dla oskarżonego M.S., wyznaczony zarządzeniem Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego dla Krakowa- III KK 339/26 3 Śródmieścia w Krakowie z dnia 17 stycznia 2025 roku, sygn. akt: II Kp 1733/24/S (k. 1741)”. Zatem jeżeli kasacja została wniesiona na rzecz M.S. przez obrońcę wyznaczonego nie w trybie art. 84 § 3 k.p.k., wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, także na zasadach słuszności, skoro wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Nasuwa się też uwaga, że nie jest pewne, iż kasacja została wniesiona zgodnie z wolą skazanego. Próba nawiązania z nim kontaktu telefonicznego okazało się nieskuteczna (zapisek k. 1908), nadto M. S. nie uczestniczył w rozprawie apelacyjnej, wysłane do niego zawiadomienie o jej terminie zostało Sądowi zwrócone jako niepodjęte mimo dwukrotnego awizowania (k. 1913, 1916, 1928), zaś po wydaniu wyroku nie kierował korespondencji do Sądu Okręgowego, zwłaszcza sygnalizującej chęć wniesienia kasacji. [WB] [a.ł]