III KK 351/12
WyrokIzba Karna2013-02-12
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu, który nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej, pomimo jego osadzenia w zakładzie karnym, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że sądy obu instancji prawidłowo odmówiły wyznaczenia obrońcy z urzędu, wskazując na wystarczające środki finansowe skazanego do ustanowienia obrońcy z wyboru. Sam fakt pozbawienia wolności nie uzasadnia przyznania obrońcy z urzędu. Dopiero możliwość wniesienia kasacji uzasadniała sprawdzenie sytuacji finansowej i ustanowienie obrońcy z urzędu.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, którym R.J. został skazany na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym odmowę przyznania obrońcy z urzędu, nie rozpoznanie wniosku dowodowego o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonego oraz uniemożliwienie udziału w rozprawie apelacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 351/12 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Lech Paprzycki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 lutego 2013 r., sprawy R. J. skazanego z art. 158 § 1 kk i inne kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 kwietnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 grudnia 2011 r., p o s t a n o w i ł 1. oddala kasację obrońcy skazanego R. J. jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. A. Kancelaria Adwokacka w C. 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 23 % VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwalnia skazanego R.J. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 grudnia 2011 r., którym R.J., za przestępstwa zakwalifikowane z art. 158 § 1 i inne kk, skazany został na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, kasację na korzyść skazanego wniósł jego obrońca, i, zarzucając „rażące naruszenie przepisów prawa
2 procesowego: a) art. 6 kpk poprzez dwukrotną odmowę przyznania obrońcy z urzędu R. J. przez Sąd I instancji i kolejną odmowę przez Sąd II instancji, pomimo ciężkiej sytuacji finansowej i osadzenia w zakładzie karnym oskarżonego, co miało niewątpliwie wpływ na treść wyroku, b) art. 2 § 2 kpk, art. 167 kpk, art. 170 § 1 kpk i 366 § 1 kpk poprzez nie rozpoznanie wniosku dowodowego złożonego przez J. na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonego S. I. także w apelacji – co pozbawiło J. możliwości obrony swych praw i miało bezpośredni wpływ na treść wyroku, c) art. 424 § 1 kpk, art. 457 § 3 kpk poprzez niewypowiedzenie się co do wnioskowanego dowodu przez J. w uzasadnieniach wyroków obu instancji, d) art. 451 kpk, 453 kpk oraz art. 6 kpk poprzez uniemożliwienie udziału oskarżonemu w rozprawie apelacyjnej pomimo złożenia wniosku w apelacji o przesłuchanie pokrzywdzonego, które w realiach sprawy pozbawiło J. możliwości obrony swych praw i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Okręgowej, w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego R. J. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu arat. 535 § 3 kpk, i jako taka została oddalona, natomiast skazany został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Sporządzenie i wniesienie w tej sprawie kasacji przez obrońcę z urzędu, uzasadniało zasądzenie stosownego wynagrodzenia. Bezzasadny, i to w stopniu oczywistym, jest zarzut z punktu a) kasacji. Pomijając nawet to, że nie zostało wskazane konkretnie w jaki sposób, w tej sprawie, nieuczestniczenie obrońcy, wyznaczonego z urzędu, mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 438 pkt 1 kpk), to istotne jest tylko to, że Sądy obu instancji, nie uwzględniając wniosku ówczesnego oskarżonego o wyznaczenie takiego obrońcy, wskazywały okoliczności, które świadczyły o tym, że oskarżony ma wystarczające środki finansowe, żeby ustanowić obrońcę z wyboru – regularne uzyskiwanie wynagrodzenia oraz to, że nie miał on nikogo na utrzymaniu. Z uzasadnień kolejnych decyzji oskarżony dowiadywał się w jaki sposób powinien wykazać rzeczywisty, jego zdaniem, stan majątkowy, czego jednak nie uczynił. Słusznie Sądy w tej sprawie przyjmowały, że sam fakt pozbawienia oskarżonego
3 wolności nie uzasadnia wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Dopiero możliwość wniesienia kasacji nakazywała, co Sąd odwoławczy uczynił, dokonanie sprawdzenia sytuacji finansowej skazanego i ustanowienie mu obrońcy z urzędu. Równie bezzasadne są zarzuty z punktów b) i c) kasacji. Wychodząc naprzeciw wnioskom dowodowym R. J., Sąd udostępnił mu czytelne odpisy zeznań pokrzywdzonego S. I. (k – 486,488, t. III). Następnie strony, w tym oskarżony, oświadczyły, że nie wnoszą o uzupełnienie przewodu sądowego (k- 492v, t. III). Wówczas nie było przeszkód, by złożyć wniosek o ponowne przesłuchanie tego pokrzywdzonego w charakterze świadka. Wniosek taki nie został złożony w apelacji oskarżonego ani odrębnie w piśmie procesowym przed rozprawą odwoławczą. W tej sytuacji, nie było uzasadnione procesowe ustosunkowanie się Sądu Okręgowego do zasadności ponownego przesłuchania świadka S. I., także w uzasadnieniu wyroku. Zeznania tego świadka zostały przeanalizowane i trafnie ocenione, co zostało potwierdzone w uzasadnieniach orzeczeń Sądów obu instancji. Także oczywiście bezzasadny jest zarzut z punktu d) kasacji, gdyż, niewątpliwie (k-533,533a, t. III), oskarżony R. J. został poinformowany o możliwości doprowadzenia go na rozprawę, ale tylko na jego żądanie, z czego jednak nie skorzystał. Wobec tego o naruszeniu jego praw w tym zakresie nie można mówić. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- II KK 82/13 2013-04-19Czy naruszenie prawa do obrony formalnej nastąpiło w sytuacji, gdy wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu złożony przez skazanego nie został rozpoznany przez sąd pierwszej instancji, a następnie obrońca został wyznaczony…
- V KK 332/20 2020-10-14Czy naruszenie prawa do obrony poprzez przeprowadzenie czynności dowodowych przed ustanowieniem obrońcy z urzędu, gdy oskarżony przyznał się do winy, stanowi rażące naruszenie prawa procesowego mające wpływ na treść wyro…
- II KK 184/14 2014-08-20Czy naruszenie prawa do obrony, polegające na rzekomo iluzorycznej obronie przez obrońcę z urzędu, może stanowić podstawę do uchylenia wyroku sądu odwoławczego, jeśli zarzuty dotyczące tego naruszenia nie zostały podnies…
- V KK 290/15 2015-11-12Czy naruszenie prawa do obrony poprzez brak potwierdzenia doręczenia oskarżonemu zarządzenia o cofnięciu obrońcy z urzędu, brak pouczenia o uprawnieniach oraz utożsamianie naruszenia przepisów o obronie obligatoryjnej z…
- II KK 291/21 2021-07-15Czy naruszenie prawa do obrony skazanego, wynikające z przeprowadzenia rozprawy apelacyjnej i wydania wyroku pod jego nieobecność, mimo braku skutecznego powiadomienia o terminie rozprawy, stanowi podstawę do uchylenia p…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 158 § 1 kkart. 158 § 1art. 6 kpkart. 2 § 2 kpkart. 167 kpkart. 170 § 1 kpkart. 424 § 1 kpkart. 457 § 3 kpkart. 451 kpkart. 438 pkt 1 kpk§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy