III KO 144/24

Izba Karna2024-10-02

Skład orzekający: Jacek Błaszczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo, z którym pozostali sędziowie utrzymują kontakty zawodowe i towarzyskie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że wniosek o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu jest zasadny, gdy stroną postępowania jest sędzia sądu właściwego miejscowo, a pozostali sędziowie utrzymują z nim kontakty zawodowe i towarzyskie. Taka sytuacja może budzić u postronnego obserwatora przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy, co przemawia za dobrem wymiaru sprawiedliwości.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Oświęcimiu wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy dotyczącej zażalenia na odmowę wszczęcia śledztwa przeciwko sędziemu tego sądu. Uzasadnieniem był fakt, że sędzia, będący stroną, ma kontakty zawodowe i towarzyskie z innymi sędziami sądu właściwego miejscowo, co może budzić wątpliwości co do obiektywizmu rozstrzygnięcia. Sąd Najwyższy uznał wniosek za zasadny.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieliczce.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 144/24 POSTANOWIENIE Dnia 2 października 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Błaszczyk po rozpoznaniu w sprawie z zażalenia S.S. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. akt […] odmowie wszczęcia śledztwa w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 2 października 2024 r., wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Oświęcimiu z dnia 5 września 2024 r., sygn. akt II Kp 328/24 o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu na podstawie art. 37 § 1 k.p.k. p o s t a n o w i ł sprawę przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Wieliczce. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 5 września 2024 r. Sąd Rejonowy w Oświęcimiu, w sprawie sygn. akt II Kp 328/24, wystąpił do Sądu Najwyższego o przekazanie, w trybie art. 37 k.p.k., innemu sądowi równorzędnemu, sprawy z zażalenia S.S. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Chrzanowie z dnia 10 czerwca 2024 r., sygn. akt […] o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie przekroczenia uprawnień lub niedopełnienia obowiązków przez sędziego Sądu Rejonowego w Oświęcimiu. III KO 144/24 2 W uzasadnieniu postanowienia o wystąpieniu z wnioskiem w trybie art. 37 k.p.k. wskazano, że sprawa dotyczy sędziego Sądu Rejonowego w Oświęcimiu – D. H., z którą wszyscy sędziowie mają kontakty zawodowe, a także utrzymują kontakty towarzyskie. W ocenie wnioskującego Sądu sytuacja tego rodzaju może stwarzać u postronnego obserwatora, przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w Sądzie Rejonowym w Szamotułach w sposób obiektywny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek Sądu Rejonowego w Oświęcimiu jest zasadny i zasługuje na uwzględnienie. Korzystanie z właściwości z delegacji przewidzianej ustawowo w przepisie art. 37 § 1 k.p.k. może nastąpić wyjątkowo, jako odstępstwo od konstytucyjnej zasady rozpoznania sprawy przez sąd właściwy (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) – i jedynie w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że dobro wymiaru sprawiedliwości wymaga takiego postąpienia. Jak wskazano w postanowieniu w sprawie stroną jest sędzia D.H. orzekająca w sądzie właściwym miejscowo. Wydanie orzeczenia w tej konkretnej sprawie mogłoby zatem budzić podejrzenia, co do braku sprawiedliwego i obiektywnego rozstrzygnięcia. Dla uniknięcia w takim wypadku zarzutów, które mogłyby rzutować na brak obiektywizmu i bezstronności przy rozpoznaniu sprawy, celowe jest, by była ona rozpoznana przez inny Sąd Rejonowy. Stanowisko takie jest zgodne z dotychczasową praktyką Sądu Najwyższego (vide: m. in. postanowienie z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18, LEX nr 2506137). Mając na względzie zrozumiałą i przekonującą argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia sądu właściwego miejscowo i rzeczowo do rozpoznania wniesionego środka odwoławczego, uznać należało, że dobro wymiaru sprawiedliwości przemawia za przekazaniem rozpoznania sprawy do innego sądu równorzędnego. Nic nie stoi obecnie na przeszkodzie, aby sądem tym był Sąd Rejonowy w Wieliczce, który jest położony w bliskiej odległości od Sądu miejscowo właściwego i ewentualny dojazd stron nie powinien stanowić przeszkody. Z tych też powodów orzeczono jak w sentencji. III KO 144/24 3 [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 § 1 KPKart. 37 KPKart. 45 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy