III KK 514/24

WyrokIzba Karna2025-02-12

Skład orzekający: Marek Motuk, Antoni Bojańczyk, Paweł Kołodziejski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Okręgowy prawidłowo wymierzył karę łączną pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, uwzględniając górne granice ustawowe oraz obowiązek określenia na nowo obowiązków związanych z karą ograniczenia wolności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy prawa materialnego, wymierzając karę łączną pozbawienia wolności w wysokości przekraczającej sumę kar jednostkowych, co stanowi naruszenie art. 86 § 1 k.k. Ponadto, sąd odwoławczy nie określił na nowo obowiązków związanych z karą łączną ograniczenia wolności, co czyni ją niewykonalną i narusza art. 86 § 3 k.k. w związku z art. 34 § 1a i § 1b k.k.
Stan faktyczny
Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanego P.K. od wyroku Sądu Okręgowego, który zmienił wyrok łączny Sądu Rejonowego. Skazany P.K. był objęty wieloma wyrokami skazującymi za różne przestępstwa. Sąd Rejonowy wydał wyrok łączny, łącząc kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności, a także kary grzywny. Sąd Okręgowy zmienił ten wyrok, orzekając nową karę łączną pozbawienia wolności i ograniczenia wolności. Kasacja zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego przy wymiarze tych kar.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego w zaskarżonej części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności oraz o karze łącznej ograniczenia wolności i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 514/24 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 12 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Motuk (przewodniczący) SSN Antoni Bojańczyk (sprawozdawca) SSN Paweł Kołodziejski w sprawie P.K., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2025 r. w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.), kasacji wniesionej na niekorzyść skazanego przez Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 203/23 zmieniającego wyrok łączny Sądu Rejonowego Szczecin-Centrum w Szczecinie z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt V K 1036/21 uchyla wyrok w zaskarżonej części, tj. jego pkt I w zakresie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności oraz w zakresie orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności i w tym zakresie przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Antoni Bojańczyk Marek Motuk Paweł Kołodziejski III KK 514/24 2 UZASADNIENIE P.K. został skazany prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt IV K 803/16 za czyn z art. 278 § 1 k.k. popełniony w dniu 29 maja 2016 r. na karę 5 miesięcy ograniczenia wolności; 2. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt XI K 633/16 za czyn z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. popełniony w dniu 6 lipca 2016 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 3. Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II K 618/18 za czyn z art. 286 § 3 k.k. popełniony w dniu 21 czerwca 2018 r. na karę grzywny w wymiarze 120 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; 4. Sądu Rejonowego w Lesku z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 240/18 za czyn z art. 286 § 3 k.k. popełniony w dniu 29 kwietnia 2018 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowy m zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 5. Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 716/18 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 13 czerwca 2018 r. na karę grzywny w wymiarze 150 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; 6. Sądu Rejonowego w Mikołowie z dnia 25 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 840/18 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 14 września 2018 r. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności; 7. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt IV K 1072/18 za czyn z art. 286 § 1 i 3 k.k. popełniony w dniu 5 lutego 2018 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 8. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 31 stycznia 2019 r., sygn. akt III K 871/18 za czyny z art. 209 § 1a k.k. i art. 284 § 2 k.k. popełnione w dniach 19 października 2018 r. i 26 maja 2018 r. na kary po 1 roku ograniczenia wolności; 9. Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 18 lutego 2019 r., sygn. akt II K 724/18 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 5 lutego 2018 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, III KK 514/24 3 zarządzonej do wykonania oraz karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych po 20 zł każda stawka; 10. Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II K 23/19 za czyn z art. 286 § 3 k.k. popełniony w dniu 5 lutego 2018 r. na karę grzywny w wymiarze 80 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; 11. Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt II K 19/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 15 lipca 2018 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 12. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IX K 217/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 1 września 2018 r. na karę 2 miesięcy pozbawienia wolności i karę 8 miesięcy ograniczenia wolności; 13. Sądu Rejonowego w Lipsku z dnia 27 maja 2019 r., sygn. akt II K 46/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 24 sierpnia 2018 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 14. Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II K 68/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 21 listopada 2017 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 15. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV K 545/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 5 kwietnia 2018 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 16. Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II K 237/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 31 marca 2018 r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 17. Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II K 727/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 19 września 2018 r. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności; III KK 514/24 4 18. Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z dnia 7 października 2019 r., sygn. akt II K 150/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 2 maja 2018 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, zarządzonej do wykonania; 19. Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt VIII K 445/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 21 marca 2018 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 20. Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt IX K 677/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 21 kwietnia 2018 r. na karę 1 miesiąca pozbawienia wolności i karę 5 miesięcy ograniczenia wolności; 21. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt IX K 877/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 25 kwietnia 2018 r. na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; 22. Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 1089/19 za czyn z art. 283 k.k. w zw. z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 19 sierpnia 2018 r. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności; 23. Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 2016/19 za czyny z art. 286 § 1 k.k. popełnione w dniach 15 i 18 lutego 2018 r. na karę 1 roku i 4 miesięcy ograniczenia wolności; 24. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt IX K 1144/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. i in. popełniony w okresie od 16 grudnia 2018 r. do lutego 2019 r. na karę 2 lat ograniczenia wolności; 25. Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt II K 24/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 16 czerwca 2018 r. na karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 10 zł każda stawka; 26. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt III K 93/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 3 maja 2018 r. na karę 1 roku ograniczenia wolności; 27. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt IX K 332/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 16 listopada 2019 r. na karę 2 lat ograniczenia wolności; III KK 514/24 5 28. Sądu Rejonowego w Lidzbarku Warmińskim z dnia 22 lipca 2020 r., sygn. akt II K 55/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 13 września 2018 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 29. Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II K 1257/19 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 24 marca 2019 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności; 30. Sądu Rejonowego Ostrołęce z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt II K 23/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 20 sierpnia 2019 r. na karę 8 miesięcy ograniczenia wolności; 31. Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt IX K 543/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 10 listopada 2019 r. na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności; 32. Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 328/20 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 27 września 2019 r. na karę 18 miesięcy ograniczenia wolności; 33. Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt V K 518/21 za czyn z art. 286 § 1 k.k. popełniony w dniu 14 maja 2019 r. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrokiem łącznym z dnia 21 listopada 2022 r., sygn. akt V K 1036/21, Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie w sprawie P.K. na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 87 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. połączył kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w Lesku z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 240/18, - Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 18 lutego 2019 r., sygn. akt II K 724/18, - Sądu Rejonowego dla Krakowa - Podgórza w Krakowie z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt II K 19/19, - Sądu Rejonowego w Rawie Mazowieckiej z dnia 28 maja 2019 r., sygn. akt II K 68/19, - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 1 sierpnia 2019 r., sygn. akt IV K 545/19, - Sądu Rejonowego w Piasecznie z dnia 20 września 2019 r., sygn. akt II K 237/19, III KK 514/24 6 - Sądu Rejonowego dla Krakowa - Pogórza w Krakowie z dnia 25 września 2019 r., sygn. akt II K 727/19, - Sądu Rejonowego dla Warszawy - Mokotowa w Warszawie z dnia 21 października 2019 r., sygn. akt VIII K 445/19, - Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 11 grudnia 2019 r., sygn. akt II K 1089/19, - Sądu Rejonowego w Tarnowie z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt II K 2016/19, - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 8 stycznia 2020 r., sygn. akt IX K 1144/19, - Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 21 lutego 2020 r., sygn. akt III K 93/20, - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt IX K 332/20, - Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II K 1257/19, - Sądu Rejonowego w Ostrołęce z dnia 5 października 2020 r., sygn. akt II K 23/20, - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 1 grudnia 2020 r., sygn. akt IX K 543/20, - Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II K 328/20, - Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie z dnia 10 września 2021 r., sygn. akt V K 518/21, oraz kary ograniczenia wolności orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt IX K 217/19, - Sądu Rejonowego w Bielsku - Białej z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt IX K 677/19 i wymierzył karę łączną 6 lat pozbawienia wolności (pkt I). Ponadto sąd na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 24 czerwca 2020 r. połączył kary grzywny orzeczone wyrokami: - Sądu Rejonowego w Sandomierzu z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt II K 618/18, - Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 176/18, - Sądu Rejonowego w Jędrzejowie z dnia 18 lutego 2019 r., sygn. akt II K 724/18, - Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 20 marca 2019 r., sygn. akt II K 23/19, - Sądu Rejonowego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2019 r., sygn. akt IX K 877/19, - Sądu Rejonowego w Myślenicach z dnia 7 lutego 2020 r., sygn. akt II K 24/20 i wymierzył karę łączną grzywny w wymiarze 500 stawek dziennych po 10 złotych każda stawka (pkt II). Na poczet orzeczonej kary łącznej pozbawienia wolności sąd zaliczył okres od 1 listopada 2022 r., godz. 6.10 (art. 577 k.p.k.) (pkt III), zaś w III KK 514/24 7 zakresie pozostałych kar, niewymienionych w punktach pierwszym i drugim wyroku umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. (pkt IV), a także rozstrzygnął w przedmiocie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skazanemu z urzędu (pkt V) oraz wydatków związanych z wydaniem wyroku łącznego (pkt VI). Na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt IV Ka 203/23, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił rozstrzygnięcia zawarte w pkt. I i III jego części dyspozytywnej, na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności wymierzone P.K. wyrokami opisanymi w punktach: 9, 11, 14, 15, 16, 31 i 33 jego części wstępnej i orzekł karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 4 lat i 8 miesięcy, na podstawie art. 91 § 2 k.k. połączył kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu wyrokami opisanymi w punktach: 12, 17, 19, 20, 22, 23, 24, 26, 27, 30 i 32 jego części wstępnej i orzekł karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat, ustalił, że rozstrzygnięcie zawarte w pkt. IV części dyspozytywnej odnosi się również do wyroku Sadu Rejonowego w Lesku z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II K 240/18 oraz wyroku Sądu Rejonowego w Goleniowie z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II K 1257/19 i zgodnie z art. 4 § 1 k.k. za podstawę wszystkich rozstrzygnięć przyjął przepisy Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r. (pkt I) zaś w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II), a także orzekł o kosztach nieopłaconej obrony z urzędu skazanego przed Sądem Okręgowym jako drugą instancją (pkt III) i wydatkach za postępowanie odwoławcze (pkt IV). Od powyższego orzeczenia Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2023 r. kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności oraz o karze łącznej ograniczenia wolności, tj. pkt I części dyspozytywnej wyroku i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu skazanemu kary łącznej 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności w sytuacji, gdy suma kar III KK 514/24 8 wymierzonych P.K. za poszczególne przestępstwa, podlegających połączeniu, stanowiąca górną granicę wymiaru kary łącznej pozbawienia wolności, wynosi 4 lata i 2 miesiące oraz - art. 86 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., polegające na wymierzeniu skazanemu kary łącznej 2 lat ograniczenia wolności, bez jednoczesnego określenia na nowo obowiązku i wymiaru czasu w stosunku miesięcznym wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne albo wysokości potrącenia z wynagrodzenia za pracę. W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. W piśmie z dnia 7 stycznia 2025 r., które wypłynęło do Sądu Najwyższego w dniu 14 stycznia 2025 r., skazany P.K. wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania kary/zaskarżonego orzeczenia, do czasu rozpoznania kasacji z powodów w niej wskazanych (k. 42-43 akt SN). Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna, stąd uzasadnione było jej rozpoznanie i uwzględnienie na posiedzeniu w trybie przewidzianym w przepisie art. 535 § 5 k.p.k. Zgodnie z brzmieniem art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., sąd wymierza karę łączną w granicach od najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności; karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach. Skoro przedmiotem kary łącznej pozbawienia wolności w niniejszej sprawie były kary jednostkowe wymierzone za poszczególne przestępstwa wyrokami opisanymi w punktach: 9, 11, 14, 15, 16, 31 i 33 części wstępnej wyroku Sądu Rejonowego Szczecin - Centrum w Szczecinie, to najsurowsza kara łączna pozbawienia wolności nie mogła przekroczyć normatywnego pułapu wyznaczonego przez sumę orzeczonych kar, tj. 4 lata i 2 miesiące. Orzekając więc karę łączną pozbawienia wolności w wysokości 4 lat i 8 miesięcy Sąd Okręgowy w Szczecinie dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 86 § 1 zd. pierwsze k.k., co dostrzegł sąd odwoławczy przyznając w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 29 listopada 2023 r., III KK 514/24 9 iż doszło do błędnego wyliczenia sumy wymierzonych skazanemu kar (sekcja 5.2.1 uzasadnienia formularzowego k. 444v. t. III). Ponadto Sąd Okręgowy w Szczecinie dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 86 § 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., w myśl którego, wymierzając karę łączną ograniczenia wolności, sąd określa na nowo obowiązki lub wymiar potrącenia, o których mowa w art. 34 § 1a, a także może nałożyć na sprawcę obowiązki wymienione w art. 72 § 1 pkt 2-7a, jak również orzec świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7. W wypadku skazania na karę łączną ograniczenia wolności, konieczne jest zatem dookreślenie, czy ma ona polegać na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne (art. 34 § 1a pkt 1 k.k.), czy też na potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel społeczny wskazany przez sąd (art. 34 § 1a pkt 4 k.k.). Obowiązek w tym zakresie ma charakter stanowczy i znajduje oparcie w treści art. 34 § 1b k.k. Przepis art. 86 § 3 k.k. nakazuje aby wymierzając karę łączną ograniczenia wolności, sąd określił na nowo obowiązki lub wymiar potrącenia, o których mowa w art. 34 § 1a k.k. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 34 § 1b k.k. sąd jest zobligowany do orzeczenia przynajmniej jednego ze środków wymienionych w art. 34 § 1a k.k. Wskazana regulacja prawna przesądza zatem, że w procesie wymiaru kary łącznej sąd jest zobligowany do ukształtowania treści kary ograniczenia wolności na nowo, jednocześnie pozostawiając sądowi szeroką swobodę co do sposobu określenia obowiązków. W przypadku, gdy wymierzona kara łączna ograniczenia wolności nie zawiera obowiązku określonego w art. 34 § 1a pkt 1 k.k., de facto nie może być wykonywana (podobnie Sąd Najwyższy m. in. w wyrokach: z dnia 5 marca 2008 r., V KK 453/07, R-OSNKW 2008, poz. 542; 4 stycznia 2005 r., WA 28/04, R-OSNKW 2005, poz. 43). Sąd Okręgowy w Szczecinie łącząc kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu wyrokami opisanymi w punktach: 12, 17, 19, 20, 22, 23, 24, 26, 27, 30 i 32 jego części wstępnej i orzekając karę łączną ograniczenia wolności w wymiarze 2 lat, w punkcie I tiret trzecie sentencji nie określił na nowo obowiązków wskazanych w art. 34 § 1a k.k., czyniąc tak orzeczoną karę niemożliwą do wykonywania. Niewątpliwie wskazane wyżej rażące naruszenia prawa materialnego wpływają w sposób istotny na treść zaskarżonego wyroku. Nie sposób bowiem III KK 514/24 10 naprawić ich w innym trybie, aniżeli poprzez wniesienie od dotkniętego takimi wadami wyroku nadzwyczajnego środka zaskarżenia, bowiem nie można tych uchybień konwalidować także w toku postępowania wykonawczego (zob. wyrok SN z dnia 30 maja 2017 r. III KK 16/17, LEX 2320358). Mając powyższe na uwadze, należało przychylić się do wniosku kasacji Prokuratora Generalnego, tj. uchylić wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 listopada 2023 r. w zaskarżonej części (pkt I) w zakresie orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności oraz w zakresie orzeczenia o karze łącznej ograniczenia wolności i ⎯ w tym zakresie ⎯ przekazać sprawę do ponownego rozpoznania temuż Sądowi w postępowaniu odwoławczym. W postępowaniu ponownym orzekając w przedmiocie łącznej kary pozbawienia wolności stanowiącej wynik zastosowania instytucji kary łącznej do jednostkowych kar pozbawienia wolności Sąd będzie miał na uwadze maksimum ustawowe przewidziane przez Kodeks karny dla kary pozbawienia wolności stanowiącej wynik zagregowania jednostkowych kar tego typu w ramach kary łącznej, wyznaczające górną granicę możliwej do wymierzenia łącznej kary pozbawienia wolności zaś orzekając w przedmiocie łącznej kary ograniczenia wolności Sąd ponownie określi wymiar kary łącznej ograniczenia wolności - w sposób odpowiadający dyspozycji przepisu art. 86 § 3 k.k. i art. 34 § 1a i § 1b k.k. Rozpoznanie oraz uwzględnienie kasacji w całości w kierunku postulowanym przez Prokuratora Generalnego czyniło bezprzedmiotowym wypowiadanie się co do wniosku skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego nią orzeczenia. /SSN Antoni Bojańczyk/ /SSN Marek Motuk/ /SSN Paweł Kołodziejski/ [ł.n]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 286 § 1 KKart. 535 § 5 KPKart. 278 § 1 KKart. 12 KKart. 286 § 3 KKart. 286 § 1art. 209 § 1art. 284 § 2 KKart. 283 KKart. 85 § 1 KKart. 86 § 1 KKart. 87 § 1 KK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy