III KK 369/26

III KK 369/26 POSTANOWIENIE Dnia 27 sierpnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Puszkarski w sprawie B.P., wobec którego umorzono postępowanie o czyn z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 31 § 1 k.k. i zastosowano środek zabezpieczający w postaci pobytu w zamkniętym zakładzie psychiatrycznym po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. w dniu 27 sierpnia 2026 r., kasacji wniesionej przez obrońcę B.P. od postanowienia Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 29 kwietnia 2026 r., sygn. akt III Kz 260/26, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt II K 378/25 p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zwolnić B.P. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych postępowania kasacyjnego; 3. nie uwzględnić wniosku adw. J.S., obrońcy z urzędu podejrzanego B.P., o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE III KK 369/26 2 Z uwagi na treść art. 535 § 3 k.p.k. uzasadnienia wymaga obecnie rozstrzygnięcie z pkt 3. W tym względzie należy wskazać, że adw. J.S., obrońca z urzędu podejrzanego B.P., w kasacji zamieścił wniosek o przyznanie mu od Skarbu Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej podejrzanemu w postępowaniu kasacyjnym. Wniosek ten należało rozpatrzeć z uwzględnieniem treści art. 84 § 1 i 2 k.p.k., zgodnie z którą wyznaczenie obrońcy z urzędu uprawnia go do działania w całym postępowaniu, nie wyłączając czynności po uprawomocnieniu się orzeczenia, jeżeli nie zawiera ograniczeń oraz nakłada na niego obowiązek podejmowania czynności procesowych do prawomocnego zakończenia postępowania. Oznacza to, że obrońca z urzędu wyznaczony na wcześniejszym etapie postępowania może sporządzić i wnieść kasację od orzeczenia, o którym jest mowa w art. 519 k.p.k., jednak Skarb Państwa nie jest zobowiązany do zapłaty za tę czynność, mającą miejsce po prawomocnym zakończeniu postępowania, gdy została podjęta samorzutnie przez obrońcę. Ten obowiązek istnieje, gdy na podstawie art. 84 § 3 k.p.k. obrońca został wyznaczony z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, zazwyczaj z inicjatywy osoby, której dotyczy orzeczenie. Należy zaznaczyć, że pogląd ten dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego, który argumentował, że skazany (podejrzany) ma prawo nie tylko do obrony, ale również do definitywnego zakończenia postępowania sądowego, przeto zgody na wywiedzenie w jego imieniu kasacji nie można domniemywać oraz że w razie braku podstaw do zwolnienia skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego należałoby go nimi obciążyć po oddaleniu kasacji, której się nie tylko nie domagał, ale nawet o jej wywiedzeniu mógł nie wiedzieć (postanowienie z dnia 7 sierpnia 2013 r., II KK 15/13; zob. także postanowienia: z dnia 15 stycznia 2013 r., II KZ 56/12; z dnia 4 maja 2016 r., III KK 334/15; z dnia 31 maja 2023 r., II KK 529/21; z dnia 14 sierpnia 2024 r., II KK 263/23 i in.). Adw. J.S. zarządzeniem sędziego Sądu Rejonowego w Leżajsku z dnia 17 listopada 2025 r. na podstawie art. 79 § 1 pkt 3 i 4 k.p.k. w zw. z art. 81 § 1 k.p.k. został wyznaczony obrońcą z urzędu B.P. „do sprawy Prokuratury Rejonowej w Leżajsku sygn. akt […]” (k. 57 akt sprawy II K 378/25). W sprawie podejmował czynności na rzecz podejrzanego, za co sądy obu instancji zasądzały na jego rzecz od Skarbu Państwa należne koszty. Po otrzymaniu postanowienia Sądu III KK 369/26 3 Okręgowego w Rzeszowie wniósł od niego kasację, zaznaczając, że działa „jako obrońca B.P., ustanowiony z urzędu”. Z akt sprawy nie wynika jednak, by został ustanowiony w trybie art. 84 § 3 k.p.k., zatem wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, także na zasadach słuszności, skoro wywiedziona kasacja okazała się oczywiście bezzasadna. Nasuwa się też uwaga, że nie jest pewne, iż kasacja została wniesiona zgodnie z intencją podejrzanego, bowiem w aktach sprawy nie ma żadnej informacji, która wskazywałaby, że wolą podejrzanego było wniesienie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. [WB] [a.ł]