III KK 571/24

WyrokIzba Karna2024-12-03

Skład orzekający: Michał Laskowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzut nienależytej obsady sądu, oparty na wadliwej procedurze nominacyjnej sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r., może stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą, jeśli nie wykazano wątpliwości co do bezstronności tego sędziego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że zarzut nienależytej obsady sądu, oparty na wadliwej procedurze nominacyjnej sędziego, może być rozpatrywany jako bezwzględna przyczyna odwoławcza wyłącznie wtedy, gdy zostanie wykazane, że w konkretnym przypadku zaszła uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego. Sam fakt wadliwej procedury nominacyjnej nie jest wystarczający do uwzględnienia takiego zarzutu. Ponadto, Sąd Najwyższy podkreślił, że wykładnia przepisów dotyczących zmiany miejsca służbowego sędziego, w tym uchwała z 23 marca 2023 r. (I KZP 15/22), wiąże ex nunc, co oznacza, że nie ma zastosowania do sytuacji sprzed jej wydania.
Stan faktyczny
Obrońca skazanej M. J. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący ją za przestępstwa udaremnienia zaspokojenia wierzycieli. Głównym zarzutem w kasacji była bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wskazująca na nienależytą obsadę Sądu Rejonowego przez sędziego powołanego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Obrońca argumentował, że procedura nominacyjna była wadliwa i miała wpływ na bezstronność sądu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu bez udziału stron.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazaną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 571/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Michał Laskowski w sprawie M. J. skazanej za popełnienie przestępstwa z art. 300 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.), w dniu 3 grudnia 2024 r., kasacji obrońcy od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 4 kwietnia 2024 r., sygn. akt IV Ka 404/23 utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa – Śródmieścia w Krakowie z dnia 15 września 2022 r., sygn. akt II K 1416/13 postanowił: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazaną kosztami sądowymi za postępowanie kasacyjne. [J.J.] UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Krakowie, wyrokiem z 4 kwietnia 2024 r., utrzymał w mocy, zaskarżony apelacją obrońcy wyrok Sądu Rejonowego dla Krakowa - Śródmieścia III KK 571/24 2 w Krakowie z 15 września 2022 r., mocą którego M. J. została uznana za winną popełnienia szeregu czynów polegających na udaremnieniu zaspokojenia wierzycieli tj. art. art. 300 § 3 k.k. w zw. z art. 300 § 1 k.k. w zw. z art. 300 § 2 k.k. w zb. z art. 302 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to wymierzył jej karę roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie zawiesił na okres próby 5 lat oraz orzekł obowiązek z art. 72 § 1 pkt 8 k.k. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca. Podniósł w niej zarzut bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegający na wydaniu wyroku Sądu Rejonowego przez sędziego nominowanego do tegoż Sądu na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. i o nieprawidłowe rozpoznanie tego zarzutu przez Sąd Odwoławczy i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Prokurator Prokuratury Rejonowej Kraków - Krowodrza w Krakowie wniósł o oddalenie jej jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja była bezzasadna w stopniu oczywistym. Skarżący w przedmiotowej sprawie wskazał na wystąpienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej mającej polegać na tym, że Sąd Rejonowy był nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.), albowiem w jego składzie orzekała sędzia powołana do pełnienia urzędu sędziego Sądu Okręgowego w Warszawie przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Przede wszystkim trzeba zacząć od wyjaśnienia, że stanowisko Sądu Najwyższego zawarte w uchwale trzech Izb z 23 stycznia 2020 r. ma zastosowanie odnośnie spraw, w których orzeczenie zapadło po jej wydaniu, a więc zgodnie z twierdzeniem obrońcy, sprawa M. J. zakończonej wyrokiem pierwszoinstancyjnym z 15 września 2022 r., do kręgu tych spraw należy. Autor kasacji nie wykazał jednak jakie konkretnie okoliczności miałyby mieć wpływ na podanie w wątpliwość niezawisłości i bezstronności sądu, w osobie sędzi X. Y., która postanowieniem prezydenta z […] 2021 r., po wydaniu przez KRS uchwały z […] 2021 r. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego w III KK 571/24 3 Krakowie. Procedura nominacyjna, której poddała się sędzia jest z gruntu wadliwa, ale w świetle uchwały połączonych 3 Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I – 4110 – 1/20) kwestię zasadności zarzutu nienależytej obsady sądu można brać pod uwagę wyłącznie wtedy, gdy zostanie wykazane, że w tym konkretnym wypadku zaszła uzasadniona wątpliwość, co do bezstronności sędziego. Takich okoliczności obrońca nie dowiódł, koncentrując się na krytyce procedury nominacyjnej przeprowadzonej przez KRS w jej kształcie z 8 grudnia 2017 r. Nie dowiedziono też, aby w niniejszej sprawie orzekał sąd w składzie wprawdzie znanym ustawie, ale nieprzewidzianym przez obowiązujące przepisy dla danego rodzaju spraw. Co prawda sędzia X. Y. rozpoczęła procedowanie pierwszoinstancyjne w przedmiotowej sprawie w dniu 4 września 2013 r. jako sędzia rejonowy a zakończyła je wydaniem wyroku 15 września 2022 r. będąc już sędzią okręgowym, po tym jak w drodze delegacji Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie, po otrzymaniu zgody Ministra Sprawiedliwości w dniu 17 listopada 2021 r., skierował ją do zakończenia spraw rozpoznawanych w Sądzie Rejonowym, w tym sprawy M. J., jednak nie doszło tu do bezwzględnej przyczyny odwoławczej. Zastosowana w ten sposób w drodze art. 77 § 1 u.s.p. w zw. z art. 47b § 4 u.s.p. procedura wyprzedziła uchwałę Sądu Najwyższego z 23 marca 2023 r., który orzekł, że „Sformułowanie "zmiana miejsca służbowego sędziego" (art. 47b § 4 u.s.p.) odnosi się wyłącznie do zmiany miejsca służbowego niepowiązanej ze zmianą stanowiska sędziego (art. 75 u.s.p.)”, a która zapadła po wydaniu wyroku skazującego w sprawie II K 1416/13 i której wykładnia wiąże ex nunc (zob. uchwała SN z 23 marca 2023 r., I KZP 15/22). Mając na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w dyspozytywnej części orzeczenia. [J.J.] r.g. III KK 571/24 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 300 § 2 KKart. 12 KKart. 535 § 3 KPKart. 300 § 3 KKart. 300 § 1 KKart. 302 § 1 KKart. 72 § 1 pkt 8 KKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 77 § 1art. 47b § 4art. 75§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy