III KK 351/12

WyrokIzba Karna2013-02-12

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wyznaczenia obrońcy z urzędu skazanemu, który nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej, pomimo jego osadzenia w zakładzie karnym, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną. Stwierdzono, że sądy obu instancji prawidłowo odmówiły wyznaczenia obrońcy z urzędu, wskazując na wystarczające środki finansowe skazanego do ustanowienia obrońcy z wyboru. Sam fakt pozbawienia wolności nie uzasadnia przyznania obrońcy z urzędu. Dopiero możliwość wniesienia kasacji uzasadniała sprawdzenie sytuacji finansowej i ustanowienie obrońcy z urzędu.
Stan faktyczny
Sąd Okręgowy utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego, którym R.J. został skazany na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Obrońca skazanego wniósł kasację, zarzucając m.in. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, w tym odmowę przyznania obrońcy z urzędu, nie rozpoznanie wniosku dowodowego o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonego oraz uniemożliwienie udziału w rozprawie apelacyjnej. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację obrońcy skazanego jako oczywiście bezzasadną, zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adwokata wynagrodzenie za sporządzenie kasacji i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 351/12 POSTANOWIENIE Dnia 12 lutego 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Lech Paprzycki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 12 lutego 2013 r., sprawy R. J. skazanego z art. 158 § 1 kk i inne kk z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 24 kwietnia 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 grudnia 2011 r., p o s t a n o w i ł 1. oddala kasację obrońcy skazanego R. J. jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. K. A. Kancelaria Adwokacka w C. 442,80 (czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) w tym 23 % VAT za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwalnia skazanego R.J. od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w C. z dnia 20 grudnia 2011 r., którym R.J., za przestępstwa zakwalifikowane z art. 158 § 1 i inne kk, skazany został na karę łączną 6 miesięcy pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, kasację na korzyść skazanego wniósł jego obrońca, i, zarzucając „rażące naruszenie przepisów prawa 2 procesowego: a) art. 6 kpk poprzez dwukrotną odmowę przyznania obrońcy z urzędu R. J. przez Sąd I instancji i kolejną odmowę przez Sąd II instancji, pomimo ciężkiej sytuacji finansowej i osadzenia w zakładzie karnym oskarżonego, co miało niewątpliwie wpływ na treść wyroku, b) art. 2 § 2 kpk, art. 167 kpk, art. 170 § 1 kpk i 366 § 1 kpk poprzez nie rozpoznanie wniosku dowodowego złożonego przez J. na rozprawie w dniu 13 września 2011 r. o ponowne przesłuchanie pokrzywdzonego S. I. także w apelacji – co pozbawiło J. możliwości obrony swych praw i miało bezpośredni wpływ na treść wyroku, c) art. 424 § 1 kpk, art. 457 § 3 kpk poprzez niewypowiedzenie się co do wnioskowanego dowodu przez J. w uzasadnieniach wyroków obu instancji, d) art. 451 kpk, 453 kpk oraz art. 6 kpk poprzez uniemożliwienie udziału oskarżonemu w rozprawie apelacyjnej pomimo złożenia wniosku w apelacji o przesłuchanie pokrzywdzonego, które w realiach sprawy pozbawiło J. możliwości obrony swych praw i miało istotny wpływ na treść zaskarżonego kasacją wyroku”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Okręgowej, w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego R. J. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu arat. 535 § 3 kpk, i jako taka została oddalona, natomiast skazany został zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Sporządzenie i wniesienie w tej sprawie kasacji przez obrońcę z urzędu, uzasadniało zasądzenie stosownego wynagrodzenia. Bezzasadny, i to w stopniu oczywistym, jest zarzut z punktu a) kasacji. Pomijając nawet to, że nie zostało wskazane konkretnie w jaki sposób, w tej sprawie, nieuczestniczenie obrońcy, wyznaczonego z urzędu, mogło mieć wpływ na treść zaskarżonego wyroku (art. 438 pkt 1 kpk), to istotne jest tylko to, że Sądy obu instancji, nie uwzględniając wniosku ówczesnego oskarżonego o wyznaczenie takiego obrońcy, wskazywały okoliczności, które świadczyły o tym, że oskarżony ma wystarczające środki finansowe, żeby ustanowić obrońcę z wyboru – regularne uzyskiwanie wynagrodzenia oraz to, że nie miał on nikogo na utrzymaniu. Z uzasadnień kolejnych decyzji oskarżony dowiadywał się w jaki sposób powinien wykazać rzeczywisty, jego zdaniem, stan majątkowy, czego jednak nie uczynił. Słusznie Sądy w tej sprawie przyjmowały, że sam fakt pozbawienia oskarżonego 3 wolności nie uzasadnia wyznaczenia mu obrońcy z urzędu. Dopiero możliwość wniesienia kasacji nakazywała, co Sąd odwoławczy uczynił, dokonanie sprawdzenia sytuacji finansowej skazanego i ustanowienie mu obrońcy z urzędu. Równie bezzasadne są zarzuty z punktów b) i c) kasacji. Wychodząc naprzeciw wnioskom dowodowym R. J., Sąd udostępnił mu czytelne odpisy zeznań pokrzywdzonego S. I. (k – 486,488, t. III). Następnie strony, w tym oskarżony, oświadczyły, że nie wnoszą o uzupełnienie przewodu sądowego (k- 492v, t. III). Wówczas nie było przeszkód, by złożyć wniosek o ponowne przesłuchanie tego pokrzywdzonego w charakterze świadka. Wniosek taki nie został złożony w apelacji oskarżonego ani odrębnie w piśmie procesowym przed rozprawą odwoławczą. W tej sytuacji, nie było uzasadnione procesowe ustosunkowanie się Sądu Okręgowego do zasadności ponownego przesłuchania świadka S. I., także w uzasadnieniu wyroku. Zeznania tego świadka zostały przeanalizowane i trafnie ocenione, co zostało potwierdzone w uzasadnieniach orzeczeń Sądów obu instancji. Także oczywiście bezzasadny jest zarzut z punktu d) kasacji, gdyż, niewątpliwie (k-533,533a, t. III), oskarżony R. J. został poinformowany o możliwości doprowadzenia go na rozprawę, ale tylko na jego żądanie, z czego jednak nie skorzystał. Wobec tego o naruszeniu jego praw w tym zakresie nie można mówić. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 kpkart. 158 § 1 kkart. 158 § 1art. 6 kpkart. 2 § 2 kpkart. 167 kpkart. 170 § 1 kpkart. 424 § 1 kpkart. 457 § 3 kpkart. 451 kpkart. 438 pkt 1 kpk§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy