V KO 51/16
Izba Karna2016-07-07
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na obawie o brak bezstronności z powodu orzekania w sprawie dotyczącej sędziego tego sądu, zasługuje na uwzględnienie na podstawie art. 37 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli obawa o brak bezstronności wynika jedynie z faktu, że sprawa dotyczy postępowania sędziego sądu właściwego miejscowo. Instytucja ta może być stosowana tylko w razie istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zdolności sądu do obiektywnego i bezstronnego rozpoznania sprawy, a nie w celu zapobiegania potencjalnym wątpliwościom w odbiorze powszechnym lub skarżącego.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Opolu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem wniosku była obawa, że orzekanie w sprawie dotyczącej sędziego tego sądu mogłoby zrodzić przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego rozpoznania. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku Sądu Rejonowego w Opolu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V KO 51/16 POSTANOWIENIE Dnia 7 lipca 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia R. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., w sprawie 4 Ds. 183/2016, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 7 lipca 2016 r., wniosku Sądu Rejonowego w Opolu z dnia 16 czerwca 2016 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2016 r. Sąd Rejonowy w Opolu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia R. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Opolu z dnia 21 kwietnia 2016 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w Opolu stwierdził, że orzekanie w sprawie przez sąd właściwy z uwagi na fakt, że sprawa ta dotyczy postępowania sędziego Sądu Rejonowego w Opolu, mogłoby zrodzić przekonanie o braku warunków do jej bezstronnego i obiektywnego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
2 Skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Sąd Najwyższy nie może w świetle przedstawionej wyżej wykładni zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa wydano w postępowaniu dotyczącym sędziego orzekającego w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym takim wypadku, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w Opolu obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów. Autorytet i powaga wymiaru sprawiedliwości wymaga tym samym, aby sądy nie ulegały presji opinii publicznej, ani nie popadały w zwątpienie co do własnych kompetencji w zakresie przeprowadzenia rzetelnego procesu (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517).
3 Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w Opolu nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez R. B. zażalenia. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KO 22/17 2017-04-05Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy jedynym argumentem jest obawa skarżącej o popełnieniu przestępstw przez sędziów orzekających w sprawie i…
- II KO 14/18 2018-04-05Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu, oparty na zastrzeżeniach pokrzywdzonej co do bezstronności sędziów, ale jednocześnie niepodzielający argumentów pokrzywdzonej, zasługuje na uwzględnienie…
- V KO 21/16 2016-04-21Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd właściwy obawia się wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności ze względu na fakt, że sprawa dot…
- V KO 38/17 2017-07-19Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. może być uwzględniony, jeśli uzasadnienie opiera się jedynie na ogólnikowym powołaniu się na dobro wymiaru sprawiedliwości, be…
- V KO 48/15 2015-10-06Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd właściwy czuje się zdolny do bezstronnego rozstrzygnięcia, ale obawia się wątpliwości co do obiektyw…
Powołane przepisy
art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 23.07.2026. · PDF źródłowy