IV KO 65/18
Izba Karna2018-09-26
Skład orzekający: Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k., jeżeli przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do takich sytuacji należą okoliczności, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy. W szczególności, gdy pokrzywdzonymi w sprawie są sędziowie sądu miejscowo właściwego, może powstać uzasadniona wątpliwość co do bezstronności pozostałych sędziów tego sądu, co uzasadnia przekazanie sprawy w celu wykluczenia potencjalnych nieuzasadnionych wątpliwości w opinii publicznej.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej oskarżonego J.M. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Powodem wniosku było to, że pokrzywdzonymi w sprawie byli dwaj sędziowie Sądu Rejonowego w O. Sąd Rejonowy wskazał, że ta okoliczność może stwarzać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności pozostałych sędziów tego sądu. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę oskarżonego J.M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KO 65/18 POSTANOWIENIE Dnia 26 września 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Pietruszyński w sprawie J. M. oskarżonego o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 września 2018 r., wniosku Sądu Rejonowego w O., zawartego w postanowieniu z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II K [...], o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, na podstawie art. 37 k.p.k. postanowił: przekazać sprawę oskarżonego J.M. do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w R. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 lipca 2018 r., sygn. akt II K [...] Sąd Rejonowy w O. wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy oskarżonego J. M. innemu sądowi równorzędnemu. W wystąpieniu wskazano, że sprawa dotyczy bezpośrednio dwóch sędziów II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O., którzy „otrzymali status pokrzywdzonych”. Okoliczność ta wywołuje u oskarżonego, jak również może stwarzać u osób postronnych uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności pozostałych sędziów Sądu Rejonowego w O. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Warunkiem przełamania właściwości sądu w trybie art. 37 k.p.k., a więc przekazania sprawy do rozpoznania sądowi niewłaściwemu miejscowo i w ten
2 sposób dokonanie odstępstwa od konstytucyjnej zasady rozpatrywania spraw przez sąd właściwy (zob. art. 45 Konstytucji RP) jest wykazanie, że przemawia za tym dobro wymiaru sprawiedliwości. Do okoliczności przemawiających za przekazaniem sprawy należą sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (nawet w istocie mylne, jakkolwiek powzięte w oparciu o racjonalne przesłanki) o braku warunków do rozpoznania danej sprawy w sposób w pełni obiektywny, przez sąd właściwy (zob. postanowienie SN z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt IV KO 14/17). Nie ulega wątpliwości, że J. M. oskarżony został o przestępstwo z art. 212 § 1 k.k., które miało zostać popełnione na szkodę pokrzywdzonych A. K. i J. I.. Osoby te są sędziami II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w O. (k. 9v, 78v), a więc Sądu miejscowo właściwego do rozpoznania sprawy. W tym stanie rzeczy, zarówno w przekonaniu samego oskarżonego, jak i w odbiorze społecznym może powstać przekonanie (chociażby nieuzasadnione), że sprawa może nie zostać rozstrzygnięta w sposób obiektywny. Dobrem wymiaru sprawiedliwości, stanowiącym przesłankę skorzystania z instytucji określonej w art. 37 k.p.k. jest również, a może nawet przede wszystkim, potrzeba uniknięcia jakichkolwiek sugestii, że proces w danej sprawie mógłby być prowadzony w sposób nieobiektywny (zob. postanowienie SN z dnia 2 lipca 2003 r., sygn. akt III KO 20/03, LEX nr 78821). Przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu nie jest zatem wyrazem braku zaufania przez Sąd Najwyższy do bezstronności sędziów Sądu miejscowo właściwego, ale ma na celu wykluczenie mogących powstać w opinii publicznej nieuzasadnionych wątpliwości w tej materii. Ponieważ w sprawie spełnione zostały przesłanki przewidziane w art. 37 k.p.k., Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu spoza okręgu Sądu Okręgowego w K., to jest Sądowi Rejonowemu w R.
Powiązane orzeczenia
- III KO 130/23 2023-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy strony, świadkowie oraz relacje z sędziami mogą budzić wątpliwości co do bezs…
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 104/17 2017-12-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieją powiązania z innymi postępowaniami i potencjalne obawy o bezstronność?
- III KO 37/25 2025-03-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo?
Powołane przepisy
art. 212 § 1 KKart. 37 KPKart. 45§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy