III KO 130/23

Izba Karna2023-12-13

Skład orzekający: Waldemar Płóciennik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strony, świadkowie oraz relacje z sędziami mogą budzić wątpliwości co do bezstronności?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., gdy okoliczności związane ze stronami, świadkami lub relacjami z sędziami mogą w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do bezstronności sądu właściwego miejscowo. Przekazanie sprawy jest środkiem wyjątkowym, stosowanym w celu zapewnienia obiektywnego rozpoznania sprawy i ochrony dobra wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej oskarżonego W. J. o czyn z art. 212 § 1 k.k. do rozpoznania innemu sądowi. Powodem były relacje stron i świadków z sędziami orzekającymi w tym sądzie, które mogłyby budzić wątpliwości co do bezstronności. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek na posiedzeniu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 130/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik w sprawie W. J. oskarżonego o czyn z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2023 r., wystąpienia Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie, o przekazanie sprawy o sygn. akt IV K 788/23 do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu. UZASADNIENIE […] W. J. został oskarżony prywatnym aktem oskarżenia przez […] W. K. o popełnienie trzech przestępstw zakwalifikowanych z art. 212 § 1 k.k. Sprawa ta, według właściwości, wpłynęła do Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie i została zarejestrowana pod sygnaturą IV K 788/23. Postanowieniem z dnia 10 listopada 2023 r., właściwy do rozpoznania sprawy Sąd Rejonowy Szczecin – Centrum w Szczecinie, na podstawie art. 37 k.p.k. zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości wskazując, że oskarżyciel prywatny i oskarżony są […], podobnie jak większość spośród 17 zawnioskowanych do przesłuchania świadków, a nadto niektóre z tych III KO 130/23 2 osób pozostają w koleżeńskich bądź nawet rodzinnych relacjach z sędziami orzekającymi na terenie Szczecińskiej Apelacji, co w konsekwencji mogłoby w odbiorze społecznym budzić wątpliwości co do bezstronności występującego z omawianą inicjatywą sądu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego Szczecin – Centrum w Szczecinie zasługuje na uwzględnienie. Niezmienne pozostaje stanowisko, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w trybie art. 37 k.p.k., jako odstępstwo od rozpoznania sprawy przez sąd właściwy miejscowo, ma charakter wyjątkowy. Sąd Najwyższy niejednokrotnie zwracał także uwagę, iż zastosowanie tej instytucji może nastąpić tylko wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie. Nie każda jednak okoliczność będzie skutkowała ewentualnym przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, ale tylko taka, która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej rozpoznaniu przez właściwy sąd. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczności takie zaistniały w rozważanej sprawie. Uznać bowiem trzeba, że przywołane przez Sąd Rejonowy przesłanki związane ze stronami postępowania, i świadkami – tj. miejscem i rodzajem wykonywanej przez nich pracy, okolicznościami czynów oraz realacjami między sędziami sądu wlaściwego a stronami i uczestnikami postępowania, mogą w odbiorze społecznym uzasadniać obawę co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, poza właściwością miejscową Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, tj. Sądowi Rejonowemu Poznań Stare Miasto w Poznaniu, jednocześnie czyniąc zastrzeżenie, że decyzja powyższa nie wynika z braku zaufania do sędziów orzekających w Sądzie Rejonowym Szczecin – Centrum w Szczecinie, ale podyktowana jest troską o dobro wymiaru sprawiedliwości, albowiem okoliczności tej sprawy, w sytuacji gdyby rozpoznawał ją sąd właściwy, III KO 130/23 3 mogłyby w odczuciu społecznym wywołać wątpliwości co do obiektywności i rzetelności prowadzonego postępowania. (K.G.) [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 212 § 1 KKart. 37 KPK§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 25.07.2026. · PDF źródłowy