III KK 363/26

III KK 363/26 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący) SSN Jarosław Matras (sprawozdawca) SSN Waldemar Płóciennik w sprawie N.W. skazanej za czyn z art. 286 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 23 września 2026 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 900/25, uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania. Jarosław Matras Kazimierz Klugiewicz Waldemar Płóciennik UZASADNIENIE N.W. została oskarżona, o to, że: „w dniu 26 czerwca 2025 r. w miejscowości O., w woj. […], dokonała w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzenia do III KK 363/26 2 niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 500 zł M.C. poprzez wpłacenie przez wymienioną zaliczki na poczet rezerwacji miejsc noclegowych w domu letniskowym w miejscowości M.”, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. Wyrokiem nakazowym z dnia 2 stycznia 2026 r., sygn. akt II K 900/25, Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim oskarżoną N.W. uznał „za winną popełnienia czynu zarzucanego jej aktem oskarżenia, stanowiącego wykroczenie z art. 286 § 1 k.k. i za to na podstawie w/w przepisu skazuje ją, zaś na podstawie art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k. i w zw. z art. 34 § 1, § 1a pkt 1, § 2 k.k. i art. 35 § 1 k.k. wymierzył jej karę 5 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym.” Nadto na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonej N.W. obowiązek naprawienia w całości szkody wyrządzonej przypisanym jej występkiem poprzez zapłatę na rzecz pokrzywdzonej M.C. kwoty 500 złotych. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 20 stycznia 2026 r. Kasację w tej sprawie na niekorzyść skazanej wniósł Prokurator Generalny, który zaskarżając przywołany wyrok nakazowy w całości, zarzucił temu orzeczeniu: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego, a mianowicie art. 500 § 1 i 3 k.p.k., polegające na niesłusznym przyjęciu, że wina oskarżonej i okoliczności zarzucanego jej przestępstwa nie budzą wątpliwości, a tym samym istnieją przesłanki do rozpoznania sprawy w postępowaniu nakazowym, mimo iż opis czynu zarzucanego N.W. nie zawierał kompletu znamion odpowiadających przyjętej kwalifikacji z art. 286 § 1 k.k., co doprowadziło do wydania na posiedzeniu skazującego wyroku nakazowego za czyn, w którego opisie, z rażącym naruszeniem art. 504 § 1 pkt 4 k.p.k., nie ujęto wszystkich znamion przypisanego oskarżonej występku oszustwa z art. 286 § 1 k.k., ponieważ nie wskazano, aby niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzonego nastąpiło w wyniku wprowadzenia go w błąd przez sprawcę, albo w wyniku wyzyskania błędu pokrzywdzonego lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, co było niezbędne do wydania wyroku skazującego za popełnienie wskazanego występku.” III KK 363/26 3 Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku nakazowego w całości i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Ostrowcu Świętokrzyskim do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym, co umożliwiało jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację ma skarżący, że wydanie wyroku skazującego w trybie nakazowym nastąpiło z rażącym i mającym istotnym wpływ na treść wyroku naruszeniem przepisów wskazanych w kasacji. Zgodnie z treścią art. 500 § 1 i 3 k.p.k. możliwość wydania wyroku nakazowego zachodzi wówczas, gdy materiał dowodowy zebrany w sprawie pozwala na stwierdzenie, że okoliczności czynu i wina oskarżonego nie budzą wątpliwości. Wskazana w art. 500 § 3 k.p.k. przesłanka braku wątpliwości obejmuje nie tylko ustalenia w zakresie sprawstwa czynu, ale wszelkich okoliczności mających wpływ na dokonanie jego właściwej oceny prawnej, w tym co do tak zasadniczej kwestii, jak realizacja przez oskarżonego wszystkich znamion zarzuconego mu czynu, wymienionych w konkretnym przepisie typizującym dane przestępstwo (por. np. wyroki SN: z dnia 27 kwietnia 2021 r., V KK 374/20; z dnia 2 marca 2022 r., IV KK 22/22; z dnia 25 kwietnia 2022 r., II KK 158/22). W przedmiotowej sprawie ta przesłanka w sposób oczywisty nie wystąpiła, skoro w opisie czynu nie ujęto wszystkich znamion czynu zabronionego z art. 286 § 1 k.k. Pominięto bowiem wskazanie, że niekorzystne rozporządzenie mieniem przez pokrzywdzoną nastąpiło w wyniku wprowadzenia jej w błąd przez sprawcę, albo w wyniku wyzyskania błędu pokrzywdzonej lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania. W sytuacji, gdy przypisany czyn nie wyczerpuje znamion przestępstwa, nie może dojść do skazania w żadnym trybie, a zatem także w trybie wyroku nakazowego. Skierowanie sprawy w tym trybie na posiedzenie świadczy o braku jakiejkolwiek analizy akt sprawy i co najważniejsze zarzutu postawionego w akcie oskarżenia. Nie jest rzeczą przystającą sędziemu wydanie wyroku skazującego, gdy czyn nie stanowi przestępstwa. Uchybienie to jest niewątpliwie rażące i godzi nie tylko we wskazany przepis art. 500 § 1 i 3 k.p.k., ale także w zasadę wyrażoną w art. 1 § 1 k.k. III KK 363/26 4 Sprawa ta powinna zatem zostać rozpoznana na zasadach ogólnych, tak aby w toku tego postępowania sąd pierwszej instancji rozważył, czy zebrane w sprawie dowody pozwalają na ustalenie zrealizowania czynności wykonawczych przestępstwa oszustwa z art. 286 § 1 k.k. i mógł ewentualnie dokonać odpowiedniej korekty w opisie czynu. Z tego powodu konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Jarosław Matras Kazimierz Klugiewicz Waldemar Płóciennik [WB] [a.ł]