III KK 376/12
WyrokIzba Karna2013-04-23
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umorzenie postępowania karnego z powodu przedawnienia, które nastąpiło po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego, może stanowić podstawę do zasądzenia zadośćuczynienia na podstawie art. 552 § 2 kpk?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że przepis art. 552 § 2 kpk może stanowić podstawę żądania odszkodowania lub zadośćuczynienia tylko wówczas, gdy okoliczność uzasadniająca umorzenie postępowania, także z powodu przedawnienia, istniała już w dacie wydania prawomocnego orzeczenia, które następnie zostało wzruszone w trybie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Skoro przesłanką umorzenia postępowania karnego było przedawnienie karalności, które nastąpiło po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego, to oddalenie wniosku o zasądzenie zadośćuczynienia było uzasadnione.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy oddalił wniosek M. J. o zasądzenie zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z wykonania kary pozbawienia wolności. Podstawą umorzenia postępowania karnego po jego wznowieniu było przedawnienie karalności, które nastąpiło po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego. Sąd Apelacyjny utrzymał to orzeczenie w mocy. Pełnomocnik wnioskodawcy wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego i błędną interpretację art. 552 § 1 i 2 kpk.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił wnioskodawcę od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 376/12 POSTANOWIENIE Dnia 23 kwietnia 2013 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Lech Paprzycki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 kpk po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 kwietnia 2013 r., sprawy M. J. w przedmiocie zadośćuczynienia z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 19 lipca 2012 r., utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 kwietnia 2012r., p o s t a n o w i ł 1. oddala kasację pełnomocnika wnioskodawcy M. J. jako oczywiście bezzasadną; 2. zwalnia wnioskodawcę M. J. od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Apelacyjny, wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r., utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Z. z dnia 3 kwietnia 2012 r., którym Sąd ten oddalił wniosek M. J. o zasądzenie zadośćuczynienie za doznaną krzywdę wynikającą z wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Z. z dnia 5 listopada 1982 r. Od powyższego wyroku Sądu Apelacyjnego, kasację na korzyść wnioskodawcy wniósł jego pełnomocnik i, zarzucając: „rażące naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 552 § 1 i 2 kpk mające istotny wpływ na treść wyroku, poprzez błędną interpretację polegającą na niesłusznym przyjęciu, iż skoro u podstaw umorzenia postępowania z tytułu przedawnienia karalności orzeczonego
2 wyrokiem Sądu Apelacyjnego […] z dnia 20 lipca 2011 r. nie legło stwierdzenie, iż oskarżony nie popełnił przestępstwa i istniałaby podstawy do jego uniewinnienia względnie orzeczenia kary łagodniejszej to tym samym brak jest podstaw do zasądzenia zadośćuczynienia”, wniósł o uchylenie wyroków Sądów obu instancji i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja pełnomocnika wnioskodawcy M. J. jest oczywiście bezzasadna, w rozumieniu art. 535 § 3 kpk, i jako taka została oddalona, natomiast wnioskodawca M. J. został zwolniony od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego na podstawie art. 624 § 1 kpk w zw. z art. 518 kpk. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że zarzut podniesiony w kasacji został uprzednio sformułowany, obok zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych, przez tego samego pełnomocnika wnioskodawcy, w apelacji. Również do tego zarzutu Sąd Apelacyjny ustosunkował się w uzasadnieniu swego orzeczenia, wskazując na utrwaloną linię orzecznictwa Sądu Najwyższego i przywołując szereg orzeczeń wydanych także pod rządami Kodeksu postępowania karnego z 1969 r. Sąd Najwyższy w tym składzie ten kierunek wykładni przepisów art. 552 kpk podziela, uznając, że przepis art. 552 § 2 kpk może stanowić podstawę żądania odszkodowania lub zadośćuczynienia tylko wówczas, gdy okoliczność uzasadniająca umorzenie postępowania, także z powodu przedawnienia, istniała już w dacie wydania prawomocnego orzeczenia, które następnie zostało wzruszone w trybie nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Autor kasacji, w jej uzasadnieniu, nie przedstawił argumentacji, która pozwalałaby zakwestionować tę wykładnię, jak nie uczynił tego w uzasadnieniu apelacji, co mogłoby stanowić podstawę ustalenia, że Sąd Apelacyjny, z naruszeniem przepisów art. 433 § 2 kpk oraz art. 457 § 3 kpk, nie ustosunkował się w uzasadnieniu swego orzeczenia do tak sformułowanego zarzutu. Zresztą, autor kasacji nie wskazuje, także w uzasadnieniu, naruszenia tych przepisów. Wobec tego, skoro Sąd Okręgowy w Z. prawidłowo ustalił, że przesłanką umorzenia w stosunku do M. J. postępowania karnego po jego wznowieniu było przedawnienie karalności, które nastąpiło po wydaniu prawomocnego wyroku skazującego w sprawie II K …/82, to oddalenie przez Sąd Okręgowy w Z. wniosku o zasądzenie zadośćuczynienia na podstawie art. 552 § 2
3 kpk było w pełni uzasadnione, co Sąd Apelacyjny aprobował swoim wyrokiem, a w jego uzasadnieniu przedstawił pełną i przekonującą argumentację przemawiającą za przyjętym stanowiskiem, zgodnie z wymogami określonym w art. 457 § 3 kpk. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- V KZP 28/90 1990-11-21Czy umorzenie postępowania karnego przez Sąd Najwyższy z powodu przedawnienia karalności, orzeczone w wyniku wniesienia rewizji nadzwyczajnej, uzasadnia przyznanie odszkodowania za niesłuszne skazanie na podstawie art. 4…
- II KK 114/15 2015-05-06Czy wykonanie kary dodatkowej pozbawienia praw publicznych, która została następnie uchylona, stanowi podstawę do dochodzenia zadośćuczynienia za doznaną krzywdę na podstawie art. 552 § 1 k.p.k.?
- III KK 56/16 2016-03-16Czy przedawnienie karalności czynu, które nastąpiło przed wszczęciem postępowania, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą umorzeniem postępowania?
- V KK 194/15 2015-12-16Czy przedawnienie karalności przestępstwa z art. 276 k.k. nastąpiło przed wydaniem orzeczenia przez sąd pierwszej instancji i sądu drugiej instancji, mimo braku takiego zarzutu w apelacji?
- Zo 1/66 1966-11-25Czy umorzenie postępowania przez prokuratora z powodu przedawnienia, po uchyleniu przez Sąd Najwyższy wyroków skazujących, stanowi podstawę do przyznania odszkodowania za niesłuszne skazanie?
Powołane przepisy
art. 535 § 3 kpkart. 552 § 1art. 624 § 1 kpkart. 518 kpk.art. 552 kpkart. 552 § 2 kpkart. 433 § 2 kpkart. 457 § 3 kpkart. 552 § 2art. 457 § 3 kpk.§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 26.07.2026. · PDF źródłowy