IV KK 127/15
WyrokIzba Karna2015-08-26
Skład orzekający: Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie o przestępstwo z art. 217 § 1 k.k. brak skargi uprawnionego oskarżyciela stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i art. 14 k.p.k., jeśli prokurator objął ściganie tego czynu w akcie oskarżenia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że objęcie przez prokuratora ściganiem czynu z art. 217 § 1 k.k. w akcie oskarżenia jest równoznaczne z wszczęciem ścigania przez prokuratora, co wyklucza istnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i art. 14 k.p.k. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo rozpoznał apelację, odnosząc się do zarzutów i podzielając ustalenia faktyczne Sądu I instancji, co wyklucza zarzut naruszenia art. 433 § 2 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego A. S. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący A. S. za popełnienie przestępstw, w tym z art. 217 § 1 k.k. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. obrazy przepisów postępowania, w tym braku skargi uprawnionego oskarżyciela co do czynu z art. 217 § 1 k.k. oraz nierozpoznania sprawy w granicach apelacji przez Sąd Okręgowy. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego A. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 127/15 POSTANOWIENIE Dnia 26 sierpnia 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2015 r. w sprawie A. S., skazanego za popełnienie przestępstw z art. 197 § 1 k.k. i innych, kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w K., z dnia 21 października 2014 r. utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S., z dnia 24 kwietnia 2014 r. postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. obciążyć A. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 kwietnia 2014 r., którym A. S. został uznany za winnego popełnienia przestępstw z art. 189 § 1 k.k., art. 197 § 1 k.k., art. 245 k.k. i art. 217 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i wymierzono mu karę łączną 3 lat pozbawienia wolności. Od wyroku Sądu odwoławczego kasację wywiódł obrońca A. S. zarzucając: I. „obrazę przepisów postępowania, stanowiącą bezwzględną przyczynę odwoławczą, a mianowicie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i
2 art. 14 k.p.k. polegającą na uznaniu skazanego za winnego czynu przypisanego mu w punkcie III sentencji wyroku, co do którego brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela, a nadto II rażące naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na jego treść, a mianowicie: 1. art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji jeśli chodzi o kontrolę prawidłowości procedowania Sądu I instancji skutkujące uznaniem, że Sąd ten prawidłowo ustalił, iż oskarżony dopuścił się przestępstwa zgwałcenia przy pochyleniu się jedynie nad poprawnością dokonanej przez Sąd I instancji oceny dowodów i zupełnym pominięciu, a tym samym nierozważeniu, że będąc przesłuchaną przy składaniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa pokrzywdzona zeznała, że gdy oskarżony nie ustępował w dążeniu do odbycia stosunku powiedziała mu, że jak tak bardzo chce to zrobić, to by na czas wytrysku wyjął penisa z jej pochwy, co w powiązaniu z wynikającą z opinii biegłego patomorfologa okolicznością, że pokrzywdzona mogła bronić się z niezbyt dużą intensywnością skoro nie pozostały na ciele oskarżonego żadne ślady świadczące o tej obronie, wynikającą z ustnej opinii biegłej psychiatry okolicznością, że nie można wykluczyć, że pokrzywdzona mogła poddać się sytuacji w jakiej się znalazła nie akceptując tego co się dzieje oraz brakiem jednoznacznego określenia przez pokrzywdzoną jakie dokładnie słowa wypowiadała przed odbyciem stosunku z oskarżonym, wskazuje, że mogło to zostać przez oskarżonego znajdującego się podobnie jak pokrzywdzona pod wpływem alkoholu odebrane jako niechętne, ale jednak przyzwolenie na współżycie, a tym samym pozostawienie tej okoliczności poza zakresem zainteresowania i niedokonaniem oceny zarzutu przy uwzględnieniu tego punktu widzenia, 2. art. 433 § 2 k.p.k. poprzez nierozpoznanie sprawy w granicach apelacji, jeśli chodzi o kontrolę prawidłowości procedowania Sądu I instancji, polegające na zupełnym pominięciu argumentacji zawartej w uzasadnieniu skargi apelacyjnej, dotyczącej zarzutu obrazy przepisów postępowania w postaci art. 7 k.p.k. poprzez nieuwzględnienie ujawnionych w toku rozprawy okoliczności pozostawiania pokrzywdzonej na balkonie samej oraz braku możliwości zamknięcia od wewnątrz drzwi wejściowych na klucz przeczących zamiarowi pozbawienia pokrzywdzonej
