V KO 21/16

Izba Karna2016-04-21

Skład orzekający: Józef Szewczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd właściwy obawia się wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności ze względu na fakt, że sprawa dotyczy licznych funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów orzekających w tym sądzie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie jest uzasadniony, gdy obawa o wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego wynika jedynie z faktu, że sprawa dotyczy sędziów orzekających w tym sądzie. Sąd Najwyższy podkreślił, że instytucja ta może być stosowana jedynie w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny, a nie na podstawie hipotetycznych obaw o opinię skarżącego czy opinii publicznej.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że orzekanie przez sąd właściwy, w sytuacji gdy sprawa dotyczy licznych funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów tego sądu, mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu w ocenie skarżącego i opinii publicznej.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w O. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 21/16 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Józef Szewczyk w sprawie z zażalenia S. G. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 29 grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne, w sprawie 4 Ds. […], po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 21 kwietnia 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w O. z dnia 25 lutego 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lutego 2016 r. Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia S. G. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w O. z dnia 29 grudnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyny z art. 231 § 1 k.k. i inne. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w O. stwierdził, że orzekanie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy postępowania licznych, imiennie wskazanych, funkcjonariuszy publicznych, w tym sędziów Sądu Rejonowego i Okręgowego w O. oraz prezesów tych sądów, mogłoby wzbudzić w ocenie skarżącego i w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Sąd Najwyższy nie może w świetle przedstawionej wyżej wykładni zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi prokuratora i sędziów orzekających w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym takim wypadku, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w O. obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). 3 Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w O. nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez S. G. zażalenia. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy