II KO 116/21
Izba Karna2022-01-19
Skład orzekający: Paweł Wiliński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko sędziemu sądu, w którym toczy się postępowanie, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w celu uniknięcia zarzutów o brak obiektywizmu?Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy i może być stosowana, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za przekazaniem sprawy sądowi, który nie jest właściwy miejscowo. Okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi równorzędnemu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Przedmiotem sprawy było zażalenie na postanowienie prokuratora o odmowie wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu tego sądu. Sąd wnioskujący uznał, że aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu, sprawę powinien rozpoznać inny sąd.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę Sądu Rejonowego w W. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KO 116/21 POSTANOWIENIE Dnia 19 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie B. K. i M. P. w związku z zażaleniem na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 7 maja 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 19 stycznia 2022 r., wniosku Sądu Rejonowego w W. zawartego w postanowieniu z dnia 29 listopada 2021 r., sygn. akt II Kp […] o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w W. o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w P. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 listopada 2021 r. Sąd Rejonowy w W. zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 k.p.k. o przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w W. z dnia 7 maja 2021 r. o odmowie wszczęcia śledztwa na podstawie art. 17 § 1 pkt. 2 k.p.k. wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera znamion czynu zabronionego - w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez sędziego orzekającego w Sądzie Rejonowym w W. w związku z postępowaniem w sprawie sygn. akt II Kp [X.],
2 czym miano działać na szkodę interesu prywatnego M. P. i B. K.. W sprawie zaistniała zatem sytuacja procesowa, w której przedmiotem zażalenia jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko sędziemu tego Sądu. W ocenie Sądu wnioskującego celem uniknięcia zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziego przy rozpoznawaniu sprawy zasadne jest by rozpoznał je inny sąd. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w W. zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 k.p.k., ma charakter wyjątkowy. Zasadą jest bowiem rozpoznawanie sprawy przez sąd miejscowo właściwy. Jako przepis wprowadzający wyjątek od zasady kodeksowej, art. 37 k.p.k. stosowany może być więc tylko w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za przekazaniem sprawy do rozpoznania sądowi, który nie jest właściwy miejscowo. Chodzi tu o okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania przeciwko sędziemu Sądu w W., celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów tego Sądu przy rozpoznawaniu sprawy zasadne jest by rozpoznał je inny sąd. Okoliczności te uzasadniają zatem przekazanie sprawy - w trybie art. 37 k.p.k. - innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w P. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
Powiązane orzeczenia
- V KO 29/23 2023-04-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. w sytuacji, gdy przedmiotem sprawy jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie…
- III KO 42/23 2023-05-10Czy w sytuacji, gdy przedmiotem rozpoznania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez sędziego sądu, a sędzia ten orzeka w tym sądzie od wielu lat i utrzymuje ko…
- III KO 191/25 2025-12-10Czy w sytuacji, gdy skarżący zarzuca sędziom sądu rozpoznającego jego sprawę powiązania z prokuratorami, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie nieprawidłowego procedowania prokuratorów, zachod…
- III KO 134/23 2024-02-23Czy w sytuacji, gdy prokurator, którego postępowanie jest przedmiotem zażalenia, miał bliskie kontakty zawodowe z sędziami sądu miejscowo właściwego, należy przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze…
- II KO 10/21 2021-03-11Czy w sytuacji, gdy przedmiotem postępowania jest zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie dotyczącej czynu z art. 231 § 1 k.k., którego popełnienie zarzucono sędziemu sądu, zachodzą podstawy do…
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 17 § 1 pkt. 2 KPK§ 1 pkt. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy