III KK 397/25

III KK 397/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 września 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 września 2025 r., sprawy T. R. oskarżonego z art. 217 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego od wyroku Sądu Okręgowego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 459/24, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 532/22, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć oskarżyciela prywatnego B. U. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE T. R. został oskarżony o to, że: „I. w dniu 26 grudnia 2019 r. około godziny 3:00 na przydrożnym pasie zieleni naprzeciwko nieruchomości przy ul. […] w M. naruszył nietykalność cielesną B. U. poprzez przyduszanie mu kolanem klatki piersiowej, przytrzymywanie mu jedną ręką przedramienia oraz kilkukrotne uderzenie go drugą ręką w skroń, tj. o czyn z art. 217 § 1 k.k., III KK 397/25 2 II. w dniu 7 maja 2021 r. w G. pomawiał B. U. poprzez rozgłaszanie na Sali sądowej oraz przy innych okazjach związanych z toczącymi się postępowaniami sądowymi nieprawdziwych informacji, a mianowicie, że próbował wykorzystać seksualnie J. R., co doprowadziło do poniżenia B. U. w opinii publicznej, tj. o czyn z art. 212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k.”. Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2023 r., sygn. akt II K 532/22, Sąd Rejonowy w Międzyrzeczu, 1. na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w zw. z art. 101 § 2 k.k. postępowanie karne w stosunku do oskarżonego T. R. w zakresie czynu opisanego w punkcie I aktu oskarżenia umorzył; 2. uniewinnił oskarżonego od dokonania czynu opisanego w punkcie II. Orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości zaskarżył pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, zarzucając: I. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 1a k.p.k., w zakresie pkt I „obrazę przepisów prawa materialnego tj.: art. 15 zzr¹ ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z treścią powołanego przepisu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, a zatem nie nastąpiło przedawnienie karalności czynu zarzucanego oskarżonemu w pkt 1; - a w konsekwencji naruszenie przez Sąd I instancji art. 17 § 1 pkt 6 k. p. k. w zw. z art. 101 § 2 k. k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania co do zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 217 § 1 k. p. k.”; II. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 2 k.p.k., w zakresie pkt II „obrazę przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść wyroku tj. art. 7 k.p.k. poprzez błędną ocenę dowodów, sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego, polegającą na niewłaściwej ocenie przez Sąd I instancji dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w Międzyrzeczu [...], III KK 397/25 3 dokumentów w sprawie II K 537/20 Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu oraz wyroków sądu wraz z uzasadnieniami, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że z w/w dokumentów wynika, iż przebieg zdarzenia, które miało miejsce w dniu 26 grudnia 2019 r. w M., w mieszkaniu położonym przy ul. […] był taki, że <<tylko dzięki przytomnemu zachowaniu się J. R. pokrzywdzony nie zrealizował swojego zamiaru doprowadzenia jej siłą do obcowania płciowego>>, w sytuacji, gdy z treści w/w dokumentów nie wynika taka okoliczność, a oskarżyciel prywatny nigdy nie został skazany ani nawet oskarżony o usiłowanie zgwałcenia J. R.”; III. na podstawie art. 427 § 1 k.p.k. oraz art. 438 pkt 3 k.p.k., w zakresie pkt II „błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, który miał wpływ na treść wyroku, polegający na błędnym przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie nie można oskarżonemu czynić zarzutu pomówienia, ponieważ nie pomówił on pokrzywdzonego tylko przekazał prawdziwą informację o niestosownym zachowaniu oskarżyciela prywatnego względem jego żony i nie można karać nikogo za mówienie prawdy, w sytuacji, gdy oskarżony pomawiał oskarżyciela prywatnego o chęć wykorzystania seksualnego jego żony przy użyciu przemocy oraz nazywał go gwałcicielem, co stanowi przekazanie nieprawdziwych informacji, ponieważ oskarżyciel prywatny nigdy nie został skazany ani nawet oskarżony o usiłowanie zgwałcenia J. R., a śledztwo prowadzone w tym kierunku zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego i jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt [...]: <<nie można uznać, że B. U. zastosował wobec J. N. jakąkolwiek formą przemocy>>, <<obiektywnie oceniając zaistniałą sytuacją żadna okoliczność przypisana przez pokrzywdzoną nie świadczy o podtekście seksualnym B. U. w dniu zdarzenia>>, <<zamiaru sprawcy nie można domniemywać i należy go wykazać na podstawie obiektywnych okoliczności zdarzenia>>, <<ustalone okoliczności nie pozwalają na wykazanie, że B. U. zamierzał dokonania gwałtu na J. N. [obecnie R.]>>.” Odwołując się do tych zarzutów pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt I poprzez uznanie oskarżonego T. R. za winnego zarzucanego mu czynu z art. 217 § 1 k. k. i wymierzenie mu za ten czyn III KK 397/25 4 kary jednego roku pozbawienia wolności oraz zobowiązanie oskarżonego do zapłaty zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 10.000 zł, 2) zmianę zaskarżonego wyroku w pkt II poprzez uznanie oskarżonego T. R. za winnego zarzucanego mu czynu z art. 212 § 1 k. k. w zw. z art. 12 k. k. i wymierzenie mu za ten czyn kary dwóch lat ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 40 godzin miesięcznie oraz zobowiązanie oskarżonego do zapłaty zadośćuczynienia na rzecz pokrzywdzonego w kwocie 10.000 złotych, ewentualnie 3) uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, 4) uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt II oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Odpowiadając pisemnie na apelację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego, obrońca oskarżonego wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego wyroku. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim, wyrokiem z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 459/24, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. We wniesionej kasacji, zaskarżając wyrok w całości, pełnomocnik oskarżyciela prywatnego, na podstawie art. 523 § 1 i art. 526 § 1 k.p.k. zarzucił: „1) rażącą obrazę przepisów prawa materialnego tj. art. 15 zzr¹ ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy zgodnie z treścią powołanego przepisu w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe, a zatem nie nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanego oskarżonemu czynu z art. 217 § 1 k. p. k., 2) rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 7 k. p. k. i art. 410 k. p. k. poprzez błędną ocenę dowodów ujawnionych w toku rozprawy głównej, sprzeczną z III KK 397/25 5 zasadami doświadczenia życiowego, polegającą na niewłaściwej ocenie przez Sąd II instancji dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy Prokuratury Rejonowej w Międzyrzeczu [...], dokumentów w sprawie II K 537/20 Sądu Rejonowego w Międzyrzeczu, wyroków sądu wraz z uzasadnieniami i zeznań oskarżyciela prywatnego, poprzez niewłaściwe przyjęcie, że z w/w dokumentów i zeznań wynika, iż zachowanie oskarżonego nie mogło wyczerpywać znamion przestępstwa z art. 212 § 1 k. k., a w szczególności, że <<oskarżony nie mógł zeznawać niezgodnie z prawdą czy też zatajać informacje uzyskane od innych osób, bowiem naraziłby się tym samym na odpowiedzialność karną>>, 3) rażącą obrazę przepisów postępowania tj. art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz 457 § 3 k.p.k. poprzez brak wskazania, jakie fakty Sąd II instancji uznał za udowodnione lub nieudowodnione, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych”. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gorzowie Wielkopolskim. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniesiona przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego kasacja jest oczywiście bezzasadna, co pozwoliło na jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Zagadnienie przedawnienia karalności czynu z art. 217 § 1 k.k. było przedmiotem rozważań, zarówno na etapie postępowania pierwszoinatancyjnego, jak i w postępowaniu odwoławczym - w związku z zarzutem podniesionym w pkt I apelacji. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu Rejonowego, iż w zakresie tego czynu doszło do przedawnienia jego karalności, a swoje rozważania zawarł w uzasadnieniu wyroku, jednocześnie wskazując na częściowo błędne założenie przyjęte w tym zakresie przez Sąd Rejonowy. Sąd odwoławczy w sposób szczegółowy rozważył i wskazał dlaczego podniesiony przez pełnomocnika oskarżyciela zarzut nieprzedawnienia karalności czynu z art. 217 § 1 k.k. jest niezasadny. W ocenie Sądu Najwyższego niecelowe jest powtarzanie argumentacji przedstawionej w części 3.1 formularza uzasadnienia, stąd zainteresowane strony należy odesłać do jego lektury, zwłaszcza, iż kasacja nawet nie stara się wykazać, III KK 397/25 6 że pogląd prawny sądu odwoławczego jest błędny. Warto również dodać, że Sąd odwoławczy nie mógł dopuścić się obrazy prawa materialnego, ponieważ go nie stosował (utrzymał wyrok Sądu pierwszej instancji w mocy), natomiast zarzutów związanych z wykładnią prawa w istocie nie podniesiono. Niezasadny jest podnoszony w pkt 2 kasacji zarzut rażącego naruszenia art. 7 k.p.k. i art. 410 k.p.k. Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim nie dokonywał samodzielnych ustaleń faktycznych, nie oceniał także na nowo zgromadzonego materiału dowodowego, stąd też nie mógł w sprawie obrazić art. 7 k.p.k. Nie znalazł również żadnych podstaw do zakwestionowania dokonanej przez Sąd Rejonowy oceny dowodów, jak i poczynionych w oparciu o nią ustaleń faktycznych. Nie sposób również uznać, iż dopuścił się w tym kontekście naruszenia art. 410 k.p.k., w sytuacji gdy obraza tego przepisu może polegać na oparciu wyroku na okolicznościach nie ujawnionych w toku rozprawy głównej albo pominięciu przy wyrokowaniu okoliczności wynikających z przeprowadzonych dowodów, a żadna z tych sytuacji w niniejszej sprawie nie miała miejsca, w szczególności w postępowaniu odwoławczym. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Po pierwsze, przepis art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. nie ma zastosowania do uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, utrzymującego w mocy wyrok sądu pierwszej instancji. Po drugie, do naruszenia art. 457 § 3 k.p.k., który odnosi się do uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego, może dojść wówczas, gdy sąd ten nie poda czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego uznał zarzuty i wnioski za zasadne bądź niezasadne, albo gdy wprawdzie to uczyni, lecz w sposób rażąco sprzeczny z wymaganiami wynikającymi w tego przepisu, co w sprawie nie miało miejsca. Po trzecie, kasacja może być uwzględniona, gdy zaistniałe uchybienie miało charakter rażący i mogło mieć istotny wpływ na treść wyroku. Uzasadnienie wyroku ma charakter następczy, zatem, z założenia, nie może mieć wpływu na treść orzeczenia, a ponadto – zgodnie z art. 537a k.p.k. – nie można uchylić wyroku sądu odwoławczego tylko z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Na koniec należy przypomnieć, że postępowanie kasacyjne ma charakter sformalizowany. Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach zaskarżenia i III KK 397/25 7 podniesionych zarzutów. Postępowanie to nie ma charakteru instancyjnego, zatem nie można oczekiwać, że Sąd Najwyższy będzie weryfikował, niezależnie od podniesionych zarzutów, ocenę dowodów, wynikające z nich ustalenia faktyczne i zastosowane prawo, w szczególności, że kasacja, wywiedziona przecież na niekorzyść, nie zarzuca, iż Sąd odwoławczy nie skontrolował zaskarżonego orzeczenia poza granicami zaskarżenia, choćby w płaszczyźnie art. 440 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, kasację pełnomocnika oskarżyciela prywatnego uznać należało za oczywiście bezzasadną i oddalić ją na posiedzeniu. [J.J.] [r.g.]