III KO 37/25
Izba Karna2025-03-12
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. W sytuacji, gdy z osobą powiązaną ze sprawą (byłym małżonkiem wiceprezesa sądu) utrzymywane są relacje zawodowe i koleżeńskie przez sędziów sądu właściwego do rozpoznania sprawy, może to rodzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia jej przekazanie.Stan faktyczny
Sąd Okręgowy w Rzeszowie wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej dotyczącej oskarżonego P. P. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem było powiązanie byłego małżonka wiceprezesa Sądu Rejonowego w Rzeszowie z osobą ściśle związaną ze spółką, której prezesem był oskarżony. Sędziowie Sądu Okręgowego w Rzeszowie utrzymują relacje towarzyskie i zawodowe z byłym małżonkiem wiceprezesa.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu.Pełny tekst orzeczenia
III KO 37/25 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie P. P. oskarżonego z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 12 marca 2025 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 28 lutego 2025 r., sygn. akt II K 85/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Przemyślu. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 28 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie, w sprawie sygn. akt II K 85/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy oskarżonego P. P.. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu wskazano, że osobą, ściśle powiązaną ze spółką N. sp. z o.o., której prezesem był oskarżony, był także X. Y.. Ten ostatni, jak wskazano w uzasadnieniu postanowienia, jest byłym małżonkiem wiceprezesa Sądu Rejonowego w Rzeszowie X.1 Y.1 , z którą sędziowie Sądu Okręgowego w Rzeszowie pozostają w relacjach towarzyskich i zawodowych.
III KO 37/25 2 Jednocześnie, podkreślono, że zawisłe w przeszłości w Sądzie Okręgowym i Rejonowym w Rzeszowie sprawy z udziałem X. Y. również były przekazywane do rozpoznania do innych sądów równorzędnych. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Okręgowego w Rzeszowie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu ze sprawą powiązany jest były małżonek wiceprezesa Sądu Rejonowego w Rzeszowie, z którym zarówno sędziowie Sądu Rejonowego, jak i Okręgowego utrzymują relacje zawodowe i koleżeńskie. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem rodzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Okręgowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia Sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Okręgowy w Przemyślu, do którego ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też wzgledów orzeczono jak w sentencji.
III KO 37/25 3 [J.J.] [r.g.]
Powiązane orzeczenia
- V KO 106/23 2023-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 104/17 2017-12-14Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy istnieją powiązania z innymi postępowaniami i potencjalne obawy o bezstronność?
- IV KO 65/18 2018-09-26Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów sądu właściwego miejscowo?
Powołane przepisy
art. 284 § 2 KKart. 294 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy