III KK 474/21
WyrokIzba Karna2021-12-21
Skład orzekający: Rafał Malarski, Eugeniusz Wildowicz, Kazimierz Klugiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Wyrok nakazowy nie może orzec kary grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. Orzeczenie kary grzywny w wyższej wysokości stanowi rażące naruszenie tego przepisu, mające istotny wpływ na treść wyroku.Stan faktyczny
K. P. został skazany wyrokiem nakazowym za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.). Sąd Rejonowy orzekł karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 10 zł każda, zakaz prowadzenia pojazdów i świadczenie pieniężne. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie art. 502 § 1 k.p.k. poprzez orzeczenie kary grzywny w zbyt wysokiej wysokości w postępowaniu nakazowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok nakazowy i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KK 474/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 grudnia 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Rafał Malarski (przewodniczący) SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca) SSN Kazimierz Klugiewicz Protokolant Katarzyna Gajewska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w sprawie K. P. skazanego z art. 178 a § 1 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 grudnia 2021r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść od prawomocnego wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Ś. z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt II K (…), uchyla zaskarżony wyrok nakazowy i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś. do ponownego rozpoznania. UZASADNIENIE K. P. został skazany wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. z dnia 3 września 2021 r., sygn. akt II K (…), na karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 10 zł każda za to, że w dniu 7 lipca 2021 r. w miejscowości P. prowadził w ruchu lądowym pojazd osobowy, będąc w stanie
2 nietrzeźwości, tj. przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. Ponadto orzeczono wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata oraz świadczenie pieniężne w wysokości 5000 zł na rzecz Funduszu P.. Wobec niewniesienia sprzeciwu przez strony, powyższy wyrok uprawomocnił się z dniem 21 września 2021 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od powyższego wyroku. Zaskarżył go w całości na niekorzyść oskarżonego. Zarzucił wyrokowi rażące i mające istotny wpływ na jego treść naruszenie art. 502 § 1 k.p.k., polegające na orzeczeniu wobec K. P. w postępowaniu nakazowym kary grzywny w wysokości 300 stawek dziennych w kwocie po 10 zł, podczas gdy wskazany przepis dopuszcza orzeczenie wyrokiem nakazowym tej kary w maksymalnej wysokości 200 stawek dziennych. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku nakazowego i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w L. z siedzibą w Ś. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, dlatego podlega rozpoznaniu i uwzględnieniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Postępowanie sądowe w przedmiocie odpowiedzialności karnej K. P. za czyn z art. 178a § 1 k.k. toczyło się w trybie nakazowym. Zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k. wyrokiem nakazowym można orzec karę ograniczenia wolności lub grzywnę w wysokości do 200 stawek dziennych albo do 200 000 złotych. Tymczasem zaskarżonym wyrokiem nakazowym wymierzono oskarżonemu karę grzywny w wysokości 300 stawek dziennych po 10 zł każda. Stoi to w sprzeczności z treścią wyżej przytoczonego przepisu określającego reguły postępowania nakazowego. Rację ma więc skarżący, że Sąd Rejonowy orzekając karę grzywny rażąco naruszył art. 502 § 1 k.p.k., co miało istotny wpływ na treść wyroku. Dlatego zaskarżony wyrok ostać się nie może, zachodzi konieczność jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. W postępowaniu ponownym, Sąd Rejonowy w pierwszej kolejności rozważy w jakim trybie rozpoznać przedmiotową sprawę. Nie ma przeszkód do jej
3 rozpoznania ponownie w postępowaniu nakazowym. Wynikające z tego postępowania ograniczenia w realiach tej sprawy dotyczą bowiem rodzaju i rozmiaru możliwej do orzeczenia kary. Jeżeli jednak Sąd właściwy zdecyduje się rozpoznać sprawę w postępowaniu zwyczajnym, to - wobec zaskarżenia wyroku na niekorzyść - będzie uprawniony do wymierzenia oskarżonemu kary grzywny w wyższym wymiarze – określonym w art. 33 § 1 k.k. – niż jest to dopuszczalne w postępowaniu nakazowym. W każdym zaś wypadku wymierzona oskarżonemu kara nie może przekraczać granic określonych w obowiązujących przepisach. Kierując się powyższym, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 158/20 2020-06-30Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych lub 200.000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- V KK 30/25 2025-04-16Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych lub 200 000 złotych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- II KK 322/25 2025-11-04Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wysokości przekraczającej 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
- IV KK 181/26 2026-06-11Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny w wymiarze przekraczającym 200 stawek dziennych, gdy przepis art. 502 § 1 k.p.k. stanowi inaczej?
- IV KK 168/25 2025-09-09Czy wyrok nakazowy może orzec karę grzywny przekraczającą 200 stawek dziennych, zgodnie z art. 502 § 1 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 535 § 5 KPKart. 178art. 178a § 1 KKart. 502 § 1 KPKart. 33 § 1 KK§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy