III KO 2/24

Izba Karna2024-01-31

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy karnej innemu sądowi równorzędnemu ze względu na uzasadnione wątpliwości co do obiektywizmu i bezstronności sądu właściwego miejscowo?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga, co może mieć miejsce w sytuacji, gdy oskarżony jest biegłym sądowym wielokrotnie opiniującym dla danego sądu, a sprawa dotyczy wydawania fałszywych opinii. Taka sytuacja może budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywnego rozpoznania sprawy, co uzasadnia jej przekazanie w celu uniknięcia zarzutów o brak bezstronności.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Chrzanowie wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem o przekazanie sprawy karnej oskarżonego X.Y. innemu sądowi równorzędnemu. Oskarżony jest biegłym sądowym, który wielokrotnie opiniował dla Sądu Rejonowego w Chrzanowie, a sprawa dotyczy wydawania przez niego fałszywych opinii. Sąd Rejonowy uznał, że taka sytuacja może stwarzać u postronnego obserwatora przekonanie o braku obiektywnego rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 2/24 POSTANOWIENIE Dnia 31 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie oskarżonego X.Y. w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 31 stycznia 2024 r., wniosku Sądu Rejonowego w Chrzanowie zawartego w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 916/23 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 k.p.k. p o s t a n o w i ł przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Kielcach. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 916/23, Sąd Rejonowy w Chrzanowie, na podstawie art. 37 k.p.k., wystąpił do Sądu Najwyższego z wnioskiem przekazania sprawy oskarżonego X.Y. do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Wnioskujący Sąd wskazał, że sprawa niniejsza dotyczy osoby X.Y.– […] biegłego sądowego ds. kryminalistycznej rekonstrukcji wypadków drogowych i techniki samochodowej, który wielokrotnie opiniował dla Sądu Rejonowego w Chrzanowie. III KO 2/24 2 W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Chrzanowie w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Chrzanowie jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest osoba, która jako biegły sądowy wielokrotnie współpracowała z sędziami i pracownikami tego Sądu i jest im powszechnie znana, natomiast sprawa, w której X.Y. jest oskarżonym dotyczy m. in. wydawania fałszywych opinii. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy, podlegający zwierzchnictwu innego Sądu Okręgowego. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania sprawy, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Kielcach, który znajduje się poza obszarem właściwości Sądu Okręgowego w Krakowie. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. [PGW] [ał] III KO 2/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 45 ust. 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy