III KK 542/22

Sygn. akt III KK 542/22 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Igor Zgoliński na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej 30 stycznia 2023 r., w sprawie T. N., skazanego z art. 157 § 2 k.k. i in. kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt IV Ka 1841/21, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. akt II K 625/19/P, postanowił: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Krakowa – Podgórza w Krakowie z dnia 20 maja 2021 r., sygn. II K 625/19/P, T. N. został uniewinniony od zarzutu popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k., polegającego na tym, że w dniu 1 stycznia 2019 r. w K., szarpał za ręce U. N., co spowodowało u niej uraz płytek paznokciowych obu rąk, które to obrażenia pociągnęły za sobą naruszenie czynności narządów ciała na okres trwający poniżej siedmiu dni. T. N. został nadto skazany za to, że: 2 1. w okresie od 28 września 2018 r. do 31 stycznia 2019 r. w K. uporczywie nękał U. N. poprzez śledzenie, wielokrotne nachodzenie jej w miejscu zamieszkania, wystawanie pod klatką, niepokojenie telefonami, wiadomościami sms-owymi oraz wiadomościami w aplikacji W., wzbudzając u pokrzywdzonej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, istotnie naruszając jej prywatność, a nadto w dniu 13 grudnia 2018 r. w K. za pośrednictwem rozmowy telefonicznej kierował wobec U. N. groźby pozbawienia życia i zniszczenia mienia, które to groźby wzbudziły u zagrożonej uzasadnioną obawę, że zostaną spełnione, tj. za czyn z art. 190a § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za który wymierzona została kara 6 miesięcy pozbawienia wolności; 2. w dniu 25 stycznia 2019 r. w K., popychał U. N. i przewrócił ją na podłoże, uderzył ją drzwiami od samochodu, w wyniku czego spowodował u niej stłuczenia głowy i twarzoczaszki, prawego przedramienia i lewego podudzia z podbiegnięciami krwawymi, które to obrażenia pociągnęły za sobą naruszenie czynności narządów ciała pokrzywdzonej na okres trwający poniżej siedmiu dni, tj. za czyn z art. 157 § 2 k.k., za który wymierzona została kara 3 miesięcy pozbawienia wolności; na podstawie art. 46 § 2 k.k. orzeczono wobec T. N. nawiązkę w wysokości 500 zł na rzecz pokrzywdzonej U. N.; na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. orzeczona została kara łączna 7 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie której zostało na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. i art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 3 lata; na podstawie art. 71 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 3 k.k. orzeczono wobec oskarżonego karę 120 stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł, na poczet której dokonano zaliczenia okresu rzeczywistego pozbawienia wolności; na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. oskarżony został zobowiązany do informowania sądu o przebiegu okresu próby; orzeczono o kosztach procesu. W wyniku rozpoznania apelacji złożonych od powyższego wyroku w jego części skazującej przez obrońców oskarżonego, wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. IV Ka 184/21, Sąd Okręgowy w Krakowie wyrok w tym zakresie zmienił w ten sposób, że: do kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu przestępstwa z 3 art. 190a § 1 k.k. i art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. dodał przepis art. 4 § 1 k.k. i obniżył wymierzoną za ten czyn karę pozbawienia wolności do 4 miesięcy; obniżył wymierzoną oskarżonemu karę łączną pozbawienia wolności do 5 miesięcy; uchylił orzeczenie w zakresie zasądzonych kosztów sądowych; w pozostałym zaskarżonym zakresie wyrok sądu I instancji utrzymał w mocy. Od tego wyroku obrońca skazanego złożył kasację w zakresie utrzymania w mocy skazania za czyn ujęty w pkt 2, zarzucając uchybienie wskazane w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., polegające na prowadzeniu postępowania karnego co do tego czynu, mimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, tj. obrazę przepisów postępowania, mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 14 § 1 k.p.k. w zakresie w jakim postępowanie karne prowadzone było co do zachowań oskarżonego z dnia 25 stycznia 2019 r. w miejscowości K., mimo braku co do nich skargi uprawnionego oskarżyciela. Na podstawie powyższego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie jednego obrońcy. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna, wobec czego podlegała rozpoznaniu w trybie art. 535 § 1 i 3 k.p.k. W pierwszym rzędzie konieczne było wyrażenie kilku uwag odnoszących się do zakresu zarzutów mogących być przedmiotem tego środka zaskarżenia. Jego konstrukcja w uwarunkowaniach niniejszej sprawy mogła się bowiem opierać jedynie na zarzucie wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej na zasadzie wyjątku określonego w art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k. Wynika to z faktu, że aktualizowało się w niej wynikające z treści wyroku ograniczenie, o którym mowa w § 2 powyższego przepisu – orzeczona wobec skazanego kara pozbawienia wolności 4 nie miała charakteru bezwzględnego z uwagi na zastosowany środek probacji. Zatem jedynie uchybienie rangi bezwzględnej przyczyny odwoławczej tenże limit wyłączało. Mając tę kwestię na uwadze, autor kasacji istotnie sformułował tego rodzaju zarzut, podnosząc iż w zakresie części czynu popełnionego w dniu 25 stycznia 2019 r. było prowadzone postępowanie karne, mimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela, co materializowało przeszkodę procesową ujętą w art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., której zignorowanie miało z kolei skutkować wystąpieniem uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. Jednakże analiza materii objętej skargą oskarżyciela nie wskazuje, na to, aby jakiś fragment tego czynu pozostał poza jej zakresem. Istotnie – jak ustalił sąd I instancji - część zachowania skazanego ujętego w ramach czynu z art. 157 § 2 k.k. została zrealizowana nie w K., a w K.1, co dla idealnego oddania tej rekonstrukcji stanu faktycznego sprawy wymagało uzupełnienia opisu, jednakże w żadnym razie nie mogło przekładać się na konsekwencje procesowe zaprezentowane przez skarżącego. Abstrahując od treści rozważań czynionych na gruncie jedności czynu, które kasacyjnie - we wskazanych na wstępie realiach - pozostają wszak irrelewantne, zauważyć należy, że prokurator zarzucił skazanemu między innymi działanie mające polegać na przewróceniu pokrzywdzonej na podłoże i spowodowanie obrażeń – stłuczenia głowy twarzoczaszki prawego przedramienia i lewego podudzia z podbiegnięciami krwawymi, tj. naruszenie czynności narządów ciała na okres trwający poniżej 7 dni (k. 175, 178 i 195). Nie można wobec tego zasadnie twierdzić, że w zakresie czynu z pkt III części dyspozytywnej wyroku doszło do uchybienia w postaci braku skargi uprawnionego oskarżyciela. Do kwestii tej odniósł się już zresztą sąd II instancji w odpowiedzi na tej samej treści zarzut sformułowany w apelacji obrońcy skazanego – adw. J. P. (pkt XIII, s. 7), słusznie odnotowując prywatnoskargowy charakter tego występku. Jednak zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2019 r. prokurator objął ten czyn ściganiem z urzędu w trybie art. 60 § 1 k.p.k. (k. 171). Tym samym nie doszło do uchybienia mogącego wyłączać dopuszczalność postępowania i skazania w omawianym zakresie. Również dokonana na etapie postępowania jurysdykcyjnego korekta przedmiotowego czynu poprzez uzupełnienie opisu oddawała zakres objęty zarzutem, dotyczyła bowiem tożsamego w ujęciu historycznym zdarzenia. 5 W świetle powyższego, bezzasadność kasacji jawiła się jako oczywista, co determinowało jej oddalenie. Do kosztów procesu, zgodnie z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., zaliczają się wprawdzie uzasadnione wydatki stron z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, jednakże - stosownie do treści art. 637a w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. -koszty te w niniejszej sprawie ponosi skazany.