III KK 50/23

WyrokIzba Karna2023-08-24

Skład orzekający: Jarosław Matras, Jacek Błaszczyk, Małgorzata Gierszon

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenie pieniężne orzeczone w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego może być zasądzone na rzecz innego podmiotu niż Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że świadczenie pieniężne orzekane w związku z warunkowym umorzeniem postępowania karnego, zgodnie z art. 43a § 1 k.k., może być zasądzone wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Orzeczenie takiego świadczenia na rzecz innego podmiotu stanowi rażące naruszenie prawa materialnego.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy uznał oskarżonego za winnego popełnienia występku z art. 217 § 1 k.k. i wymierzył mu karę grzywny. Sąd Okręgowy, rozpoznając apelację, warunkowo umorzył postępowanie karne, orzekając nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego oraz świadczenie pieniężne na rzecz innego podmiotu niż Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Prokurator Generalny wniósł kasację od tego orzeczenia w części dotyczącej świadczenia pieniężnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej orzeczenia o świadczeniu pieniężnym i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 50/23 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 sierpnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jarosław Matras (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Jacek Błaszczyk SSN Małgorzata Gierszon Protokolant Katarzyna Gajewska w sprawie J.T. wobec którego postępowanie o czyn z art. 217 § 1 k.k. warunkowo umorzono po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k., w dniu 24 sierpnia 2023 r. kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 31 października 2022 r., sygn. akt IX Ka 1800/21 zmieniającego w części wyrok Sądu Rejonowego w K. z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt IX K 1507/20, uchyla wyrok Sądu Okręgowego w K. w zaskarżonej części, tj. w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt I ppkt 1 co do orzeczenia o świadczeniu pieniężnym i w tym zakresie sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. III KK 50/23 2 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 września 2021 r., sygn. akt IX K 1507/20, Sąd Rejonowy w K. uznał oskarżonego J.T. za winnego popełnienia występku z art. 217 § 1 k.k., za co na podstawie tego przepisu i art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 80 stawek dziennych po 20 zł każda. Na skutek apelacji wniesionej przez oskarżonego, Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 31 października 2022 r., sygn. akt IX Ka 1800/21, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że z opisu czynu przypisanego oskarżonemu wyeliminował określenie „uderzenie ręką w twarz” i w związku z przypisaniem J.T. czynu kwalifikowanego z art. 217 § 1 k.k. na mocy art. 66 § 1 i 2 k.k., 67 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 39 pkt 7 k.k. postępowanie karne warunkowo umorzył na okres próby wynoszący rok, nadto orzekł wobec J.T. nawiązkę w kwocie 1 złotych na rzecz małoletniego B.P., reprezentowanego przez matkę E.P., oraz świadczenie pieniężne poprzez wpłacenie kwoty 1500 złotych na rzecz (….); w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. W tej sprawie kasację złożył Prokurator Generalny, który zaskarżając powyższy wyrok w zakresie zawartego w pkt I ppkt 1 orzeczenia o świadczeniu pieniężnym, na niekorzyść oskarżonego wskazał na rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 43a § 1 k.k., polegające na orzeczeniu, w wyniku przeprowadzonej kontroli odwoławczej, wobec oskarżonego J.T. świadczenia pieniężnego poprzez wpłacenie kwoty 1 500 zł na rzecz (….), w sytuacji gdy, zgodnie z brzmieniem wskazanego przepisu prawa materialnego, świadczenie pieniężne jest orzekane wyłącznie na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Stawiając ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w K. do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. III KK 50/23 3 Kasacja jest zasadna w stopniu oczywistym. Trafnie w kasacji podniesiono zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego. W wyniku przeprowadzonej kontroli odwoławczej sąd drugiej instancji zmienił zaskarżony wyrok warunkowo umarzając postępowanie karne wobec oskarżonego i orzekając wobec niego obowiązki uiszczenia nawiązki na rzecz pokrzywdzonego oraz świadczenia pieniężnego na rzecz innego podmiotu niż wskazany w treści art. 43 a k.k. Fundusz Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Zgodnie z treścią art. 67 § 3 k.k., umarzając warunkowo postępowanie karne, sąd poza zobowiązaniem do orzeczenia w przedmiocie naprawienia szkody, zadośćuczynienia za krzywdę albo nawiązki, ma również możliwość orzeczenia świadczenia pieniężnego wymienionego w art. 39 pkt 7 k.k. Świadczenie takie, zgodnie z art. 43a § 1 k.k., może być orzeczone na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej a jego wysokość nie może przekroczyć 60 000 złotych. W zaskarżonym kasacją wyroku orzeczono zatem świadczenie pieniężne na rzecz nieuprawnionego podmiotu. Z tych powodów Sąd Najwyższy uznając kasację Prokuratora Generalnego za oczywiście zasadną uchylił wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie przekazał do ponownego rozpoznania sądowi odwoławczemu. [M.S] [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 217 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 33 § 1art. 66 § 1art. 39 pkt 7 KKart. 43a § 1 KKart. 43art. 67 § 3 KK§ 1§ 5§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy