III KO 12/14
Izba Karna2014-03-18
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Rafał Malarski, Barbara Skoczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy fakt, że pracownicy administracyjni sądu występują w charakterze świadków w sprawie, stanowi wystarczającą przesłankę do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że sam fakt występowania pracowników administracyjnych sądu w charakterze świadków nie stanowi wystarczającej przesłanki do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. Przepis ten ma charakter wyjątkowy i wymaga istnienia konkretnych okoliczności wskazujących na brak warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy lub możliwość zrodzenia się wątpliwości co do bezstronności sędziów. Zeznania świadków podlegają ocenie sądu, a nadmierne wykorzystywanie instytucji z art. 37 k.p.k. może podważać zaufanie do niezależności sądów.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku był fakt, że dwaj pracownicy administracyjni tego sądu byli świadkami w sprawie, a w postępowaniu przygotowawczym wyłączono materiały dotyczące popełnienia przez nich czynów zabronionych. Sąd Rejonowy obawiał się, że sytuacja ta może wywołać u opinii publicznej podejrzenie braku obiektywizmu w rozstrzygnięciu sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt III KO 12/14 POSTANOWIENIE Dnia 18 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca) w sprawie P. R. M. oskarżonego o popełnienie przestępstw z art. 228 § 4 k.k. w zw. z art. 228 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu bez udziału stron, w dniu 18 marca 2014 r., wniosku Sądu Rejonowego w L. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. postanawia: nie uwzględnić wniosku. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 4 lutego 2014 r. (w postanowieniu błędnie wskazano 2013 rok), Sąd Rejonowy w L. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie w trybie art. 37 k.p.k. sprawy o sygn. akt IX K […] do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy wskazał w uzasadnieniu swojego wystąpienia, że świadkami w tej sprawie są dwie osoby zatrudnione w tymże Sądzie w charakterze pracowników administracyjnych, którzy z uwagi na charakter pracy mają określone kontakty służbowe z sędziami orzekającymi w tym wydziale. Nadto, w postępowaniu przygotowawczym do odrębnego postępowania wyłączono materiały dotyczące popełnienia przez jednego z tych świadków czynu z art. 229 § 1 k.k., a przez drugiego z art. 233 § 1 k.k. Osoby te są więc zainteresowane
2 w określonym rozstrzygnięciu procesowym w niniejszej sprawie, a ich zeznania mają istotne znaczenie, co do prawidłowych ustaleń w zakresie sprawstwa oskarżonego. Sytuacja ta, zdaniem sądu występującego z inicjatywą, może wywoływać podejrzenie u lokalnej opinii publicznej o braku warunków w tym Sądzie do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Po zapoznaniu się z przedstawionymi aktami sprawy należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku, gdyż nie zachodzi żadna z sytuacji uzasadniających odstąpienie od właściwości miejscowej sądu, pierwotnie ustalonej na podstawie obowiązujących przepisów. Przypomnieć należy, że przepis art. 37 k.p.k. ma charakter wyjątkowy, a przesłanki pozwalające na zastosowanie instytucji określonej w tym przepisie nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Odstąpienie od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy może nastąpić więc tylko wówczas, gdy okoliczności sprawy wskazują, że w sądzie tym brak jest warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny, czy też istnieje możliwość zrodzenia się w opinii publicznej wątpliwości co do bezstronności wszystkich sędziów danego sądu. Sąd występujący z wnioskiem nie wskazał żadnych argumentów, które pozwoliłyby uznać, że w sądzie tym brak jest warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny. Za zasadnością wniosku nie może bowiem przemawiać jedynie to, że w przedmiotowej sprawie dwoje pracowników administracyjnych Sądu występuje w charakterze świadków. Podkreślić należy, że zeznania każdego świadka, niezależnie od tego kim jest i w jakiej instytucji jest zatrudniony, zawsze podlegają ocenie orzekającego w sprawie Sądu, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Analiza akt wskazuje, że właściwy miejscowo Sąd posiada zdolność do rozpoznania sprawy z zachowaniem zasady bezstronności, a dobru wymiaru sprawiedliwości nie służy nadmierne wykorzystywanie instytucji wynikającej z art. 37 k.p.k., bowiem podważa zaufanie do niezależności sądów i niezawisłości sędziów. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie. [aw]
Powiązane orzeczenia
- III KO 115/17 2017-12-21Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy zarzuty dotyczą pracowników sądu nadrzędnego, a obawy opierają się na potencjalnych odczuciach społeczny…
- V KO 55/13 2013-08-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu równorzędnemu sądowi w trybie art. 37 k.p.k., gdy zarzuty dotyczą sędziów i pracowników sądu, a wniosek opiera się na przypuszczeniach o silnych więziach…
- II KO 24/18 2018-06-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeśli zarzucony czyn miał miejsce w siedzibie sądu, a świadkami są jego pracownicy?
- V KO 21/16 2016-04-21Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd właściwy obawia się wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności ze względu na fakt, że sprawa dot…
- IV KO 84/18 2018-11-28Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. powinien zostać uwzględniony, gdy zarzuty wobec pracowników sądu dotyczą sposobu prowadzenia postępowania, a nie przestępczego…
Powołane przepisy
art. 228 § 4 KKart. 228 § 1 KKart. 11 § 2 KKart. 12 KKart. 37 KPKart. 229 § 1 KKart. 233 § 1 KK§ 4§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy