III KKN 87/99
WyrokIzba Karna2001-04-10
Skład orzekający: Marek Sokołowski, Andrzej Deptuła, Halina Gordon-Krakowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udział w związku religijnym, którego działalność była kontynuowana po jego delegalizacji, a jego cele i struktura były przedstawiane władzom państwowym, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 36 MKK polegającego na udziale w związku, którego ustrój i cel pozostają tajemnicą dla władzy państwowej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że udział w związku religijnym, który mimo delegalizacji kontynuował działalność, a jego cele i struktura były jawne dla władz państwowych, nie wyczerpuje znamion przestępstwa z art. 36 MKK. Przyjęcie odmiennego stanowiska stanowi rażące naruszenie tego przepisu, ponieważ przypisany czyn stanowił realizację prawnie gwarantowanej wolności sumienia i wyznania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w K. odtworzył wyrok z 1955 r., na mocy którego M. K. został skazany za udział w związku religijnym, którego ustrój i cel miały pozostać tajemnicą dla władzy państwowej (art. 36 MKK). Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację, zarzucając bezzasadne uznanie, że udział M. K. we wspólnocie religijnej wyczerpał znamiona tego przestępstwa. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił M. K.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i uniewinnił M. K. od popełnienia przypisanego mu czynu, kosztami sądowymi obciążając Skarb Państwa.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 10 kwietnia 2001 r. III KKN 87/99 Sędzia SN Marek Sokołowski (przew.) Sędzia SN Andrzej Deptuła Sędzia SN Halina Gordon-Krakowska (spr.) Sąd Najwyższy po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2001 r. sprawy M. K. skazanego z art. 36 MKK z powodu kasacji, wniesionej przez Rzecznika Praw Obywatelskich na korzyść skazanego od wyroku b. Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia 4 stycznia 1955 r., sygn. akt (...), uchyla zaskarżony wyrok i uniewinnia M. K. od popełnienia przypisanego mu czynu, kosztami sądowymi w sprawie obciążą Skarb Państwa. Uzasadnienie Sąd Wojewódzki w K. postanowieniem z dnia 19 stycznia 1995 r., sygn. akt (...), odtworzył wyrok tegoż sądu z dnia 4 stycznia 1955 r. na podstawie którego M. K. uznany został za winnego tego, że w okresie od 1950 r. do chwili aresztowania brał udział w związku, którego ustrój i cel mógł pozostać tajemnicą dla władzy państwowej, tj. popełnienia przestępstwa z art. 36 MKK i na mocy tego przepisu skazany na karę dwóch lat więzienia. Powyższy wyrok zaskarżył na korzyść M. K. Rzecznik Praw Obywatelskich zarzucając w kasacji „rażące naruszenie art. 36 mkk mogące mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku polegające na bezzasadnym uznaniu, że branie przez M. K. udziału we wspólnocie religijnej p.n. „(...)” wyczerpało znamiona czynu z art. 36 MKK”.
W konkluzji autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i uniewinnienie M. K. od popełnienia przypisanego mu czynu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja jest oczywiście zasadna. Delegalizacja wspólnoty religijnej „(...)” dokonana na mocy decyzji Urzędu do Spraw Wyznań z dnia 2 lipca 1950 r. nie spowodowała zaprzestania działalności religijnej wyznawców „(...)”. Przeciwnie, działalność ta była kontynuowana, a przedstawiciele wspólnoty podejmowali ustawiczne próby relegalizacji związku przedstawiając w pismach skierowanych do najwyższych władz państwowych cele statutowe, strukturę związku i formy działalności. Tak więc przyjęcie w zaskarżonym wyroku, iż M. K. brał udział w związku, którego ustrój i cel miał być tajemnicą dla władzy państwowej była rażącym naruszeniem przepisu art. 36 MKK. Przypisany oskarżonemu czyn nie wyczerpał znamion jakiegokolwiek przestępstwa stanowił bowiem realizację prawnie zagwarantowanych wolności sumienia i wyznania. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- V KKN 354/99 2001-05-10Czy udział w zdelegalizowanej wspólnocie religijnej, której działalność miała charakter ściśle religijny i była zgodna z wolnością sumienia i wyznania, wyczerpuje znamiona przestępstwa z art. 36 MKK?
- III KKN 636/98 2000-11-17Czy działalność religijna prowadzona po delegalizacji związku wyznaniowego, polegająca na organizowaniu zebrań, omawianiu tematów i kolportowaniu czasopism, wyczerpuje znamiona przestępstwa udziału w związku, którego ist…
- IV KK 391/21 2023-04-19Czy udział w nielegalnym związku wyznaniowym, którego istnienie, ustrój i cel są znane organom państwowym, ale który nie uzyskał legalizacji, stanowi przestępstwo z art. 36 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstw…
- III KKN 656/98 2000-11-17Czy udział w związku wyznaniowym, którego cel i założenia programowe są znane władzom państwowym, może być uznany za udział w związku tajnym w rozumieniu art. 36 dekretu z dnia 13 czerwca 1946 r. o przestępstwach szczegó…
- II KKN 184/99 2001-03-08Czy przynależność do wspólnoty o charakterze religijnym, której istnienie, ustrój lub cel nie były tajemnicą wobec władzy państwowej, może być podstawą skazania za przestępstwo z art. 36 dekretu o przestępstwach szczegól…
Powołane przepisy
art. 36
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy