III KK 511/21

Sygn. akt III KK 511/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Włodzimierz Wróbel SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) Protokolant Katarzyna Gajewska po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. w dniu 18 stycznia 2022 r., w sprawie R. B. w przedmiocie wydania wyroku łącznego, kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na korzyść skazanego, od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II K […] 1. uchyla zaskarżony wyrok łączny w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej zawartego w punkcie I i w tym zakresie na podstawie art. 572 k.p.k. umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego; 2. obciąża Skarb Państwa kosztami postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w R. wydał w dniu 29 czerwca 2020 r. w sprawie o sygn. akt II K […], wyrok łączny. 2 Przyjmując, że R. B. był skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w R. z dnia 23 grudnia 2010 r., sygn. akt II K 712/10, za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k., popełnione w dniu 17 sierpnia 2010 r., na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby; na podstawie art. 71 § 1 k.k. orzeczono karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 10 zł każda oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat; następnie postanowieniem z dnia 11 września 2012 r. zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności, natomiast zarządzeniem z dnia 4 września 2013 r. uznano karę za wykonaną w całości; 2. Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II K 106/12, za przestępstwo z art. 279 § 1 k.k., popełnione w dniu 27 lipca 2011 r., na karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby; kara pozbawienia wolności nie była wykonywana; 3. Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt II K 304/12, za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. i z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełnione w okresie od dnia 1 do dnia 27 grudnia 2011 r. na karę roku i 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz za przestępstwo z art. 229 § 1 i § 3 k.k., popełnione w nocy z 28 na 29 grudnia 2011 r., na karę roku pozbawienia wolności; orzeczono karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby; kara pozbawienia wolności nie była wykonywana; 4. Sądu Rejonowego w G. z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt VI K 475/14, za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k., popełnione w okresie od czerwca 2011 r. do dnia 11 czerwca 2014 r., na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności, która została wykonana w całości; 5. Sądu Rejonowego w R. z dnia 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt IIK 3017/18, za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 209 § la k.k., popełnione w 3 okresie od 12 czerwca 2014 r. do dnia 30 października 2018 r., na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 6. Sądu Rejonowego w R. z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt II K 795/19, za przestępstwo z art. 209 § 1 k.k. w zw. z art. 209 § la k.k., popełnione w okresie od 1 listopada 2018 r. do dnia 22 marca 2019 r., na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; kara ograniczenia wolności nie była wykonywana, Sąd Rejonowy w R. orzekł: I. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i § 2 k.k., art. 85a k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 89 § la i § 1b k.k. orzeczone wyrokami w sprawach opisanych w punktach 2 i 3 części wstępnej wyroku łącznego kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył R. B. karę łączną roku pozbawienia wolności; 1. na podstawie art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 i § 2 k.k., art. 85a k.k. i art. 86 § 3 k.k. połączył skazanemu kary ograniczenia wolności orzeczone w wyrokach opisanych w pkt. 5 i 6 i orzekł karę łączną 8 miesięcy ograniczenia wolności polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym; 2. umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego w zakresie wyroków opisanych w pkt. 1 i 4 części wstępnej wyroku łącznego; 3. w pozostałym zakresie połączone wyroki pozostawił do odrębnego wykonania; 4. kosztami postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego obciążył Skarb Państwa. Wyrok łączny nie został zaskarżony przez strony i uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 6 lipca 2020 r. Kasację od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w R. z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt II K […], wniósł Prokurator Generalny zaskarżając powyższy 4 wyrok łączny w części dotyczącej rozstrzygnięcia o karze łącznej zawartego w punkcie I, na korzyść skazanego R. B., zarzucając: „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, to jest art. 572 k.p.k., art. 75 § 4 k.k. i art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.), poprzez połączenie dwóch kar pozbawienia wolności orzeczonych z warunkowym zawieszeniem ich wykonania wyrokami: Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II K 106/12 (jednostkowej - 1 roku pozbawienia wolności) i Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt IIK 304/12 (łącznej - 2 lat pozbawienia wolności), których nie zarządzono do wykonania i w ich miejsce wymierzenie kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności, pomimo, że kary te nie podlegały łączeniu, z uwagi na niemożność zarządzenia ich wykonania wobec upływu 6 miesięcy od zakończenia okresu próby (odpowiednio 3 i 5 lat), co obligowało Sąd do umorzenia postępowania w tym zakresie”. Podnosząc taki zarzut Prokurator Generalny wniósł w kasacji o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i umorzenie w tym zakresie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego, zgodnie z treścią art. 572 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego jako zasadna w stopniu oczywistym podlegała uwzględnieniu na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Trafnie w kasacji wywiódł Prokurator Generalny, że w niniejszej sprawie doszło do rażącej obrazy prawa karnego materialnego, tj. art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. do dnia 23 czerwca 2020 r. Zgodnie z art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu wówczas obowiązującym, podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, za które wymierzono kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu. Należy natomiast zauważyć, że jak wynika z akt sprawy, Sąd Rejonowy w R. w punkcie I zaskarżonego wyroku łącznego z dnia 29 czerwca 2020 r., sygn. akt IIK […], objął węzłem kary łącznej: 5 1. wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Ż. z dnia 23 marca 2012 r., sygn. II K 106/12, karę roku pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 31 marca 2012 r. i w okresie 6 miesięcy po zakończeniu 3-letniego okresu próby, to jest do dnia 30 września 2015 r., nie nastąpiło zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności; 1. wymierzoną wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 31 maja 2012 r., sygn. II K 304/12, karę łączną 2 lat pozbawienia wolności orzeczoną z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat. Wyrok ten uprawomocnił się z dniem 13 czerwca 2012 r. i w okresie 6 miesięcy po zakończeniu 5-letniego okresu próby, to jest do dnia 13 grudnia 2017 r., nie nastąpiło zarządzenie wykonania kary pozbawienia wolności. Powyższe wskazuje więc, że w niniejszej sprawie brak było podstaw do objęcia węzłem kary łącznej - określonym w pkt. I sentencji zaskarżonego wyroku - wymienionych kar pozbawienia wolności, których wykonanie nie mogło być już zarządzone. Sąd obejmując wskazane kary węzłem kary łącznej rażąco naruszył więc przepisy prawa materialnego, to jest art. 75 § 4 k.k. i art. 85 § 2 k.k. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r.), co miało istotny wpływ na treść wyroku łącznego, gdyż wprowadził de facto do wykonania kary, których zarządzenie wykonania było prawnie niedopuszczalne. Wystąpienie opisanych uchybień spowodowało konieczność uchylenia wyroku w zaskarżonej części i zgodnie z art. 572 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego w odniesieniu do kar orzeczonych wyrokami opisanymi w punktach 2 i 3 części wstępnej wyroku łącznego. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji wyroku. a.s.