III KK 619/23

WyrokIzba Karna2024-01-24

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady obiektywizmu (art. 4 k.p.k.) może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeśli zarzut ten w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że naruszenie ogólnej zasady procesowej, jaką jest zasada obiektywizmu (art. 4 k.p.k.), nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Podstawą kasacyjną mogą być jedynie naruszenia konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów, a nie zasad generalnych. Ponadto, jeśli zarzut naruszenia art. 4 k.p.k. w rzeczywistości kwestionuje ustalenia faktyczne sądu, jest niedopuszczalny na etapie postępowania kasacyjnego.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego W. C. wniósł kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący go za przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. (rozbój) i art. 288 § 1 k.k. (zniszczenie mienia). Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. naruszenia przepisów procesowych związanych z obroną oskarżonych przez tego samego adwokata, nierzetelnego rozpoznania apelacji oraz naruszenia zasady obiektywizmu. Sąd Najwyższy rozpoznał kasację na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 619/23 POSTANOWIENIE Dnia 24 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art.535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 24 stycznia 2024 r., sprawy W. C. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt V Ka 213/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 379/21, p o s t a n o w i ł 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego. [J.J.] UZASADNIENIE W. C. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Kołobrzegu z dnia 23 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 379/21: 1. na karę 2 lat i 5 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu […] 2020 r., w G., działając wspólnie i w porozumieniu z M. M. poprzez bicie pięściami po głowie D. B. i przewrócenie na ziemię spowodował u niego obrażenia ciała w postaci opuchlizny czoła nad lewym okiem, otarcia naskórka przedramienia i łokcia lewego, zasinienia okolicy lewego kolana i otarcia naskórka okolicy kolana prawego, naruszających jego prawidłowe funkcje organizmu na okres III KK 619/23 2 do dni siedmiu, doprowadził go do stanu bezbronności, a następnie zabrał w celu przywłaszczenia jego torbę z bagażem rzeczy osobistych o wartości 250 zł, tj. za czyn z art. 280 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 w zw. z art. 11 § 2 k.k.; 2. na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za to, że w dniu […] 2020 r., w G., poprzez wyrwanie panelu ogrodzeniowego posesji osiedla B., zniszczył część ogrodzenia, powodując szkodę o wartości ok. 600 zł w mieniu Osiedle B. [...] sp. z o.o., tj. za czyn z art. 288 § 1 k.k. Na podstawie art. 85 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w miejsce wymierzonych oskarżonemu kar jednostkowych pozbawienia wolności, Sąd orzekł karę łączną 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. nałożył na W. C. obowiązek naprawienia wyrządzonej szkody w całości, zobowiązując go do zapłaty na rzecz Osiedla B. [...] sp. z o.o. kwoty 600 zł. Sąd Okręgowy w Koszalinie, po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego, wyrokiem z dnia 24 maja 2023 r., sygn. akt V Ka 213/23, utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Obrońca skazanego wniosła kasację od wyroku Sądu odwoławczego, zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, a to art. 85 § 1 i 2 k.p.k., poprzez to, że pomimo istniejącej sprzeczności w interesach oskarżonych W. C. i M. M. (a uprzednio w ramach procesu zaakcentowanej przez Sąd I instancji poprzez wydanie postanowienia z dnia 13 września 2021 r.) nie wyłączono z funkcji obrońcy adw. M. S. (zażalenie obrońcy oskarżonych w tym przedmiocie zostało uwzględnione przez Sąd Okręgowy w Koszalinie postanowieniem z dnia 4 listopada 2021 r.), co mogło mieć istotny wpływ na tok postępowania, a przede wszystkim na wynik sprawy w zakresie dotyczącym skazanego W. C.; 2. rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności poprzez naruszenie art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k., poprzez niezrealizowanie nakazów przewidzianych w tych przepisach przy sporządzeniu uzasadnienia i rozpoznania środka III KK 619/23 3 odwoławczego, niedostateczne ustosunkowanie się do wywiedzionych w apelacji zarzutów, zaniechanie dokonania przez Sąd Okręgowy wszechstronnej kontroli odwoławczej m.in poprzez: a) uznanie w całości ustaleń faktycznych Sądu I instancji za swoje, a jednoczesne nieodniesienie się do zarzutu apelacji, b) pozorne, a nie wnikliwe, rzetelne i wyczerpujące odniesienie się do zarzutów apelacji, w szczególności: - odmiennego sposobu oceniania wyjaśnień W. C. i współoskarżonego M. M. w niniejszej sprawie, - oceny wiarygodności wyjaśnień pokrzywdzonego D. B., - nieustosunkowanie się do pozostałych, przeprowadzonych w postępowaniu dowodów, w tym dowodu z nagrania monitoringu, na którym wyraźnie widać sytuację, gdy to oskarżonego goni grupa kolegów pokrzywdzonego, których Policja nie zastała na miejscu zdarzenia i którzy również nie zostali przesłuchani w ramach postępowania.; 3. rażące naruszenie art. 4 k.p.k., poprzez naruszenie zasady obiektywizmu, wyrażające się pominięciem podnoszonych przez oskarżonego okoliczności i dowodów przemawiających na jego korzyść, w tym m.in dowodu z nagrania monitoringu. Podnosząc powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego. W pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest bezzasadna w stopniu oczywistym, toteż podlega rozpoznaniu i oddaleniu na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. Podniesiona w pierwszym zarzucie kwestia istnienia sprzeczności interesów procesowych współoskarżonych W. C. i M. M., jako mająca stać na przeszkodzie prowadzeniu ich obrony przez tego samego obrońcę, została rozstrzygnięta na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Sąd Okręgowy, rozpoznając zażalenie obrońcy oskarżonych na postanowienie Sądu Rejonowego w przedmiocie III KK 619/23 4 stwierdzenia sprzeczności ich interesów procesowych, słusznie nie dostrzegł wówczas podstaw do wyłączenia z funkcji obrońcy obydwu oskarżonych adw. M. S. i uchylił zaskarżone postanowienie. Znamiennym jest, że sam oskarżony nie oponował przeciwko reprezentowaniu go przez adw. M. S. ani w postępowaniu przed Sądem Rejonowym, ani w postępowaniu odwoławczym. Zarzut ten pojawił się dopiero w kasacji, a w związku z tym, to na skarżącej spoczął obowiązek wykazania, że przed Sądem I instancji zaistniało uchybienie w postaci bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., które Sąd odwoławczy powinien był uwzględnić z urzędu, ewentualnie, że w postępowaniu drugoinstancyjnym doszło do naruszenia art. 440 k.p.k., gdyż Sąd Okręgowy nie wykroczył poza granice zaskarżenia z uwagi na rażącą niesprawiedliwość orzeczenia, w związku z reprezentowaniem obydwu oskarżonych przez jednego obrońcę w sytuacji konfliktu ich interesów procesowych. Takiego wywodu Autorka kasacji nie przedstawiła, poprzestając w uzasadnieniu zarzutu na twierdzeniu, że M. M. złożył wyjaśnienia obciążające W. C. i ogólnych refleksjach na temat wpływu konfliktu interesów stron na jakość obrony prowadzonej przez wspólnego dla nich obrońcę. Tak sformułowany zarzut naruszenia art. 85 § 1 i 2 k.p.k. nie ma charakteru kasacyjnego, ponieważ nie odnosi się bezpośrednio do działań Sądu odwoławczego, poprzez niewykazanie, jakim normom Sąd ów uchybił, lecz adresowany jest do orzeczenia Sądu I instancji, które w niniejszym postępowaniu nie podlega zaskarżeniu (art. 519 k.p.k.). Zarzut niewystarczająco wnikliwego rozpoznania i omówienia w treści uzasadnienia podniesionego w apelacji zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych także nie zasługuje na uwzględnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie treści, pozwalające uznać je za wystarczające i umożliwiające odtworzenie oceny zasadności zarzutu sformułowanego przez obrońcę w środku odwoławczym. Odnosi się przy tym do obydwu przypisanych W. C. czynów. Uzasadnienie wyroku Sądu ad quem nie jest wprawdzie rozbudowane i szczegółowe, ale odpowiada obszernością apelacji od wyroku Sądu I instancji, zawierającej zaledwie jeden zarzut. Stosunkowo zwięzłe odniesienie się do niego na łamach uzasadnienia wynika także z nieskomplikowanego charakteru sprawy. Nie ma zatem żadnych podstaw do stawiania orzeczeniu Sądu II instancji zarzutu III KK 619/23 5 naruszenia art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 433 § 2 k.p.k. Równie niezasadne jest powołanie w podstawie prawnej omawianego zarzutu art. 7 k.p.k., ponieważ przepis ten nie był stosowany przez Sąd Okręgowy, który samodzielnie nie prowadził postępowania dowodowego i wydał wyrok utrzymujący w mocy orzeczenie Sądu I instancji. W zarzucie trzecim skarżąca podnosi uchybienie przez Sąd treści art. 4 k.p.k. Naruszenie tego przepisu nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż sformułowano w nim generalną zasadę rządzącą procesem karnym, a treścią zarzutu może stać się jedynie naruszenie tych konkretnych, szczegółowo wskazanych przepisów, nie zaś zasad generalnych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 stycznia 2023 r., IV KK 530/22). Niezależnie od powyższego, zarzut ten tylko pozornie odnosi się do norm prawa procesowego, a w rzeczywistości atakuje przyjęte za podstawę skazania oskarżonego ustalenia faktyczne poczynione w sprawie, co nie jest dopuszczalne na etapie postępowania kasacyjnego. W świetle powyższych rozważań, wobec oczywistej niezasadności podniesionych w kasacji zarzutów (a nawet niedopuszczalności niektórych z nich) kasację niniejszą należało oddalić jako oczywiście bezzasadną, o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego rozstrzygając zgodnie z art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. [J.J.] [ał] III KK 619/23 6

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art.535 § 3 KPKart. 280 § 1 KKart. 157 § 2art. 11 § 2 KKart. 288 § 1 KKart. 85 KKart. 86 § 1 KKart. 4 § 1 KKart. 46 § 1 KKart. 85 § 1art. 457 § 3 KPKart. 433 § 2 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 28.07.2026. · PDF źródłowy