III KO 102/25

Izba Karna2025-07-02

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez kuratora sądowego, który jest wieloletnim pracownikiem sądu i ma bliskie kontakty z sędziami, zachodzą uzasadnione podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu w celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., może być stosowana w sytuacjach, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności wskazujące na możliwość braku obiektywnego rozpoznania sprawy, takie jak rozpoznawanie zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa dotyczącego funkcjonariusza publicznego blisko związanego z sądem, uzasadniają przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, aby uniknąć podejrzeń o brak bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Końskich zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez kuratora sądowego z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej tego sądu. Kurator ten jest wieloletnim pracownikiem sądu i ma bliskie kontakty zawodowe i osobiste z sędziami.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w Końskich do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 102/25 POSTANOWIENIE Dnia 2 lipca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie z zażalenia K.M. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 2 lipca 2025 r., z wniosku Sądu Rejonowego w Końskich zawartego w postanowieniu z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 82/25, o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Końskich, sygn. akt II Kp 82/25, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Opocznie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II Kp 82/25, Sąd Rejonowy w Końskich zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy, sygn. akt II Kp 82/25, do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kielce-Wschód w Kielcach z dnia 26 marca 2024 r. o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie, sygn. akt [...], dotyczącej przekroczenia uprawnień m.in. przez funkcjonariusza publicznego – kuratora sądowego. Kuratorem tym jest III KO 102/25 2 X. Y. – z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Końskich, pracujący tam od wielu lat i mający ciągły, bliski, zawodowy, a także osobisty kontakt z sędziami tego Sądu. W ocenie Sądu wnioskującego, przekazanie sprawy zapewni możliwość przeprowadzenia postępowania w sposób wolny od podejrzeń co do braku bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Końskich jest uzasadniony, a zatem zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma wprawdzie charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Jednak z pewnością należą do nich okoliczności wskazane w postanowieniu Sądu Rejonowego, albowiem mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). Skoro przedmiotem zażalenia jest odmowa wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień m.in. przez funkcjonariusza publicznego – kuratora sądowego z Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej Sądu Rejonowego w Końskich – X. Y., to celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy dotyczącej wieloletniego pracownika tego Sądu, mającego kontakty zawodowe i osobiste z sędziami w nim orzekającymi, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Biorąc powyższe pod uwagę, aby wyeliminować ryzyko pojawienia się w opinii publicznej osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w Końskich, dla dobra wymiaru sprawiedliwości i jego autorytetu sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu – Sądowi Rejonowemu w Opocznie, który znajduje się w nieodległej od sądu miejscowo właściwego lokalizacji, ale na obszarze innej apelacji sądowej, co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. III KO 102/25 3 [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy