III KK 644/24

WyrokIzba Karna2025-03-25

Skład orzekający: Jerzy Grubba

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów tego sądu?
Ratio decidendi
Sędzia Sądu Najwyższego, powołany na stanowisko na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., powinien zostać wyłączony od udziału w rozpoznaniu wniosku o wyłączenie innego sędziego, jeśli w kasacji podniesiono zarzut nienależytej obsady sądu odwoławczego z uwagi na sposób powołania sędziów tego sądu. W takiej sytuacji, uczestnicząc w rozpoznaniu wniosków incydentalnych, sędzia wypowiadałby się na temat własnego statusu, co mogłoby prowadzić do uzasadnionego przekonania stron o braku bezstronności. Sąd Najwyższy nawiązał do zasady nemo iudex in causa sua.
Stan faktyczny
Obrońca skazanych złożył wniosek o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w sprawie rozpoznania kasacji. Uzasadnienie wniosku opierało się na okolicznościach związanych z powołaniem sędziego A.D. na stanowisko w następstwie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r., co było analogiczne do zarzutu podniesionego w kasacji wobec składu sądu odwoławczego. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w sprawie.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 644/24 POSTANOWIENIE Dnia 25 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jerzy Grubba w sprawie wniosku obrońcy skazanych M.B. i R.P. o wyłączenie SSN A.D. od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24 – kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2024r. w sprawie o sygn. akt II AKa 85/23 po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 marca 2025r. na podstawie art. 41§1 k.p.k. i art. 42§1 k.p.k. postanowił: wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.D. od udziału w sprawie o rozpoznanie wniosku o wyłączenie SSN S.S. od udziału w sprawie prowadzonej w Sądzie Najwyższym pod sygn. akt III KK 644/24 (KRI 748). UZASADNIENIE W dniu 10 stycznia 2025r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek obrońcy skazanych M.B. i R.P. o wyłączenie sędziego S.S. od orzekania w sprawie, której przedmiotem jest rozpoznanie kasacji od wyroku Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2024 r. w sprawie o sygn. akt II AKa 85/23. III KK 644/24 2 Uzasadniając wniosek obrońca odwołała się przede wszystkim do okoliczności związanych z powołaniem wskazanego Sędziego w następstwie rekomendacji udzielonej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie, który został ukształtowany ustawą z dnia 8 grudnia 2017r. (Dz. U. z 2018r., poz. 3), w sytuacji, gdy analogiczny zarzut jest stawiany sędziemu rozpoznającemu sprawę w instancji odwoławczej. Do rozpoznania tego wniosku wylosowano najpierw SSN P.K. - którego wyłączono od udziału w sprawie postanowieniem z dnia 20 marca 2025r. (KRI 813), a następnie SSN A.D. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Złożony przez obrońcę wniosek o wyłączenie od udziału w rozpoznaniu wniosku sędziego A.D. jest zasadny w stopniu oczywistym. W kasacji podniesiono zarzut zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia przez Sąd Apelacyjny, w którego składzie orzekającym zasiadały osoby powołane na stanowisko sędziów na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, której skład został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018r., poz. 3). W sytuacji, gdy A.D. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na wniosek tak samo ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa, jest oczywiste, że biorąc udział w rozpoznaniu wniosków incydentalnych złożonych w sprawie, wypowiadałaby się na temat własnego statusu jako sędziego Sądu Najwyższego. Z tej przyczyny, jeszcze przed wydaniem orzeczenia, strony postępowania mogłyby pozostawać w uzasadnionym przekonaniu, że zarzuty podnoszące zaistnienie uchybienia określonego w art. 439§1 pkt 2 k.p.k. nie zostaną rozpoznane bezstronnie. Nawiązać należy tu do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022r., sygn. akt I KZP 2/22, której teza 6, na gruncie analogicznej sytuacji, daje wyraz zasadzie nemo iudex in causa sua. III KK 644/24 3 Co zaś istotniejsze, należy również mieć w polu widzenia i to, że zgodnie z pkt 1 uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r., sygn. akt BSA 1-4110-1/20 „nienależyta obsada sądu w rozumieniu ad. 439§1 pkt 2 k.p.k. zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3)”. Uchwała ta w swej treści stanowi zasadę wiążącą wszystkie składy Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt I KZ 29/21, OSNK2021,z. 10, poz. 41). Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 41§1 KPKart. 42§1 KPKart. 439§1 pkt 2 KPK§1§1 pkt 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy