III KK 555/22

III KK 555/22 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 kwietnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Antoni Bojańczyk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Zbigniew Kapiński SSN Adam Roch Protokolant Katarzyna Gajewska przy udziale prokuratora Regionalnego del. do Prokuratury Krajowej Krzysztofa Urgacza w sprawie D. K. w przedmiocie wyroku łącznego po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2023 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego od wyroku łącznego Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt II K 16/21, 1. uchyla zaskarżony wyrok i umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k.; 2. koszami sądowymi za postępowanie kasacyjne obciąża Skarb Państwa. UZASADNIENIE III KK 555/22 2 Wyrokiem łącznym z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt II K 16/21, Sąd Okręgowy w Krośnie w sprawie D. K. skazanego prawomocnymi wyrokami: 1. Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II K 215/18, za ciąg przestępstw z art. 289 § 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 289 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełniony w okresie od 22 listopada 2017 r. do 02 grudnia 2017 r. i za czyn z art. 278 § 1 k.k., popełniony w okresie od 28 do 29 listopada 2017 r., na karę łączną 1 roku i 2 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin w stosunku miesięcznym, zamienioną postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II Ko 109/19, utrzymanym w mocy postanowieniem Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt II Kzw 85/19, na zastępczą karę 210 dni pozbawienia wolności, której wykonanie Sąd Rejonowy w Krośnie zarządził na mocy postanowienia z dnia 11 lutego 2020 r., sygn. akt II Ko 95/20; 2. Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt II K 68/20, za ciąg przestępstw z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k., popełniony w okresie od 24 stycznia 2020 r. do 12 lutego 2020 r., na karę 4 lat i 3 miesięcy pozbawienia wolności; 3. Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II K 806/18, za czyn z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., popełniony w okresie od 11 do 12 stycznia 2018 r. i za czyny z art. 289 § 2 k.k. i art. 279 § 1 k.k., popełnione w okresie od 14 do 15 stycznia 2018 r., na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby, zarządzoną do wykonania postanowieniem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 09 października 2020 r., sygn. akt II Ko 507/20, prawomocnym z dniem 23 października 2020 r., na podstawie art. 569 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., połączył kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 12 lutego 2021 r., sygn. akt II K 68/20 oraz Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II K 806/18 i wymierzył skazanemu D. K. karę łączną 4 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności, na poczet której zaliczył okresy odbytych kar i okresy zaliczone na poczet kar z III KK 555/22 3 połączonych wyroków, a w pozostałym zakresie uznał, iż połączone wyroki podlegają odrębnemu wykonaniu. Ponadto, umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w pozostałym zakresie oraz rozstrzygnął o kosztach sądowych. Orzeczenie to nie zostało zaskarżone przez strony i uprawomocniło się w dniu 10 grudnia 2021 r., strony nie wniosły o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku, tym samym nie zostały także sporządzone pisemne motywy wyroku Sądu Okręgowego w Krośnie z dnia 29 listopada 2021 r. Od powyższego wyroku łącznego kasację na niekorzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył go w całości i zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., polegające na objęciu wyrokiem łącznym kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wobec D. K. na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II K 806/18 z warunkowym zawieszeniem wykonania na 3-letni okres próby, zarządzonej do wykonania na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 9 października 2020 r., sygn. akt II Ko 507/20, prawomocnego z dniem 23 października 2020 r., mimo że kara ta nie podlegała wykonaniu, bowiem z dniem 19 listopada 2021 r. została przez skazanego w całości odbyta, co nadto skutkowało rażącą obrazą art. 572 k.p.k. poprzez wydanie wyroku łącznego pomimo braku ku temu warunków. W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego na podstawie art. 572 k.p.k. Sąd Najwyższy zważył co następuje. Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna i zasługiwała na uwzględnienie. Należy zgodzić się ze skarżącym, że zaskarżony wyrok łączny zapadł z rażącym naruszeniem wskazanych w zarzucie petitum kasacji przepisów prawa, co miało istotny wpływ na treść wyroku. Zgodnie z art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r., “podstawą orzeczenia kary łącznej są wymierzone i podlegające wykonaniu, III KK 555/22 4 z zastrzeżeniem art. 89, w całości lub w części kary lub kary łączne za przestępstwa, o których mowa w § 1”. W myśl tego przepisu przeszkodą do orzeczenia kary łącznej było (w dacie jego obowiązywania) wykonanie kary jednostkowej lub łącznej. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Mianowicie, jedna z kar objętych zaskarżonym wyrokiem łącznym, tj. kara łączna 1 roku pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Krośnie w sprawie o sygn. akt II K 806/18, została w całości wykonana (z dniem 19 listopada 2021 r.), jeszcze przed wydaniem wyroku łącznego. Okoliczność ta wynika z dokumentów zebranych w aktach sprawy w postaci opinii o skazanym sporządzonych w dniach 20 kwietnia 2021 r. i 1 września 2021 r. przez administrację Zakładu Karnego w R. (k. 43-44, 60-61 akt sprawy II K 16/21) oraz zaktualizowanych informacji pochodzących z Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności (pismo Zakładu Karnego w U. z dnia 3 października 2022 r. k. 10-12). Zakończenie procedury wykonania kary łącznej 1 roku pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem Sądu Rejonowego w Krośnie z dnia 10 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt II K 806/18, przesądzało zatem o prawnej niedopuszczalności objęcia tej kary węzłem kary łącznej w wyroku łącznym. Sąd Okręgowy w Krośnie, przyjmując istnienie realnego zbiegu, przy braku spełnienia ustawowych przesłanek wynikających z przepisu art. 85 § 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 23 czerwca 2020 r. oraz braku warunków do wydania wyroku łącznego (art. 572 k.p.k.), uczynił to zatem z rażącą obrazą tych przepisów, zaś uchybienie to miało istotny wpływ na treść wydanego wyroku łącznego. Orzeczenie kary łącznej doprowadziło bowiem do bezpodstawnego złagodzenia o 7 miesięcy wymiaru kary pozbawienia wolności, którą skazany powinien prawidłowo odbyć. Mając to na uwadze, Sąd Najwyższy uwzględnił podniesiony w kasacji zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego i procesowego, uchylił zaskarżony wyrok i umorzył postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec braku istnienia warunków do jego wydania. Z tych względów orzeczono jak w wyroku. III KK 555/22 5