III KO 146/24

Izba Karna2025-02-11

Skład orzekający: Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., które może być wznowione z urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu nienależytej obsady sądu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził brak podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, ponieważ postanowienie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. W związku z tym, nie można rozważać okoliczności wskazanej przez skazanego (nienależyta obsada sądu) w trybie instytucji wznowienia postępowania z urzędu.
Stan faktyczny
Skazany A.S. wniósł o wznowienie postępowania karnego z powodu nienależytej obsady Sądu Najwyższego w sprawie, w której jego kasacja została oddalona. Skazany argumentował, że sędzia zasiadający w składzie orzekającym był oddelegowany z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, która jego zdaniem nie posiada statusu niezależnego organu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę w trybie art. 9 § 2 k.p.k. na podstawie sygnalizacji skazanego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził stwierdzić brak postaw do wznowienia postępowania z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

III KO 146/24 ZARZĄDZENIE Dnia 11 lutego 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Siwek w sprawie A.S. skazanego z art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii na skutek sygnalizacji skazanego w trybie art. 9 § 2 k.p.k. o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwęższego z dnia 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt III KK 86/21 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. zarządził stwierdzić brak postaw do wznowienia postępowania z urzędu. UZASADNIENIE A.S. został prawomocnie skazany wyrokiem Sądu Okręgowego w Siedlcach z 3 września 2019 r., sygn. akt II K 15/19, zmienionym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Lublinie z 20 maja 2020 r., sygn. akt II AKa 293/19. Od wskazanego wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie kasację wywiódł obrońca skazanego, która została przez Sąd Najwyższy postanowieniem z 23 kwietnia 2021 r., sygn. akt III KK 86/21, oddalona jako oczywiście bezzasadna (k. 21 akta SN). III KO 146/24 2 W dniu 10 września 2024 r. wpłynęło do Sądu Najwyższego pismo A.S., który wskazując na zaistnienie uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., wniósł o rozważenie możliwości wznowienia postępowania karnego w jego sprawie z powodu nienależytej obsady sądu, tj. ze względu na to, że w składzie Sądu Najwyższego zasiadał sędzia SSN A.B., który – jego zdaniem – został oddelegowany z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego, która nie posiada statusu organu niezależnego i niezawisłego. Stąd też wniosek, iż sąd z jego udziałem był nienależycie obsadzony. Należy stwierdzić, że wbrew sygnalizacji skazanego, wznowienie postępowania w sprawie III KK 86/21 z powodu wskazanej okoliczności nie jest możliwe. Zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. wznawia się postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem. Przepis art. 542 § 3 k.p.k. wskazuje natomiast, że do wznowienia z urzędu może dojść jedynie z powodów określonych w art. 439 § 1 k.p.k. w pkt 9-11 k.p.k. i może to nastąpić wyłącznie na korzyść skazanego. Podkreślenia wymaga jednak fakt, że postanowienie Sądu Najwyższego o oddalaniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.. Takie stanowisko jest utrwalone w orzecznictwie Sądu Najwyższego i wyrażono je m.in. w postanowieniach z 12 kwietnia 2001 r., III KO 53/99, z 27 czerwca 2001 r., III KO 115/00, a także w postanowieniu (7) z 23 marca 2023 r., I KZP 17/22. W tym stanie rzeczy, skoro postanowienie o oddaleniu kasacji nie kończy postępowania sądowego w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., rozważenie okoliczności wskazywanej przez skazanego – sugerowanej bezwzględnej przyczyny odwoławczej – nie jest możliwe w trybie instytucji wznowienia postępowania z urzędu. [WB] [ł.n] III KO 146/24 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 63 ust. 3art. 9 § 2 KPKart. 542 § 3 KPKart. 439 § 1 pkt 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 439 § 1 KPK§ 2§ 3§ 1 pkt 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 18.07.2026. · PDF źródłowy