III KO 136/18

Sygn. akt III KO 136/18 POSTANOWIENIE Dnia 23 stycznia 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Artymiuk (przewodniczący) SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca) SSN Paweł Wiliński w sprawie M. P. (P.) skazanego z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 23 stycznia 2019 r. wniosku obrońcy skazanego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II AKa […], utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K […], p o s t a n o w i ł 1. oddalić wniosek; 2. kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego obciążyć wnioskodawcę M. P. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 10 kwietnia 2017 r., sygn. akt II K […], utrzymanym następnie w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II AKa […], M. P. został uznany za winnego popełnienia – wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami – przestępstwa z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, za które wymierzono mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 200 stawek dziennych po 50 zł każda. 2 We wniosku z dnia 16 kwietnia 2018 r. obrońca skazanego M. P. wniósł o wznowienie postępowania, zakończonego wspomnianym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […], uchylenie obu orzeczeń wydanych w tym postępowaniu i uniewinnienie M. P. od przypisanego mu czynu, ewentualnie przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wniosku obrońca skazanego wskazał, że M. P. jest w posiadaniu nowych dowodów w postaci raportu detektywistycznego dotyczącego osoby M. G. oraz nagrania rozmowy, przeprowadzonej z nim przez skazanego, które – w przekonaniu wnioskodawcy – wykazują w sposób bezsporny, że M. P. nie popełnił przestępstwa, za które został skazany. Do wniosku o wznowienie dołączono również pozasądowe opinie z zakresu pisma ręcznego, wskazując, że stanowią one nowe dowody, które podważają ustalenia faktyczne poczynione na podstawie opinii biegłej, powołanej przez Sąd meriti. Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt III KO 53/18, Sąd Najwyższy oddalił wniosek, wskazując na brak podstaw do wznowienia. Pismem z dnia 13 września 2018 r. obrońca skazanego powtórnie wniósł o wznowienie postępowania, ponownie podnosząc ujawnienie się w sprawie nowych faktów i dowodów. Obrońca zawnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie następujących dowodów: 1) z billingu połączeń telefonicznych skazanego na okoliczność, że M. P. odbył rozmowę z M. G. już po ustaleniu jego numeru telefonu przez detektywa); 2) z przesłuchania M. G. na okoliczność popełnienia przez M. G. przestępstwa, za które został skazany M. P.; 3) z „opinii pozasądowej” wykonanej przez Polskie Towarzystwo Kryminalistyczne z dnia 29 marca 2018 r. na okoliczność nieprawidłowości i nierzetelności opinii sporządzonej przez biegłą A. W.; 4) z „opinii pozasądowej” wykonanej przez K. H. na okoliczność nieprawidłowości i nierzetelności opinii sporządzonej przez biegłą A. W.; 5) z recenzji ekspertyzy pismoznawczej z dnia 3 kwietnia 2017 r. autorstwa A. W., sporządzonej przez S. B.; 6) z raportu z czynności detektywistycznych z dnia 11 marca 2018 r. dotyczącego M. G.; 7) z fotografii M. G.; 8) z pisma Sądu Okręgowego dotyczącego dokumentów, jakie złożyła biegła A. W. celem wpisania na listę biegłych sądowych; 9) z nagrania rozmowy przeprowadzonej z M. G. przez skazanego, zapisanej na dyktafonie; 10) z opinii biegłego z zakresu pisma 3 ręcznego na okoliczność ustalenia, czy M. P. był autorem zapisów znajdujących się na kartce okolicznościowej z życzeniami, stanowiącej dowód w sprawie. W konkluzji wniosku obrońca wniósł o wznowienie postępowania, zakończonego wspomnianym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w […] z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. akt II AKa […], uchylenie orzeczeń Sądów obu instancji wydanych w tym postępowaniu i uniewinnienie M. P. od przypisanego mu czynu, ewentualnie przekazanie sprawy właściwemu Sądowi do ponownego rozpoznania. Ponadto na podstawie art. 545 § 1 w zw. z art. 532 k.p.k. wniósł o wstrzymanie wykonania wyroku wobec skazanego M. P.. W pisemnej odpowiedzi na wniosek Prokurator Generalny wniósł o jego oddalenie jako bezzasadnego. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Wniosek obrońcy skazanego M. P. o wznowienie postępowania okazał się niezasadny i z tego powodu został oddalony. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że obrońca skazanego powołał się we wniosku na te same okoliczności, które były przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego w sprawie III KO 53/18. W poprzednim wniosku o wznowienie postępowania obrońca również wnioskował o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wymienionych w punktach 2-10 pierwszej części uzasadnienia tego postanowienia. Jak zresztą podkreśla sam autor wniosku, jest on świadomy tego, że „niniejszym wnioskiem dubluje wniosek o wznowienie z dnia 16 kwietnia 2018 r.”. Czyni to jednak uznając, że „wnioskowanie, które legło u podstaw oddalenia poprzedniego wniosku, jakkolwiek prawidłowe z punktu widzenia logiki formalnej, to doprowadziło do fałszywych wniosków, ponieważ zostało oparte na fałszywych przesłankach”. Zdaniem obrońcy owe fałszywe przesłanki polegały na tym, że Sąd Najwyższy oddalając wniosek o wznowienie niezasadnie przyjął, że rozmowa telefoniczna między skazanym a M. G., której nagranie załączono do poprzedniego wniosku o wznowienie postępowania, odbyła się „jeszcze przed procesem, to zaś doprowadziło do wniosku, iż nie jest to dowód propter nova”. Do obecnie rozpoznawanego wniosku o wznowienie obrońca załączył wyciąg z wykazu połączeń dla numeru […] za okres od dnia 1 do 30 kwietnia 2018 r. Wynika z niego, że w dniu 4 kwietnia 2018 r. z ww. numeru dokonano połączenia 4 telefonicznego z numerem telefonu […], który według ustaleń zawartych w raporcie detektywistycznym, miał należeć do M. G.. W postanowieniu z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. III KO 53/18, Sąd Najwyższy wyczerpująco uzasadnił, dlaczego okoliczności wskazane w pierwotnym wniosku o wznowienie postępowania karnego nie stanowią „nowych faktów lub dowodów” o których mowa w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., a które wskazywałyby na to, że skazany nie popełnił zarzucanego mu czynu. Sąd w niniejszym składzie podziela w całości argumentację zwartą w tym względzie w postanowieniu w sprawie III KO 53/18. Można wręcz stwierdzić, że w zakresie, w jakim ten wniosek odwołuje się do tych samych okoliczności, jakie były przedmiotem rozpoznania w sprawie III KO 52/18, jest on niedopuszczalny. Sąd Najwyższy wielokrotnie podkreślał, że wielokrotne rozpoznawanie tych samych podstaw wznowieniowych kłóci się ze stanem powagi rzeczy osądzonej, o której mowa w art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO 75/14, Lex nr 1616911; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2015 r., III KO 99/15, Lex nr 1936731). Tezy o braku podstaw do wznowienia postępowania karnego w tej sprawie nie podważa nowy argument obrońcy, że rozmowa między skazanym M. P. i M. G., do której odnosił się Sąd Najwyższy rozpoznając poprzedni wniosek o wznowienie postepowania, odbyła się już po wydaniu prawomocnego wyroku w tej sprawie. Ma tego dowodzić dołączony do wniosku wykaz połączeń telefonicznych. Przed przystąpieniem do oceny tej okoliczności należy przypomnieć, że podstawa do wznowienia postępowania z art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. aktualizuje się dopiero wówczas, gdy zgłaszane we wniosku o wznowienie nowe fakty lub dowody w wysokim stopniu uprawdopodobniają wadliwość wydanego orzeczenia i w takim samym stopniu wskazują, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie zasadniczo odmienne od orzeczenia poprzedniego, zaś ciężar dowiedzenia tych okoliczności spoczywa na tym, kto wnosi o wznowienie postępowania (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2018 r., V KO 6/18, Lex nr 2506138). Ponadto ocena przydatności proponowanych przez wnioskującego o wznowienie postępowania nowych dowodów powinna być dokonywana nie samoistnie, ale w ścisłym powiązaniu z oceną dotychczas zgromadzonych w 5 postępowaniu dowodów (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., V KO 24/18, Lex nr 2488099; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt IV KO 148/09, OSNwSK 2010/1/611). Odnosząc ww. wymogi do okoliczność tej sprawy należy stwierdzić, że załączony do wniosku wykaz połączeń telefonicznych, jak i treść samej nagranej rozmowy, nie stanowi takiego dowodu, który w kontekście dowodów przeprowadzonych w toku prawomocnie zakończonego postępowania uprawdopodabniałby w wysokim stopniu wadliwość wydanego wyroku. Niewątpliwie ważnym dowodem w sprawie były odciski linii papilarnych skazanego na dwóch woreczkach foliowych, w które zapakowana była marihuana. Obronie nie udało się podważyć tego dowodu w toku postępowania karnego. Ponadto w wyroku skazującym sąd ustalił, że M. P. dokonał przestępstwa z art. 55 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii „wspólnie i w porozumieniu z innymi osobami”. Jak to już zostało wskazane w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28 sierpnia 2018 r., osoba o imieniu M., pojawiała się w wyjaśnieniach skazanego, w tym także tych składanych przed Sądem meriti (zob. k. 135, 305v-306). W toku postępowania karnego ani oskarżony, ani jego obrońca nie składali wniosku dowodowego o przesłuchanie M. G., zaś współdziałanie innej osoby w popełnieniu przestępstwa przypisanego skazanemu nie dowodzi jego niewinności. Z załączonego do pierwszego wniosku o wznowienie postępowania nagrania wynika, że rozmowa obu osób odbywa się w toku postępowania karnego. Na dowód tego, że miała ona miejsce już po wydaniu wyroku obrońca dostarczył wyciąg połączeń. Wynika z niego jedynie, że w dniu 4 kwietnia 2018 r. z określonego numeru telefonu dokonano połączenia z numerem […], który zgodnie z ustaleniami detektywa miał należeć do M. G.. Nie została wykazana autentyczność nagrania, jak również to, że to właśnie w toku tego połączenia doszło do nagrania rozmowy. Co więcej, jak to już zostało podkreślone w postanowieniu w sprawie III KO 53/18, taka rozmowa może być „wyreżyserowana”, a każdy z rozmówców może w jej toku mówić co chce bez żadnych konsekwencji prawnych. Podsumowując, wskazana we wniosku okoliczność poparta wykazem połączeń telefonicznych wraz z poddawanym już ocenie Sądu Najwyższego w poprzednim postępowaniu wznowieniowym nagraniem rozmowy dwóch osób, nie 6 stanowi takiego nowego faktu lub dowodu, który stwarzałby wysokie prawdopodobieństwo, że oskarżony nie popełnił przypisanego mu czynu zabronionego. Wobec powyższego Sąd Najwyższy orzekł jak w części dyspozytywnej postanowienia, obciążając ponadto wnioskodawcę kosztami sądowymi postępowania wznowieniowego (art. 639 k.p.k.).