V KO 16/24
Izba Karna2024-03-26
Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia orzekający w sądzie miejscowo właściwym jest powiązany zawodowo z osobą, której zarzuty dotyczą?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Przesłanka ta jest spełniona, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, w tym powiązania zawodowe uczestników postępowania z sądem, które mogą budzić obawy o bezstronność orzekania.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrywał zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na fakt, iż skarżący sformułował zarzuty wobec sędziego orzekającego w tym sądzie, może powstać przekonanie o braku obiektywnych warunków do rozpoznania sprawy. W związku z tym Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu na podstawie art. 37 k.p.k.Pełny tekst orzeczenia
V KO 16/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie z zażalenia L. K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2024 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt II Kp 16/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o sygn. akt II Kp 16/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu. [PGW] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Tryb., zawisła sprawa z zażalenia L.K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego - Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, poprzez ukrywanie dowodów przed wymiarem sprawiedliwości, poświadczenie nieprawdy w dokumentach, działanie mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej przez sprawców przestępstw
V KO 16/24 2 przeciwko życiu i zdrowiu, czym działano na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego L.K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. i art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Zdaniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim okoliczność, iż L. K. sformułował zarzuty wobec ówczesnego Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, aktualnie orzekającego w Wydziale Karnym tego Sądu, może wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim należący do okręgu Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w którym orzeka ten Sędzia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68 z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III KO 105/00, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KO 26/21).
V KO 16/24 3 Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu, tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji łódzkiej do której należy Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim. [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KO 15/25 2025-02-13Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędziowie sądu właściwego złożyli oświadczenia o wyłączeniu od rozpoznania sprawy z…
- V KO 119/25 2025-07-29Czy zachodzą podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy większość sędziów sądu właściwego utrzymuje stosunki służbowe lub osobiste z uczestnikiem postępowa…
- V KO 76/25 2025-05-22Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy relacje między sędziami sądu właściwego miejscowo mogą budzić wątpliwości co do obie…
- IV KO 58/22 2022-06-28Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości?
- II KO 17/26 2026-02-24Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy przedmiotem oceny są czynności sędziego będącego uprzednio prezesem tego sądu?
Powołane przepisy
art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy