V KO 16/24

Izba Karna2024-03-26

Skład orzekający: Wiesław Kozielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu ze względu na dobro wymiaru sprawiedliwości, gdy sędzia orzekający w sądzie miejscowo właściwym jest powiązany zawodowo z osobą, której zarzuty dotyczą?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy może przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, gdy dobro wymiaru sprawiedliwości tego wymaga. Przesłanka ta jest spełniona, gdy istnieją okoliczności mogące wywołać przekonanie o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, w tym powiązania zawodowe uczestników postępowania z sądem, które mogą budzić obawy o bezstronność orzekania.
Stan faktyczny
Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim rozpatrywał zażalenie na odmowę wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim. Sąd Rejonowy uznał, że ze względu na fakt, iż skarżący sformułował zarzuty wobec sędziego orzekającego w tym sądzie, może powstać przekonanie o braku obiektywnych warunków do rozpoznania sprawy. W związku z tym Sąd Rejonowy zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy innemu sądowi.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu na podstawie art. 37 k.p.k.

Pełny tekst orzeczenia

V KO 16/24 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Wiesław Kozielewicz w sprawie z zażalenia L. K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. akt […], o odmowie wszczęcia śledztwa po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 26 marca 2024 r. wniosku zawartego w postanowieniu Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 12 lutego 2024 r., sygn. akt II Kp 16/24, o przekazanie sprawy innemu sądowi równorzędnemu p o s t a n o w i ł: uwzględnić wniosek i na podstawie art. 37 k.p.k. sprawę Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim o sygn. akt II Kp 16/24, przekazać do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu. [PGW] UZASADNIENIE Przed Sądem Rejonowym w Piotrkowie Tryb., zawisła sprawa z zażalenia L.K. na postanowienie asesora Prokuratury Rejonowej w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 6 listopada 2023 r., sygn. […], o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie niedopełnienia obowiązków przez funkcjonariusza publicznego - Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, poprzez ukrywanie dowodów przed wymiarem sprawiedliwości, poświadczenie nieprawdy w dokumentach, działanie mające na celu uniknięcie odpowiedzialności karnej przez sprawców przestępstw V KO 16/24 2 przeciwko życiu i zdrowiu, czym działano na szkodę interesu publicznego oraz interesu prywatnego L.K., tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. i art. 271 § 1 k.k. i art. 239 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Zdaniem Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim okoliczność, iż L. K. sformułował zarzuty wobec ówczesnego Prezesa Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, aktualnie orzekającego w Wydziale Karnym tego Sądu, może wywołać zarówno wśród opinii publicznej, jak i samego Skarżącego, przekonanie o braku warunków rozpoznania sprawy w sposób obiektywny przez Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim należący do okręgu Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim w którym orzeka ten Sędzia. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 37 k.p.k. powodem przekazania sprawy przez Sąd Najwyższy innemu sądowi równorzędnemu może być tylko dobro wymiaru sprawiedliwości. Jest to przesłanka o charakterze ogólnym i wybitnie ocennym. Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie przyjmuje, że przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu mogą uzasadniać powody wiązane z ujemnym wpływem na swobodę orzekania lub które mogą stwarzać przekonanie o braku warunków do rozpoznania sprawy w sposób obiektywny (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 13 lipca 1995 r., sygn. akt III KO 34/95, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68 z dnia 17 maja 2001 r., sygn. akt IV KO 21/01, OSNKW 2001, z. 7 – 8, poz. 58). Dobro wymiaru sprawiedliwości może także uzasadniać uruchomienie trybu, określonego w art. 37 k.p.k., wtedy, gdy w następstwie konkretnych okoliczności może powstać w społecznym odbiorze przekonanie (nawet błędne), że sprawa nie zostanie bezstronnie rozpoznana (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 stycznia 2001 r., sygn. akt III KO 105/00, z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. V KO 3/02). Tak jest między innymi, gdy konfiguracja zawodowych powiązań uczestników postępowania z sądem miejscowo właściwym może wywoływać u zewnętrznych obserwatorów obawy, czy ta sprawa będzie rozpoznana w warunkach wolnych od wszelkiego rodzaju nacisków, nawet tylko tych będących następstwem samej świadomości istnienia służbowych powiązań sędziów tego sądu (por. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt V KO 66/10, z dnia 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KO 26/21). V KO 16/24 3 Mając na względzie tak rozumiane pojęcie dobra wymiaru sprawiedliwości, Sąd Najwyższy uznał, iż okoliczności, które przedstawiono w uzasadnieniu postanowienia Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim, mogą powodować powstanie w odbiorze zewnętrznym przekonania o braku warunków do bezstronnego jej rozpoznania przez ten Sąd Rejonowy. Kierując się tym, Sąd Najwyższy postanowił, przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Radomiu, tj. Sądowi spoza obszaru objętego właściwością apelacji łódzkiej do której należy Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim. [ał]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 37 KPKart. 231 § 1 KKart. 271 § 1 KKart. 239 § 1 KKart. 11 § 2 KK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy