III KK 709/18

Sygn. akt III KK 709/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 7 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Piotr Mirek Protokolant Dorota Szczerbiak w sprawie M.W. oskarżonego z art. 107§1 k.k.s. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535§5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 7 listopada 2019r. kasacji Naczelnika (…) Urzędu Celno – Skarbowego w O. wniesionej na niekorzyść oskarżonego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 19 czerwca 2018r. w sprawie II Ka (…) zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 lutego 2018r. w sprawie sygn. akt II K (…) uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej M.W. i w tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w S. UZASADNIENIE 2 M.W. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 09.03.2016r. w barze K. w O. tj. w miejscu do tego nieprzeznaczonym oraz bez wymaganej koncesji na prowadzenie kasyna gry, działając jako prezes H. Sp. z o.o., urządzał gry o wygrane pieniądze na automacie „A.” nr (…) wbrew przepisom art. 14 ust. 1 oraz art. 23a ustawy z dnia 19.11.2009r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 poz.612); to jest o przestępstwo skarbowe z art. 107§1 k.k.s. w zw. z art. 9§3 k.k. Sąd Rejonowy w O. z dnia 26 lutego 2018r. w sprawie sygn. akt II K (…) uznał oskarżonego za winnego zarzuconego mu czynu i za to skazał go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 100 złotych. Wyrok zaskarżył oskarżony. W apelacji podniesiono zarzuty naruszenia prawa procesowego – art. 439§1 pkt 8 k.p.k. w zw. z art. 113§1 k.k., 7 k.p.k. oraz 410 k.p.k., a także zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 107 § 1 k.k.s., art. 10 § 4 k.k.s. i art. 23a u.g.h., oraz zarzut rażącej niewspółmierności kary. Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i umorzenie postępowania, a alternatywnie o uniewinnienie lub złagodzenie kary. Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018r. w sprawie II Ka (…) uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej M.W. i umorzył postępowanie karne w zakresie przypisanego mu czynu. Kasacje od tego wyroku wniósł Naczelnika (…) Urzędu Celno – Skarbowego w O., który zarzucił: 1 - rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnymi wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 roku w sprawie sygn. akt II K (…), w sytuacji gdy popełnione przez oskarżonego przestępstwo trwałe z art. 107 § 1 k.k.s., Sąd Rejonowy w O. błędnie zakwalifikował jako czyn ciągły z art. 6 § 2 k.k.s., a tym samym nie było 3 prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, 2 - rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, gdyż oskarżony M.W. został wcześniej prawomocnie skazany za czyn, będący elementem czynu ciągłego przypisanego mu prawomocnymi wyrokiem Sądu Rejonowego w O. z dnia 26 kwietnia 2017 roku w sprawie sygn. akt II K (…), w sytuacji gdy czyn zarzucony oskarżonemu w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z czynem, za który został skazany ww. wyrokiem, z uwagi na fakt, że czyn ten został popełniony w innych miejscowościach i miejscach, dotyczył innych urządzeń do gry oraz zachodziły inne istotnie różne, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, 3 - rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na treść wyroku, a mianowicie art. 6 § 2 k.k.s. w związku z art. 107 § 1 k.k.s. polegające na uznaniu, iż art. 6 § 2 k.k.s. obejmuje swą treścią normatywną i znajduje zastosowanie do przestępstw trwałych – wieloczynowych, do których należą czyny zabronione spenalizowane w art. 107 § 1 k.k.s., 4 - rażące naruszenie prawa procesowego, mające istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 632 pkt 2 i art. 634 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. polegające na błędnym przyjęciu, iż zaistniała podstawa do obciążenia kosztami procesu za obie instancje Skarbu Państwa w sytuacji, gdy nie zachodziła ujemna przesłanka procesowa w postaci powagi rzeczy osądzonej, a tym samym nie było prawnej przeszkody do orzekania w przedmiocie odpowiedzialności karnej skarbowej oskarżonego, za czyny zarzucane mu w akcie oskarżenia i skutkiem czego nie było podstaw do umorzenia postępowania w oparciu o art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w związku z art. 113 § 1 k.k.s. Podnosząc wymienione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w części dotyczącej czynu M.W. i przekazanie sprawy w tym zakresie, do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi Okręgowemu w S.. 4 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535 § 5 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym od dnia 5 października 2019r. (zmienionym przez art.1 pkt 93 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. poz.1694). Orzekający w niniejszej sprawie Sąd Okręgowy w S. dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k., bezzasadnie przyjmując zaistnienie w niniejszej sprawie przeszkody procesowej w postaci przesłanki powagi rzeczy osądzonej, w oparciu o którą doszło do uchylenia wyroku Sądu I instancji w zakresie zarzutów stawianych M.W. i do umorzenia postępowania karnego w tym zakresie. Sąd Odwoławczy uzasadniając zaskarżone orzeczenie wyraził zdecydowanie błędny pogląd, że czyn przypisany oskarżonemu M.W. w niniejszej sprawie należało zdefiniować jako element czynów ciągłych przypisanych mu już innymi prawomocnymi wyrokami. Czyn z art. 107 § 1 k.k.s., polega na „urządzaniu” lub „prowadzeniu” gier hazardowych. Specyfika tego przestępstwa wyklucza zatem dokonywanie go „na raty”, co byłoby charakterystyczne dla czynu ciągłego – art. 6 § 2 k.k.s., który jest odpowiednikiem art. 12 k.k. (zob. uzasadnienie rządowego projektu Kodeksu karnego skarbowego, Warszawa 1999, z. 25, s. 144 czy Nowe Kodeksy Karne – z 1997 r. z uzasadnieniami, Warszawa 1997, s. 124). Na działalność oskarżonego nie da się nałożyć „siatki” czynu ciągłego, ponieważ zachowania jego były podejmowane równocześnie na terenie całego kraju i w istocie niezależnie od siebie, a kolejne z nich, nie wynikały z już wykonanych. Nie były więc one podejmowane sukcesywne, po to by ich suma ostatecznie zrealizowała jakiś z góry powzięty zamiar. Nie był to więc jeden zamiar nielegalnego urządzania gier na automatach w ramach prowadzonych przez siebie spółek, ale szereg zamiarów jednocześnie realizowanych w różnych miejscach (lokalach) całego kraju. Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2018 r., w sprawie V KK 415/18, a utrwalony późniejszymi judykatami, że „skoro urządzanie gry hazardowej w postaci gry 5 na automatach (art. 1 ust. 2 w zw. z art. 2 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r., Dz. U. z 2018 r., poz. 165 ze zm.) wymaga uzyskania koncesji na kasyno gry (art. 6 ust. 1 tej ustawy), a koncesja taka udzielana jest w odniesieniu do jednego kasyna, prowadzonego w ściśle określonym (geograficznie) miejscu (art. 41 ust. 1, art. 42 pkt 3 i art. 35 pkt 5 tej ustawy), to zachowanie osoby, która nie posiadając koncesji na prowadzenie kasyna podejmuje działanie w postaci urządzania gry na automatach w różnych miejscach (miejscowościach, lokalach), stanowi każdorazowo – od strony prawnokarnej – inny czyn, podjęty z zamiarem naruszenia tych przepisów w każdym z tych miejsc. Uprzednie prawomocne skazanie za przestępstwo z art. 107 § 1 k.k.s., popełnione w innym miejscu, w warunkach czynu ciągłego (art. 6 § 2 k.k.s.), w którym czas jego popełnienia obejmuje czasokres popełnienia czynu z art. 107 § 1 k.k.s., co do którego toczy się jeszcze postępowanie karne skarbowe, nie stanowi w tym późniejszym procesie przeszkody procesowej w postaci powagi rzeczy osądzonej, albowiem nie jest spełniony warunek tożsamości czynów” (OSNKW 2018, z. 10, poz. 71). Nie można zatem ani zgodzić się z poglądem, że czyn zarzucony w niniejszej sprawie wyczerpuje znamiona czynu ciągłego w rozumieniu art. 6 § 2 k.k.s., ani z tym, iż wcześniejsze skazania za urządzanie gier hazardowych, nawet w tym samym czasie co opisany w niniejszej sprawie, stanowią podstawę, do przyjęcia, iż również taki „nowy” czyn został już osądzony i że rodzi to skutek procesowy w postaci zaistnienia powagi rzeczy osadzonej. Opisane naruszenie prawa miało charakter rażący i w sposób istotny wpłynęło na treść wydanego w sprawie wyroku. Zważywszy na powyższe, kasację należało uznać za oczywiście zasadną, i uchylić wyrok w części dotyczącej M.W. do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd winien rozstrzygnąć ją w przekazanym mu zakresie, zgodnie z zawartymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. as 6