III KK 83/19

Sygn. akt III KK 83/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 lutego 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie D. K. skazanego za czyny z art. 178a § 1 i 4 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 22 lutego 2019 r., z urzędu, kwestii dopuszczalności kasacji obrońcy skazanego od wyroku Sądu Okręgowego we W. z dnia 1 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego we W. z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II K […], na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł 1. pozostawić kasację bez rozpoznania; 2. oddalić wniosek obrońcy z urzędu adw. A. R. o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić skazanego D. K. od kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 14 listopada 2017 r., sygn. akt II K […], Sąd Rejonowy we W. uznał D. K. za winnego popełnienia przestępstwa określonego w art. 178a § 1 i 4 k.k., za co wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat oraz grzywnę w wysokości 100 stawek dziennych w kwotach po 15 zł każda. Nadto orzeczono wobec 2 oskarżonego: obowiązek powstrzymania się w okresie próby od nadużywania alkoholu, dożywotni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym oraz świadczenie pieniężne w kwocie 10.000 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Sąd Okręgowy we W. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2018 r., sygn. akt II Ka […], po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez prokuratora i obrońcę oskarżonego, zmienił zaskarżony wyrok sądu a quo poprzez orzeczenie na podstawie art. 42 § 3 k.k. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio, a w pozostałym zakresie orzeczenie Sądu pierwszej instancji utrzymał w mocy. Wyrok sądu odwoławczego zaskarżyła w całości wyznaczona skazanemu w postępowaniu kasacyjnym obrońca z urzędu adw. A. R.. W wywiedzionej kasacji zarzuciła rażące naruszenie prawa poprzez „naruszenie art. 5 § 2 k.p.k. poprzez przyjęcie niedających się usunąć wątpliwości wynikających z niejednoznacznych zeznań funkcjonariuszy policji na niekorzyść oskarżonego czyli wbrew dyspozycji art. 5 § 2 k.p.k. co doprowadziło do wydania wyroku skazującego z rażącym naruszeniem prawa”. Podnosząc taki zarzut wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie o uniewinnienie oskarżonego. W kasacji zawarty został również wniosek o zasądzenie na rzecz obrońcy kosztów obrony z urzędu. W pisemnej odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej we W. wniósł o pozostawienie jej bez rozpoznania, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Podzielić należy stanowisko oskarżyciela publicznego, że kasacja sporządzona i wniesiona w tej sprawie przez obrońcę skazanego D. K. jest niedopuszczalna z mocy ustawy, a ponieważ została przez Sąd odwoławczy błędnie przyjęta, konieczne było pozostawienie jej bez rozpoznania, stosownie do dyspozycji art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 in fine k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe 3 na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania. Ograniczenie to nie dotyczy jedynie kasacji wniesionej przez stronę z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.) oraz kasacji jednego z podmiotów wymienionych w art. 521 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 2 k.p.k.) Zapadłym w tej sprawie wyrokiem sąd ad quem utrzymał co do zasady w mocy wyrok sądu meriti, w tym w zakresie wymierzonej D. K. kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres próby 3 lat. Wobec powyższego oczywistym jest, że nie nastąpiło skazanie oskarżonego na karę pozbawienia wolności o charakterze przewidzianym art. 523 § 2 k.p.k. W kasacji wniesionej przez obrońcę – co jednoznacznie wynika tak z zarzutu wyartykułowanego w petitum, jak i jej części motywacyjnej – nie wskazano z kolei na żadne z uchybień określonych w art. 439 k.p.k. Tak zredagowana kasacja strony w świetle jednoznacznej treści art. 523 § 2 k.p.k. jest niedopuszczalna. W związku z tym Sąd Najwyższy zobligowany był orzec w oparciu o przepis art. 531 § 1 k.p.k. Nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek obrońcy skazanego o zasądzenie wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji. Sąd Najwyższy w tym składzie w pełni podziela utrwaloną linię orzeczniczą, zgodnie z którą sporządzenie i wniesienie niedopuszczalnego nadzwyczajnego środka zaskarżenia przez obrońcę z urzędu, nie daje podstawy do przyznania wynagrodzenia za taką czynność, albowiem Skarb Państwa nie może ponosić finansowych skutków podejmowania przez podmiot fachowy czynności prawnie niedopuszczalnych (zob. postanowienie Sadu Najwyższego z dnia 27 kwietnia 2008 r., IV KK 271/08, R-OSNKW 2008, poz. 1710 oraz powołane w nim wcześniejsze judykaty). W tym stanie rzeczy (pomijając inne mankamenty kasacji, które jednak z uwagi na jej niedopuszczalność, nie mogły być już przedmiotem rozważań) złożony w tym przedmiocie wniosek obrońcy należało oddalić. Implikowało to także zwolnienie skazanego od kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem – pomijając nawet kwestie stanu majątkowego D. K., który uzasadniał przyznanie mu pomocy prawnej z urzędu – skazany nie może ponosić konsekwencji niewłaściwych działań adwokata, w związku z czym za takim rozstrzygnięciem przemawiają również względy słuszności (art. 624 § 1 in fine k.p.k.). 4 Od niniejszego postanowienia środek odwoławczy nie przysługuje (art. 426 § 1 k.p.k. i art. 430 § 2 k.p.k.)