3 wolności i uznaniu za wiarygodne zeznań pokrzywdzonej, która twierdziła, że nie miała możliwości oddalenia się, przy ograniczeniu się jedynie do krótkiego stwierdzenia o przekonaniu pokrzywdzonej o pozbawieniu jej wolności, a więc rozważenie zarzutu jedynie z punktu widzenia z natury rzeczy subiektywnych odczuć pokrzywdzonej”. W konkluzji kasacji obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji w zakresie czynów kwalifikowanych z art. 217 § 1 k.k. i umorzenie postępowania, w pozostałym zakresie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w K. wniósł o jej oddalenie, jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, uzasadniającym jej oddalenie w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. i art. 14 k.p.k. polegającej na uznaniu skazanego za winnego czynu przypisanego mu w punkcie III sentencji wyroku, co do którego brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela nie polega na prawdzie. Analiza materiału zgromadzonego w aktach sprawy pozwala na dostrzeżenie, iż prokurator, na etapie postępowania przygotowawczego, wydał postanowienie (k. 192), co do zamiaru objęcia ściganiem czynu skazanego, zakwalifikowanego z art. 217 § 1 k.k., jak również uwzględnił to w treści aktu oskarżenia (k. 213). Prokurator poprzez więc przedstawienie uzupełniających zarzutów z art. 217 § 1 k.k. wszczął ściganie czynów prywatnoskargowych, co jest równoznaczne z objęciem postępowania przez prokuratora. Wobec powyższego nie można twierdzić, iż w odniesieniu do przestępstw przypisanych skazanemu w pkt III wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 24 kwietnia 2014 r. brak jest skargi uprawnionego oskarżyciela. Podobne niezasadny jest zarzut naruszenia przez Sąd II instancji przepisu art. 433 § 2 k.p.k. Sąd Okręgowy w sposób jasny i wyczerpujący odniósł się do zarzutów postawionych w apelacji wyjaśniając, dlaczego uznał je za niezasadne. W
4 całości podzielił on ustalenia faktyczne co do przebiegu zdarzenia dokonane w sprawie przez Sąd I instancji. Kontrola apelacyjna dokonana została z uwzględnieniem wszystkich argumentów zawartych w zwyczajnym środku odwoławczym, w tym analizy zeznań pokrzywdzonej. W tej sytuacji można przyjąć, że obrońca stara się przeprowadzić ponowną polemikę z ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji, która na etapie postępowania przed Sądem Najwyższym nie jest dopuszczalna. Mając powyższe na uwadze, wobec niestwierdzenia naruszenia przepisów prawa wskazanych w kasacji, Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając skazanego A. S. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 636 § 1 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- III KK 542/22 2023-01-30Czy prowadzenie postępowania karnego w sprawie czynu z art. 157 § 2 k.k. bez skargi uprawnionego oskarżyciela, mimo że czyn ten ma charakter prywatnoskargowy, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9…
- III KK 396/21 2021-12-13Czy brak odebrania od prokuratora oświadczenia o woli ścigania czynu ściganego z oskarżenia prywatnego stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k.?
- II KS 20/21 2021-09-14Czy rozpoznanie przez sąd odwoławczy apelacji prokuratora, która zdaniem skarżącego nie spełnia wymogów formalnych, stanowi bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k.?
- IV KK 169/17 2017-11-30Czy sąd odwoławczy, utrzymując w mocy wyrok sądu pierwszej instancji uniewinniający oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., naruszył przepisy postępowania karne, w tym art. 4…
- IV KK 517/21 2021-10-13Czy Sąd Okręgowy rażąco naruszył przepisy postępowania karnego, wydając wyrok mimo braku skargi uprawnionego oskarżyciela lub w sytuacji, gdy postępowanie karne co do tego samego czynu i tej samej osoby zostało prawomocn…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 197 § 1 KKart. 189 § 1 KKart. 245 KKart. 217 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 439 § 1 pkt 9 KPKart. 17 § 1 pkt 9 KPKart. 14 KPKart. 433 § 2 KPKart. 7 KPKart. 636 § 1 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy