V KO 106/23
Izba Karna2023-12-13
Skład orzekający: Jacek Błaszczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, co może mieć miejsce w sytuacji, gdy osoby bliskie stron postępowania są znane sędziom orzekającym, co może budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywnego rozstrzygnięcia sprawy. Przekazanie sprawy jest uzasadnione, aby uniknąć zarzutów o brak obiektywizmu i bezstronności.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Grudziądzu wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej z oskarżenia prywatnego. Powodem wniosku była sytuacja, w której córka oskarżyciela prywatnego była stroną postępowania, a jej rodzice byli osobami znanymi sędziom orzekającym w tym sądzie, zarówno w sferze służbowej, jak i towarzyskiej. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Brodnicy.Pełny tekst orzeczenia
V KO 106/23 POSTANOWIENIE Dnia 13 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z oskarżenia prywatnego A.O. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 grudnia 2023 r., wniosku Sądu Rejonowego w Grudziądzu zawartego w postanowieniu z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II K 342/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Brodnicy. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II K 342/23, Sąd Rejonowy w Grudziądzu, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy z oskarżenia prywatnego A. O. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy X.Y.., która jest córką adwokata Y.Z.., który występuje jako pełnomocnik i obrońca przed Sądem właściwym miejscowo. Z kolei matka X.Y.. była sędzią tego Sądu i utrzymywała z innymi sędziami orzekającymi kontakty towarzyskie. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Grudziądzu w sposób obiektywny.
V KO 106/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Grudziądzu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. W niniejszej sprawie, istotnie, sprawa dotyczy oskarżenia osoby, której rodzice są osobami znanymi sędziom orzekającym i to zarówno w sferze służbowej, jak i w kontaktach towarzyskich. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić uzasadnione wątpliwości, co do sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (por. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Brodnicy, który znajduje się w stosunkowo bliskiej odległości od Grudziądza i ewentualny dojazd stron, czy świadków, nie powinien stanowić nadmiernej uciążliwości. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. JML [ał]
V KO 106/23 3
Powiązane orzeczenia
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- I KO 119/24 2024-12-03Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 37/25 2025-03-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo?
- V KO 99/23 2023-10-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo?
- III KO 144/24 2024-10-02Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo, z którym pozostali sędziowie utrzymują kontakty zawodowe i towarzyskie?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 45 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy