V KO 48/15

Izba Karna2015-10-06

Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek sądu o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. jest uzasadniony, gdy sąd właściwy czuje się zdolny do bezstronnego rozstrzygnięcia, ale obawia się wątpliwości co do obiektywizmu ze strony skarżącego i opinii publicznej z uwagi na fakt, że sprawa dotyczy postępowania prokuratora i sędziów tego sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy na podstawie art. 37 k.p.k. nie jest uzasadniony, jeśli sąd właściwy czuje się zdolny do bezstronnego rozstrzygnięcia, a obawy dotyczące wątpliwości co do obiektywizmu ze strony skarżącego i opinii publicznej nie są wystarczające do zastosowania tej instytucji. Instytucja ta może być stosowana jedynie w razie zaistnienia okoliczności dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa innemu sądowi równorzędnemu. Sąd Rejonowy uzasadnił wniosek obawą, że orzekanie przez sąd właściwy, w sytuacji gdy sprawa dotyczy postępowania prokuratora i sędziów tego sądu, mogłoby wzbudzić wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności w ocenie skarżącego i opinii publicznej, mimo że sam sąd czuje się zdolny do bezstronnego rozstrzygnięcia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił nie uwzględnić wniosku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KO 48/15 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz w sprawie z zażalenia l. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kłodzku z dnia 2 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k., w sprawie 1 Ds. […], po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 6 października 2015 r., wniosku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29 lipca 2015 r. o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. , p o s t a n o w i ł wniosku nie uwzględnić. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 lipca 2015 r. Sąd Rejonowy w Wałbrzychu wystąpił do Sądu Najwyższego z inicjatywą przekazania – na podstawie art. 37 k.p.k. – innemu sądowi równorzędnemu sprawy z zażalenia L. B. na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej w Kłodzku z dnia 2 kwietnia 2015 r. o odmowie wszczęcia śledztwa o czyn z art. 231 § 1 k.k. Uzasadniając wystąpienie, Sąd Rejonowy w Wałbrzychu stwierdził, że jakkolwiek „czuje się zdolny do bezstronnego rozstrzygnięcia tejże sprawy” to jednak orzekanie przez sąd właściwy, z uwagi na fakt, iż sprawa dotyczy postępowania prokuratora Prokuratury Rejonowej w Wałbrzychu, jak też sędziów Sądu Rejonowego w Wałbrzychu oraz Sądu Okręgowego w Świdnicy, mogłoby 2 wzbudzić w ocenie skarżącego i w opinii publicznej wątpliwości, co do obiektywizmu i bezstronności tego sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Skorzystanie z instytucji określonej w art. 37 k.p.k., możliwe jest tylko w razie zaistnienia okoliczności, dających podstawę do racjonalnego twierdzenia, że w odbiorze powszechnym powstają wątpliwości, co do zdolności sądu właściwego do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny i bezstronny (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 lipca 1995 r., III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2007 r., IV KO 11/07, LEX nr 568451). Sąd Najwyższy nie może w świetle przedstawionej wyżej wykładni zaaprobować poglądu o konieczności zastosowania tej instytucji w niniejszej sprawie. Stwierdzenie braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa, wydano w postępowaniu dotyczącym między innymi prokuratora i sędziów orzekających w sądzie miejscowo właściwym, mogłoby bowiem sugerować, że w każdym takim wypadku, pozostali sędziowie pracujący w tej jednostce organizacyjnej sądownictwa, nie są w stanie w sposób obiektywny i bezstronny rozpoznać sprawy. W konsekwencji prowadziłoby to do podważania zaufania do niezależności sądów i niezawisłości sędziów (postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 grudnia 2012 r., IV KO 88/12, LEX nr 1231606 oraz z dnia 29 stycznia 2013 r., V KO 79/12, LEX nr 1277829). Nie mieści się w pojęciu „dobro wymiaru sprawiedliwości” w rozumieniu art. 37 k.p.k. również powzięta przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu obawa odnośnie pojawienia się w ocenie skarżącego, ale również opinii publicznej, wątpliwości w kwestii braku warunków do rozpoznania niniejszej sprawy w sposób swobodny i obiektywny. Rzeczą sądu jest bowiem takie orzekanie, aby nie powstały wątpliwości co do tego, że wydane orzeczenie jest wolne od jakichkolwiek pozaprocesowych wpływów (por. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2014, s. 210-212; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 28 października 2011 r., III KO 72/11, LEX nr 1044040; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2012 r., V KO 57/12, LEX nr 1228517). Mając powyższe na uwadze, nieuprawnione jest twierdzenie, że sędziowie Sądu Rejonowego w Wałbrzychu nie mogą bezstronnie rozpoznać wniesionego przez L. B. zażalenia. W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 231 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy