III KO 110/17

Izba Karna2017-12-21

Skład orzekający: Tomasz Artymiuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. zasługuje na uwzględnienie, gdy sąd właściwy miejscowo nie dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi stanu zdrowia oskarżonego?
Ratio decidendi
Wniosek o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie, jeżeli sąd właściwy miejscowo nie dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi stanu zdrowia oskarżonego, które jednoznacznie wskazywałyby na niemożność lub znaczne utrudnienie udziału w postępowaniu przed sądem odległym od miejsca jego zamieszkania. Sąd Najwyższy podkreślił, że dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w art. 37 k.p.k., obejmuje również potrzebę przeprowadzenia procesu, który jest realny, co może wymagać odejścia od zasady właściwości miejscowej, jednakże wymaga to jednoznacznych przesłanek.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej A. R. innemu sądowi równorzędnemu, powołując się na stan zdrowia oskarżonego uniemożliwiający mu udział w rozprawie w sądzie oddalonym od miejsca jego zamieszkania. Jako podstawę wskazano brak możliwości zapewnienia mu odpowiednich warunków w areszcie śledczym. Sąd Najwyższy zauważył, że ostatnia opinia o stanie zdrowia oskarżonego pochodzi z czerwca 2017 r. i wskazuje, że jego stan pozwala na udział w postępowaniu. Ponadto, wcześniejsza inicjatywa Sądu Okręgowego w podobnej sprawie okazała się nieskuteczna z uwagi na zakończenie leczenia szpitalnego oskarżonego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt III KO 110/17 POSTANOWIENIE Dnia 21 grudnia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk w sprawie A. R. oskarżonego z art. 273 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 21 grudnia 2017 r. wniosku Sądu Rejonowego w L. z siedzibą w Ś. zawartego w postanowieniu z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt III K [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 a contrario k.p.k., p o s t a n o w i ł: wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt III K [...], Sąd Rejonowy w L. z siedzibą w Ś. w oparciu o przepis art. 37 k.p.k. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Ł. sprawy A. R.. Jako podstawę faktyczną wniosku wskazano stan zdrowia oskarżonego, który uniemożliwia mu udział w rozprawie w sądzie znacznie oddalonym od miejsca jego zamieszkania wynikający m.in. z braku możliwości zapewnienia mu, jako tymczasowo aresztowanemu, odpowiednich warunków w Areszcie Śledczym w L.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek o przekazanie sprawy A. R. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w oparciu o regulację przewidzianą w art. 37 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie. 2 W orzecznictwie Sądu Najwyższego od dawna wyrażany jest, podzielany również przez ten skład orzekający, pogląd, że przez dobro wymiaru sprawiedliwości, o którym mowa w przepisie będącym podstawą wystąpienia przez Sąd Rejonowy w L. z inicjatywą w tej sprawie, rozumieć należy też potrzebę do przeprowadzenia procesu, który okazuje się mało realny bez odejścia od zasady właściwości miejscowej sądu. Jeżeli zatem np. wykazany za pomocą dowodu z opinii biegłego stan zdrowia oskarżonego jest taki, że nie wyklucza wprawdzie udziału w postępowaniu, ale jednocześnie poważnie utrudnia jego stawienie w sądzie odległym od miejsca zamieszkania – i to w takim stopniu, że dojazd mógłby realnie narazić zdrowie oskarżonego na poważny uszczerbek, a nic nie wskazuje na to, aby stan zdrowia miałby ulec polepszeniu, co dawałoby podstawę do zawieszenia postępowania, pożądane jest przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k. sądowi równorzędnemu, bliższemu miejsca przebywania tego oskarżonego (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 27 lutego 2003 r., III KO 70/02, LEX nr 77440; z dnia 18 sierpnia 2005 r., III KO 47/05, LEX nr 153240; z dnia 21 października 2010 r., V KO 86/10, R-OSNKW 2010, poz. 2063; z dnia 16 czerwca 2015 r., III KO 36/15, LEX nr 1730710). Stwierdzenie Sądu Rejonowego, że taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie jest jednak co najmniej przedwczesne. Ostatnia wydana w tej sprawie opinia o stanie zdrowia oskarżonego (sądowo – psychologiczna) datowana jest na dzień 5 czerwca 2017 r., a z jej treści wynika, że jego aktualny stan zdrowia pozwala mu na udział w postępowaniu karnym przed sądem (k.213-215). W związku z tym ustały zresztą powody zawieszenia postępowania prowadzonego wcześniej przez Sąd Okręgowy w L. w sprawie IV K [...] i w rezultacie nastąpiło jego podjęcie (k. 219), a następnie przekazanie, zgodnie z właściwością rzeczową, do Sądu Rejonowego w L. (k. 231). Drugim, tyczącym tej kwestii dokumentem jest sporządzona w dniu 19 lipca 2017 r. notatka urzędowa (k. 229), zgodnie którą A. R. pozostaje jako tymczasowo aresztowany do sprawy V Ds. [...] Sp(c), areszt wykonywany jest w Zakładzie Karnym nr [...] w Ł. (Oddział Szpitalny), a jego stan zdrowia uniemożliwia mu przebywanie w jakiejkolwiek innej jednostce penitencjarnej (ewentualnie również w AŚ w K.) ze względu na brak odpowiedniego zaplecza szpitalnego. 3 Jak wynika z powyższego, informacje o stanie zdrowia A. R. są stosunkowo odległe od daty wydania postanowienia. Sąd Rejonowy powołał się jednocześnie na identyczną inicjatywę, z jaką wystąpił Sąd Okręgowy w L. w sprawie IV K [...]. Rzecz w tym, że wymieniona inicjatywa okazała się w rezultacie nieskuteczna. W postanowieniu z dnia 11 października 2017 r., III KO 86/17, Sąd Najwyższy m.in. zauważył, że w aktach tamtego postępowania znajduje się datowane na dzień 24 lipca 2017 r. (a więc już po sporządzenia wskazanej wyżej notatki urzędowej) pismo Zakładu Karnego nr [...] w Ł., w którym wskazano, że doszło do zakończenia leczenia szpitalnego A. R. i związku z tym możliwe jest jego przetransportowanie zgodne z rejonizacją. Zestawienie wskazanych wyżej okoliczności nie pozostawia wątpliwości, że występując o przekazanie sprawy w trybie art. 37 k.p.k., sąd właściwy miejscowo nie dysponował aktualnymi danymi dotyczącymi stanu zdrowia oskarżonego. Z powołanych względów skierowany do Sądu Najwyższego wniosek w rzeczywistości nie przekonuje, aby rozpoznanie sprawy przez sąd właściwy miejscowo było na chwilę obecną niemożliwe lub znacznie utrudnione, brak bowiem ku takiemu jednoznacznych przesłanek. Bez poczynienia w tym przedmiocie przez Sąd Rejonowy jednoznacznych ustaleń np. o braku możliwości osadzenia oskarżonego w Areszcie Śledczym w L. , o skutecznej inicjatywie i skorzystaniu przez Sąd Najwyższy z wyjątkowej regulacji przewidzianej w art. 37 k.p.k., nie może być mowy. Z tych względów, postanowiono, jak na wstępie. l.n

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 273 KKart. 12 KKart. 37art. 37 KPK

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy