III KK 644/24
WyrokIzba Karna2026-04-15
Skład orzekający: Jerzy Grubba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest zasadny w stopniu oczywistym, gdy dotyczy rozpoznania wniosku o wyłączenie innego sędziego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał wniosek o wyłączenie sędziego A.D. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie sędziego A.R. za zasadny w stopniu oczywistym. Sąd Najwyższy stwierdził, że sędzia A.D., powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., nie może bezstronnie orzekać w sprawie dotyczącej własnego statusu jako sędziego, co naruszałoby zasadę nemo iudex in causa sua.Stan faktyczny
Obrońca skazanych M.B. i R.P. złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego A.R. od udziału w sprawie kasacyjnej. Wniosek opierał się na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego A.D. na stanowisko w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.R. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji.Pełny tekst orzeczenia
III KK 644/24 POSTANOWIENIE Dnia 15 kwietnia 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanego M.B. i R.P. o wyłączenie SSN A.D. od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSN A.R. od udziału w sprawie prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24 – kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 85/23 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2026r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie SSN A.R. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji wniesionych na korzyść M.B. i R.P., a prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24. UZASADNIENIE W dniu 24 marca 2026r. do Sądu Najwyższego wpłynął kolejny wniosek obrońcy skazanych M.B. i R.P. o wyłączenie, obecnie dotyczy on sędziego A.D., od orzekania w kwestii wniosku o wyłączenie SSN A.R. od udziału w niniejszej sprawie. Uzasadniając wniosek obrońca odwołał się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie
III KK 644/24 2 rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu rozpoznającemu sprawę w instancji odwoławczej. Do rozpoznania analogicznego wniosku już wcześniej wylosowano SSN A.D. i postanowieniem z dnia 25 marca 2025r. została on już wyłączona od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie s. S. S.. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku sędziego A.D. jest zasadny w stopniu oczywistym. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy A.D. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu niniejszego wniosku incydentalnego złożonego w sprawie wypowiadałaby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA I-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także
III KK 644/24 3 wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK 2021, z. 10, poz. 41). Przede wszystkim jednak zauważyć należy, że jest to kolejny wniosek, dotyczący w tej samej sprawie tego samego sędziego – a poprzedni był skuteczny. Nie sposób stwierdzić, że okoliczności, które uprzednio legły u podstaw wyłączenia tego Sędziego uległy jakiejkolwiek zmianie. Ponowne zatem losowanie tego samego sędziego do rozpoznania kolejnego wniosku o wyłączenie innego sędziego nie ma żadnych cech obiektywizmu i w istocie pogłębia tylko przewlekłość postępowania, które toczy się już od 30 grudnia 2024r. – ciągle na etapie ustalania składu sądu mającego sprawę rozpoznać. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- III KK 181/25 2025-10-21Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie rozpoznania wniosku o wyłączenie innych sędziów po…
- III KK 644/24 2025-03-25Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędz…
- III KS 71/23 2024-01-24Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego, powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., jest zasadny?
- II KS 17/25 2025-07-07Czy wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego od rozpoznania skargi jest zasadny, jeśli zarzuty dotyczące jego powołania opierają się na wadliwości Krajowej Rady Sądownictwa, która nie miała wpływu na proces powołan…
- III KO 68/25 2026-01-29Czy wniosek o wyłączenie sędziego od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędziego, oparty na okolicznościach dotyczących sposobu powołania sędziów na urząd, jest zasadny?
Powołane przepisy
art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 20.07.2026. · PDF źródłowy