I KO 119/24
Izba Karna2024-12-03
Skład orzekający: Małgorzata Gierszon
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, jeżeli dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, co może być uzasadnione sytuacją, w której sędziowie sądu właściwego utrzymują bliskie kontakty zawodowe i towarzyskie z pokrzywdzonymi lub świadkami, a także gdy oskarżony pełnił funkcje w sądzie wyższego rzędu, który jest sądem odwoławczym dla sądu właściwego miejscowo. Takie okoliczności mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Rawiczu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy karnej przeciwko M. A. innemu sądowi równorzędnemu. Uzasadnieniem był fakt, że większość sędziów Sądu Rejonowego w Rawiczu zna oskarżonego oraz byłego prezesa sądu, który złożył zawiadomienie o przestępstwie, utrzymując z nimi kontakty zawodowe i towarzyskie. Ponadto, oskarżony pełnił funkcję w Sądzie Okręgowym w Poznaniu, który jest sądem odwoławczym dla Sądu Rejonowego w Rawiczu. Sąd Rejonowy uznał, że takie okoliczności mogą stwarzać pozory braku obiektywizmu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze.Pełny tekst orzeczenia
I KO 119/24 POSTANOWIENIE Dnia 3 grudnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Gierszon po rozpoznaniu sprawy M. A. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k. i inne w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 3 grudnia 2024 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Rawiczu z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II K 221/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zielonej Górze. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 22 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Rawiczu, w sprawie sygn. akt II K 221/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 § 1 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy M. A. oskarżonego m. in. z art. 286 § 1 k.k. spoza okręgu poznańskiego. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 18 czerwca 2024 r., I Ko 56/24, przekazano sprawę temu Sądowi w związku z wnioskiem Sądu Rejonowego w Szamotułach. W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że w sprawie jednym z pokrzywdzonych jest Sąd Rejonowy
I KO 119/24 2 w Szamotułach, który złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Ponadto, wskazano, że oskarżony pracował w Sądzie Rejonowym w Szamotułach jako [...]. Z kolei w badanym postanowieniu wskazano, że większość sędziów Sądu Rejonowego w Rawiczu zna oskarżonego i byłego prezesa tego Sądu, który złożył zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa. Utrzymują z nimi kontakty zawodowe i towarzyskie. Bliskość terytorialna obu Sądów sprawia, że sądem odwoławczym byłby Sąd Okręgowy w Poznaniu, w którym M. A. pełnił urząd […]. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Rawiczu w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Rawiczu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną i świadkiem – składającym zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa - są osoby, z którymi większość sędziów tego Sądu utrzymuje wieloletnie kontakty zawodowe i towarzyskie. Co więcej, sądem wyższego rzędu, a więc sądem odwoławczym w stosunku do Sądu Rejonowego w Rawiczu jest Sąd Okręgowy w Poznaniu, w którym funkcję [..] pełnił oskarżony. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy spoza okręgu poznańskiego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego
I KO 119/24 3 środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Sąd Najwyższy wskazał Sąd Rejonowy w Zielonej Górze. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [J.J.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 2/24 2024-01-31Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- V KO 106/23 2023-12-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
- III KO 37/25 2025-03-12Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalne wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sędziów orzekających w sądzie właściwym miejscowo i rzeczowo?
- V KO 99/23 2023-10-25Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na potencjalny brak obiektywizmu w rozpoznaniu sprawy przez sąd właściwy miejscowo?
- III KO 144/24 2024-10-02Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo, z którym pozostali sędziowie utrzymują kontakty zawodowe i towarzyskie?
Powołane przepisy
art. 286 § 1 KKart. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 21.07.2026. · PDF źródłowy