III KK 91/25

WyrokIzba Karna2025-10-29

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel, Andrzej Stępka, Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku stanowi rażące naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na treść wyroku?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zaniechanie orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na podstawie art. 47 § 2 k.k. w przypadku skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku stanowi rażące naruszenie prawa materialnego. Użycie w przepisie zwrotu "sąd orzeka" przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka, a jego pominięcie miało istotny wpływ na treść wyroku, naruszając cele prewencyjne i kompensacyjne przepisów chroniących środowisko.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Słubicach skazał K.M. i D.L. za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku polegające na nielegalnym przywiezieniu zużytych opon samochodowych. Sąd wymierzył kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania. Wyrok uprawomocnił się bez zaskarżenia przez strony. Prokurator Generalny wniósł kasację na niekorzyść skazanych, zarzucając brak orzeczenia obligatoryjnej nawiązki na podstawie art. 47 § 2 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku rozstrzygnięcia o nawią przez art. 47 § 2 k.k. i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

III KK 91/25 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 października 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Andrzej Stępka SSN Eugeniusz Wildowicz Protokolant Agnieszka Murzynowska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Roberta Tarsalewskiego, w sprawie K.M. i D. L. skazanych z art. 183 § 4 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 29 października 2025 r., kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanych od wyroku Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 8 sierpnia 2024 r., sygn. akt II K 268/24, uchyla zaskarżony wyrok w zakresie braku rozstrzygnięcia w przedmiocie nawiązki z art. 47 § 2 k.k. i przekazuje sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. [J.J.] Andrzej Stępka Włodzimierz Wróbel Eugeniusz Wildowicz III KK 91/25 2 UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Słubicach z dnia 8 sierpnia 2024 r. (sygn. akt II K 268/24) K.M. i D.L. zostali uznani za winnych popełnienia umyślnego przestępstwa przeciwko środowisku z art. 183 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., polegającego na nielegalnym przywiezieniu z Niemiec do Polski ok. 4800 sztuk zużytych opon samochodowych. Sąd wymierzył oskarżonym kary po 10 miesięcy pozbawienia wolności, których wykonanie warunkowo zawiesił na okres próby 3 lat. Orzeczono również podanie wyroku do publicznej wiadomości. Powyższy wyrok, nie zaskarżony przez żadną ze stron, uprawomocnił się z dniem 15 sierpnia 2024 r. Kasację od tego prawomocnego wyroku wniósł Prokurator Generalny na niekorzyść oskarżonych, zaskarżając go w części dotyczącej braku orzeczenia o obligatoryjnej nawiązce, zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 47 § 2 k.k. Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna z uwagi na stwierdzenie rażącego naruszenia prawa materialnego — art. 47 § 2 k.k. Wada zaskarżonego wyroku polegała na tym, że Sąd Rejonowy, uznając oskarżonych za winnych umyślnego przestępstwa przeciwko środowisku (znajdującego się w Rozdziale XXII k.k.), zaniechał nałożenia obligatoryjnego środka karnego. Zgodnie z art. 47 § 2 k.k., obowiązującym w dacie popełnienia czynu i orzekania, w razie skazania za umyślne przestępstwo przeciwko środowisku, sąd orzeka nawiązkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w wysokości od 10 000 zł do 10 000 000 zł. Użycie w przepisie zwrotu "sąd orzeka" jednoznacznie przesądza o obligatoryjnym charakterze tego środka. Sąd Rejonowy był zatem zobowiązany do nałożenia tej nawiązki, a jej pominięcie stanowiło bezpośrednie naruszenie prawa materialnego. Uchybienie to miało istotny wpływ na treść wyroku, ponieważ skutkowało nieuzasadnionym i niesłusznym zaniechaniem zastosowania represji karnej wobec oskarżonych, co III KK 91/25 3 narusza cele prewencyjne i kompensacyjne przepisów prawa karnego chroniących środowisko. Z tych względów Sąd Najwyższy, akceptując zarzut Prokuratora Generalnego, uchylił wyrok w zaskarżonej części i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Słubicach do ponownego rozpoznania w celu orzeczenia obligatoryjnej nawiązki. Andrzej Stępka Włodzimierz Wróbel Eugeniusz Wildowicz [WB] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 183 § 4 KKart. 47 § 2 KKart. 12 § 1 KK§ 4§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy