III KKN 208/98

WyrokIzba Karna2000-10-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypowiedzenie w wiejskiej gospodzie prymitywnego, rymowanego dowcipu z wykorzystaniem nazwiska premiera obcego państwa, stanowi znieważenie tego premiera w rozumieniu art. 111 § 2 Kodeksu karnego z 1932 r.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wypowiedzenie prymitywnego, rymowanego dowcipu w wiejskiej gospodzie, nawet z wykorzystaniem nazwiska premiera obcego państwa, nie stanowi znieważenia w rozumieniu art. 111 § 2 Kodeksu karnego z 1932 r. Brak było zamiaru uwłaczenia godności naczelnika obcego państwa lub znieważenia konkretnej osoby, a jedynie chęci popisania się prymitywnym dowcipem. W związku z tym, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił oskarżonego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki skazał A. B. za znieważenie premiera rządu radzieckiego N. C. poprzez wypowiedzenie w wiejskiej gospodzie obelżywego, rymowanego dowcipu. Kasacja wniesiona przez Prokuratora Generalnego zarzuciła obrazę prawa materialnego, wskazując na bezzasadne przyjęcie, że czyn oskarżonego wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 111 § 2 kk z 1932 r.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił A. B. od popełnienia zarzucanego mu czynu, obciążając kosztami procesu Skarb Państwa.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KKN 208/98 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 października 2000 r. Sąd Najwyższy w Warszawie - Izba Karna na rozprawie w składzie następującym: Przewodniczący: SSN - Lidia Misiurkiewicz (spr.) Sędziowie: SSN - Andrzej Siuchniński SSN - Feliks Tarnowski Protokolant: Alicja Piśkiewicz przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej – Bogumiły Drozdowskiej po rozpoznaniu w dniu 27 października 2000 r. sprawy A. B. skazanego z art. 111 § 2 kk, z 1932 r. z powodu kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego (SK V […]) na korzyść skazanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w G. z dnia 11 września 1962 r., sygn. IV K […] uchyla zaskarżony wyrok i A. B. uniewinnia od popełnienia zarzucanego mu czynu; kosztami procesu w sprawie obciąża Skarb Państwa. 2 U Z A S A D N I E N I E Sąd Wojewódzki w G., wyrokiem z dnia 11 września 1962 r. sygn. akt IV […], uznał A. B. za winnego tego, że: „w dniu 6 lutego 1962 r. w miejscowości K. pow. S. znieważył słowami powszechnie uznanymi za obelżywe premiera rządu radzieckiego N. C.” i za to na podstawie art. 111 § 2 kk z 1932 r. skazał go na karę sześciu miesięcy więzienia. Na podstawie art. 58 kk zaliczył oskarżonemu – na poczet orzeczonej kary pozbawienia wolności – okres tymczasowego aresztowania od dnia 25 kwietnia 1962 r. do dnia 11 września 1962 r. Wyrok ten uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w pierwszej instancji. Powyższy wyrok zaskarżył, w trybie kasacji, na korzyść skazanego A. B., Prokurator Generalny i zarzucając „ obrazę prawa, a mianowicie art. 111 § 2 kk z 1932 r. na skutek bezzasadnego przyjęcia, że popełniony przez oskarżonego czyn wyczerpywał znamiona tego przestępstwa”, wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest w pełni zasadna. Niezależnie od racji podniesionych w kasacji, które uzasadniają – zdaniem jej autora – pogląd, iż N. C. jako I sekretarz Komitetu Centralnego KPZR i jednocześnie premier rządu ZSRR nie korzystał z ochrony prawnej przewidzianej w art. 111 § 2 kk z 1932 r., to na uwagę zasługują przede wszystkim te okoliczności podmiotowe i przedmiotowe, które wykluczają możliwość przypisania A. B. popełnienia przestępstwa z art. 111 § 2 kk z 1932 r.. Modalne określenie czynu, przewidzianego powołanym wyżej przepisem, sprawia, że zachowanie oskarżonego, nie mieściło się w żadnym układzie sytuacyjnym, w którym możnaby przyjąć, że stanowiło realizację znamion tego 3 przestępstwa. Wypowiedziany w wiejskiej gospodzie niewybredny w treści dwuwiersz rymujący się m.in. z nazwiskiem C. (zupa grochowa jak d... C. ...”) nie stanowił żadnych podstaw do przyjęcia, że zamiarem A. B. było uwłaczenie godności „naczelnika obcego państwa”, czy choćby znieważenie konkretnej osoby. Okoliczności zdarzenia pozwalają co najwyżej na przyjęcie chęci popisania się przez oskarżonego przed osobami znajdującymi się w gospodzie prymitywnym dowcipem w formie rymowanej z wykorzystaniem nazwiska C.. W tych warunkach brak podstaw do przypisania A. B. popełnienia czynu przewidzianego w art. 111 § 2 kk z 1932 r., bądź przyjęcia, że zachowanie jego realizowało znamiona jakiegokolwiek innego przestępstwa. Z tych też względów uznając kasację za w pełni zasadną, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił wyżej wymienionego od popełnienia zarzucanego mu czynu, a kosztami procesu w sprawie obciążył Skarb Państwa. Przewodniczący SSN: (Lidia Misiurkiewicz) Sędziowie SN: (Andrzej Siuchniński) (Feliks Tarnowski) aw f/jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 111 § 2 kkart. 58 kk§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy