III KO 191/25

Izba Karna2025-12-10

Skład orzekający: Paweł Wiliński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy skarżący zarzuca sędziom sądu rozpoznającego jego sprawę powiązania z prokuratorami, a sprawa dotyczy zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie nieprawidłowego procedowania prokuratorów, zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. w celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania?
Ratio decidendi
Instytucja właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy i może być stosowana, gdy szczególne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości przemawiają za taką koniecznością. Okoliczności, które mogą wpływać na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, uzasadniają przekazanie jej innemu sądowi. W sytuacji, gdy skarżący zarzuca sędziom powiązania z prokuratorami, a sprawa dotyczy nieprawidłowości proceduralnych prokuratorów, przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadne dla wykluczenia potencjalnych zarzutów braku obiektywizmu i bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Jędrzejowie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia P.K. na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratorów. Skarżący zarzucał nieprawidłowe procedowanie prokuratorów w jego sprawach oraz składał skargi na sędziów Sądu Rejonowego w Jędrzejowie, zarzucając im powiązania z prokuratorami. Sąd Rejonowy uznał, że dla wykluczenia potencjalnych spekulacji sprawę powinien rozpoznać inny sąd równorzędny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek Sądu Rejonowego w Jędrzejowie i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miechowie.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 191/25 POSTANOWIENIE Dnia 10 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wiliński w sprawie P.K. po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 r., wniosku Sądu Rejonowego w Jędrzejowie zawartego w postanowieniu z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt II Kp 192/25 o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i przekazać sprawę Sądu Rejonowego w Jędrzejowie, sygn. akt II Kp 192/25, do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Miechowie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 listopada 2025 r., sygn. akt II Kp 192/24, Sąd Rejonowy w Jędrzejowie zwrócił się do Sądu Najwyższego w trybie art. 37 § 1 k.p.k. o przekazanie sprawy II Kp 192/25 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest zażalenie P.K. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie poprzez nieprawidłowe procedowanie w sprawach dotyczących skarżącego, przy czym nie jest to jedyna sprawa dotycząca tej materii i aktualnie w rep. Kp Sądu Rejonowego w Jędrzejowie jest 8 takich III KO 191/25 2 czynnych spraw. Nadto, skarżący składa liczne skargi także na sędziów Sądu Rejonowego w Jędrzejowie rozpoznających jego sprawy, zarzucając w nich m.in. powiązania z prokuratorami Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie. W ocenie Sądu wnioskującego, dla wykluczenia potencjalnych spekulacji sprawę winien rozpoznawać inny sąd równorzędny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Jędrzejowie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja tzw. właściwości z delegacji, określona w art. 37 § 1 k.p.k., ma charakter wyjątkowy, a zatem stosowana może być w sytuacjach gdy szczególne i nadzwyczajne względy związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości mogą przemawiać za taką koniecznością. Należą do nich okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania tej sprawy w sposób obiektywny (por. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 marca 2006 r., IV KO 9/06; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., III KO 92/21). W realiach niniejszej sprawy, której przedmiotem jest rozpoznanie zażalenia P.K. na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień przez prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie poprzez nieprawidłowe procedowanie w sprawach dotyczących skarżącego, celem uniknięcia potencjalnych choćby zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak obiektywizmu i bezstronności sędziów Sądu Rejonowego w Jędrzejowie przy rozpoznawaniu tej sprawy, zasadne jest by rozpoznał ją inny sąd. Argumentacja Sądu, odwołująca się do okoliczności związanych z pomawianiem przez skarżącego sędziów Sądu Rejonowego w Jędrzejowie o powiązania z prokuratorami Prokuratury Rejonowej w Jędrzejowie, przemawia za uwzględnieniem złożonego wniosku. Biorąc powyższe pod uwagę, aby wyeliminować ryzyko pojawienia się w opinii publicznej, w tym również stron postępowania, osądu o stronniczym rozpoznaniu przedmiotowej sprawy przez sędziów Sądu Rejonowego w Jędrzejowie, dla dobra wymiaru sprawiedliwości sprawę przekazano innemu sądowi równorzędnemu tj. Sądowi Rejonowemu w Miechowie, znajdującemu się III KO 191/25 3 relatywnie blisko Sądu wnioskującego, ale w innym okręgu sądowym, co zapewni gwarancję obiektywnego rozpoznania przedmiotowej sprawy. Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [WB] [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy