III KK 429/15

WyrokIzba Karna2016-04-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obrońca skazanego może skutecznie zarzucić w kasacji naruszenie art. 242 § 3 k.k. poprzez jego błędne zastosowanie, jeśli jednocześnie przyznaje, że ustalenia faktyczne są prawidłowe, a kwestionuje jedynie umyślność działania skazanego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia prawa materialnego, jakim jest art. 242 § 3 k.k., może być podniesiony w kasacji tylko wtedy, gdy nie kwestionuje się sposobu procedowania sądu, ocen materiału dowodowego ani ustaleń faktycznych. W sytuacji, gdy obrońca przyznaje prawidłowość ustaleń faktycznych, ale kwestionuje umyślność działania skazanego, zarzut ten jest oczywiście bezzasadny, gdyż umyślność jest elementem ustaleń faktycznych.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego R. M. D. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący skazanego z art. 242 § 3 k.k. w zw. z art. 242 § 2 k.k. za niepowrót do zakładu karnego. Obrońca zarzucił błędne zastosowanie art. 242 § 3 k.k., twierdząc, że skazany nie działał umyślnie, oraz naruszenie przepisów proceduralnych przez nierozważenie zarzutu apelacji dotyczącego zasady in dubio pro reo. Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KK 429/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Lech Paprzycki na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 .k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 kwietnia 2016 r., sprawy R. M. D. skazanego z art. 242 § 2 k.k. w zw. z art. 242 § 3 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 21 sierpnia 2015 r., sygn. akt II Ka […], utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego R. M. D. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w S., wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2015 r., w sprawie II Ka […], utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 25 marca 2015 r., wydany w sprawie II K […], którym oskarżony R. M. D. skazany został za przestępstwo zakwalifikowane z art. 242 § 3 k.k., na podstawie art. 242 § 2 k.k. w zw. z art. 242 § 3 k.k. na karę dwóch miesięcy pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku Sądu Okręgowego, kasację na korzyść oskarżonego M. D. wniósł jego obrońca i, zarzucając orzeczeniu rażące naruszenie prawa: 1) art. 242 § 3 k.k. – przez jego błędne zastosowanie przy prawidłowo dokonanych 2 ustaleniach faktycznych, z których wynika, że skazany, nie powracając bez usprawiedliwionej przyczyny do Zakładu Karnego w S., nie działał umyślnie, tym samym skazany nie wypełnił znamion przestępstwa określonego ww. przepisie, do zastosowania którego warunkiem niezbędnym jest umyślne postępowanie oraz 2) art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na zaniechaniu rozważanie i jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutu zawartego w apelacji obrońcy i jej uzasadnieniu, odnoszącego się do konieczności stwierdzenia mających charakter nieusuwalnych wątpliwości w zakresie zamiaru oskarżonego, który swoim postępowaniem nie obejmował zamiaru bezpośredniego, co obligowało Sąd Okręgowy do dokonania analizy sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 5 § 2 k.p.k. i uniewinnienia oskarżonego, wniósł o „uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu”. Prokurator Prokuratury Okręgowej w S., w odpowiedzi na kasację, wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy oskarżonego R. M. D. jest, w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k., oczywiście bezzasadna i jako taka została oddalona, natomiast R. M. D. został obciążony kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. W pierwszej kolejności należy wskazać, że sformułowany jako pierwszy zarzut naruszenia prawa materialnego możliwy jest do podniesienia w kasacji jedynie wówczas, gdy nie kwestionuje się sposobu procedowania sądu, dokonanych w sprawie ocen materiału dowodowego, jak i poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych. To zdaje się czynić skarżący, wskazuje bowiem już w treści tego zarzutu, że Sąd dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych. Stwierdzenie to jednak jest tylko pozorne, gdyż obrońca już w apelacji kwestionował ocenę dowodów i ustalenia faktyczne w zakresie umyślności zachowania skazanego (zarzut 1 i 2 apelacji). Również obecnie, w kasacji, kwestionuje w ramach drugiego zarzutu tę właśnie okoliczność, zarzucając Sądowi odwoławczemu, że ten nie rozważył kwestii związanych z zastosowaniem w niniejszej sprawie wobec skazanego zasady in dubio pro reo. Zarzut naruszenia art. 242 § 3 k.k. poprzez jego błędne zastosowanie nie ma żadnego oparcia w 3 ustalonych w sprawie faktach, a wręcz przeciwnie – jest czyniony przy ustaleniach wprost potwierdzających wypełnienie przez skazanego znamion opisanych w tym przepisie, także w zakresie umyślności zachowania skazanego. Drugi z podniesionych zarzutów jest niespójny – z jednej strony, w ramach przepisów określających obowiązki sądu odwoławczego (art. 433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k.) – wskazuje się jako naruszony art. 7 k.p.k., co miałoby sugerować zaaprobowanie niewłaściwej oceny dowodów, z drugiej natomiast, już w treści zarzutu, stwierdza się, że Sąd Okręgowy nie dokonał analizy sprawy pod kątem możliwości zastosowania art. 5 § 2 k.p.k. (s. 2 kasacji). Niezależnie jednak od nieporadności w zakresie sformułowania zarzutu, wskazać należy, że Sąd Okręgowy żadnego z powyższych przepisów nie naruszył. Szczegółowo rozważył bowiem kwestię oceny dowodów, w tym wyjaśnień skazanego oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów. Na s. 4-5 precyzyjnie wykazał, dlaczego odmawia wiarygodności wyjaśnieniom skazanego, w zakresie, w jakim twierdzi on, że nie wiedział o tym, że ma stawić się do zakładu karnego. Okoliczności wskazane w tej mierze przez Sąd odwoławczy skarżący w części pomija, a w części – bagatelizuje. Stąd powtórzyć jeszcze raz należy, co znalazło już należyte odzwierciedlenie w uzasadnieniach obu wydanych w niniejszej sprawie wyroków, że skazanemu udzielono przerwy w wykonaniu kary pozbawienia wolności do czasu ukończenia postępowania o ułaskawienie – odpis tego postanowienia skazany odebrał osobiście. Opuszczając Zakład Karny w W., skazany został pouczony o tym, że po przerwie w wykonaniu kary ma się stawić do Zakładu Karnego w S. oraz został poinformowany o konsekwencjach niezgłoszenia się w terminie. Słusznie przy tym Sąd Okręgowy wskazał, że w informacji tej nie została określona konkretna data powrotu do zakładu karnego. Nie oznacza to jednak, że nie został określony termin takiego powrotu. Został on wskazany w postanowieniu o udzieleniu przerwy – chwila ukończenia postępowania w przedmiocie ułaskawieni. Wskazanie więc terminu przez określenie konkretnej daty było zarówno niemożliwe, ale i zbędne. Wobec nieskorzystania przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z prawa łaski, Sąd odwołał przerwę w wykonaniu kary pozbawienia wolności, a odpis tego orzeczenia skazany odebrał osobiście. Oczekiwanie formułowane przez obrońcę, że z doręczeniem odpisu tego orzeczenia powinno wskazać się skazanemu datę 4 powrotu do zakładu karnego jest niezasadne i nie znajduje podstaw w obowiązującym prawie. Wobec powyższego, brak jest jakichkolwiek podstaw, by można było zasadnie kwestionować zaskarżony kasacją wyrok Sądu Okręgowego w S. także w aspekcie wykonania ciążących na nim obowiązków sądu odwoławczego. Sąd ten słusznie zaakceptował oceny i ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące umyślności zachowania skazanego. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3art. 242 § 2 KKart. 242 § 3 KKart. 433 § 2art. 457 § 3 KPKart. 7 KPKart. 5 § 2 KPKart. 535 § 3 KPKart. 636 § 1 KPKart. 518 KPK§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy