III KK 389/19
WyrokIzba Karna2020-12-07
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Jerzy Grubba, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., umarzając postępowanie z uwagi na przedawnienie karalności czynu z art. 158 § 1 k.k., który miał zostać popełniony w dniu 6 maja 2013 r.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął przedawnienie karalności czynu z art. 158 § 1 k.k. popełnionego w dniu 6 maja 2013 r. Zgodnie z art. 101 § 1 pkt 4 k.k. przedawnienie następuje po 5 latach, a na podstawie art. 102 k.k. termin ten wydłuża się o kolejne 10 lat, jeśli w czasie jego biegu wszczęto postępowanie. W związku z tym, przedawnienie nastąpi dopiero w dniu 6 maja 2028 r., a nie 7 maja 2018 r., jak błędnie przyjął Sąd Okręgowy. Brak było podstaw do zastosowania art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonych A. S. i P. S. za winnych popełnienia czynu z art. 158 § 1 k.k. w dniu 6 maja 2013 r. Sąd Okręgowy, na skutek apelacji, uchylił wyrok Sądu Rejonowego i umorzył postępowanie, uznając czyn za przedawniony. Kasacje Prokuratury i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego zarzuciły Sądowi Okręgowemu błąd w obliczeniu terminu przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 389/19 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 grudnia 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Barbara Skoczkowska Protokolant Marta Brylińska w sprawie A. S. i P. S. skazanych za czyn z art. 158 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 7 grudnia 2020 r. na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. kasacji wniesionych – na niekorzyść – przez prokuratora i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego od wyroku Sądu Okręgowego w L. z dnia 9 kwietnia 2019r., sygn. akt XI Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 października 2018r., sygn. akt VII K (…) i umarzającego postępowanie uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia 19 października 2018r. w sprawie VII K (…) oskarżeni A. S. i P. S. zostali uznani za winnych tego, że:
2 - w dniu 6 maja 2013 r. przy ulicy Ż. w B., działając wspólnie i w porozumieniu wzięli udział w pobiciu A. L., narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia skutku określonego w art. 157 § 1 k.k., co stanowi występek z art. 158 § 1 k.k. Za tak opisany i zakwalifikowany czyn wymierzono im kary po 8 miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie zawieszono na okresy próby wynoszące po roku. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. orzeczono od każdego z nich na rzecz pokrzywdzonego zadośćuczynienie w kwocie po 1000 zł. Wyrok zaskarżony został apelacjami oskarżonych, w których podniesiono zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych i obrazy prawa procesowego, które winny skutkować, zdaniem skarżących, uniewinnieniem oskarżonych od postawionego im zarzutu. Apelację złożył również pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, w której zakwestionował wysokość wymierzonych kar i zasądzonego zadośćuczynienia. Wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2019r. (sygn. akt XI (…)) Sąd Okręgowy w L. na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. uchylił zaskarżony wyrok i postępowanie karne wobec A. S. i P. S. umorzył. Orzeczenie to zaskarżone zostało kasacjami Prokuratury Rejonowej w B. i pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego. W obu skargach podniesiono zarzuty: - rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 101 § 1 pkt 4 k.k. w zw. z art. 102 k.k. polegającego na błędnym przyjęciu, że nastąpiło przedawnienie karalności czynu z art. 158 § 1 k.k. przypisanego oskarżonym, zaistniałego w dniu 6 maja 2013r., z uwagi na upływ 15 lat od jego popełnienia, podczas gdy prawidłowe wyliczenia matematyczne wskazują, że termin przedawnienia nastąpi w dniu 7 maja 2028 r. Podnosząc powyższe obaj skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w L. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Obie kasacje są oczywiście zasadne w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019 r. (zmienionym
3 przez art. 1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2019 r., poz. 1694). Sąd Okręgowy, co wynika z uzasadnienia jego uzasadnienia, prawidłowo ustalił, że zgodnie z dyspozycją art. 101 § 1 pkt 4 k.k. przedawnienie karalności czynu zakwalifikowanego z art. 158 § 1 k.k. (występek zagrożony karą do 3 lat pozbawienia wolności) nastąpi po 5 latach od jego popełnienia. Słusznie też przyjęto, że termin ten, na podstawie art. 102 k.k. wydłużony został o kolejnych 10 lat skoro w czasie biegu terminu wskazanego w art. 101 § 1 pkt 4 k.k. wszczęto postępowanie w sprawie (w niniejszej sprawie postępowanie przeciwko osobom oskarżonych wszczęto w dniu 9 maja 2013 r. – k. 10 i 16). Z niezrozumiałych natomiast przyczyn, Sąd Odwoławczy przyjął, że ów wskazany powyżej 15-letni termin przedawnienia upłynął w niniejszej sprawie w dniu 7 maja 2018 r. Skoro bowiem czyn przypisany oskarżonym popełniony został w dniu 6 maja 2013r. to przedawnienie jego karalności, zgodnie z przedstawionym wyżej wyliczeniem, nastąpi dopiero w dniu 6 maja 2028r. W tej sytuacji nie było jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zaistniała bezwzględna przesłanka odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. Przepisy te zastosowane zostały przez Sąd Okręgowy bezpodstawnie. Mając na uwadze zasadność zarzutów podniesionych w obu kasacjach Sąd Najwyższy orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w L. w postępowaniu odwoławczym. W ponowionym postępowaniu Sąd Odwoławczy winien mieć na uwadze poczynione przez Sąd Najwyższy powyżej uwagi, dokonać ponownych ustaleń co do ewentualnego przedawnienia karalności przypisanych oskarżonym czynów oraz rozpoznać wniesione w sprawie apelacje. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- II KK 65/18 2018-03-15Czy przedawnienie karalności przestępstwa, którego karalność została oceniona według przepisów obowiązujących w dacie popełnienia czynu, może zostać ustalone na podstawie przepisów o przedawnieniu obowiązujących w dacie…
- IV KK 456/18 2018-08-07Czy sąd powinien umorzyć postępowanie karne z powodu przedawnienia karalności czynu, jeśli wyrok skazujący opiera się na kwalifikacji prawnej czynu, która skutkuje krótszym okresem przedawnienia niż pierwotnie zarzucany…
- III KK 498/24 2024-11-27Czy Sąd Okręgowy prawidłowo orzekł w przedmiocie wykroczenia, którego karalność uległa przedawnieniu w dacie wyrokowania?
- III KK 56/16 2016-03-16Czy przedawnienie karalności czynu, które nastąpiło przed wszczęciem postępowania, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą umorzeniem postępowania?
- II KK 445/18 2018-12-19Czy przedawnienie karalności wykroczenia, które nastąpiło przed datą wyrokowania przez sąd odwoławczy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą skutkującą umorzeniem postępowania?
Powołane przepisy
art. 158 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 157 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 6 KPKart. 101 § 1 pkt 4 KKart. 102 KKart. 1 pkt 93§ 1§ 5§ 1 pkt 9
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy