III KO 147/25
Izba Karna2025-11-05
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na twierdzeniu o błędnej kwalifikacji prawnej czynu i sprzecznych z dowodami ustaleniach faktycznych, które były już przedmiotem oceny sądów obu instancji, może zostać przyjęty jako wniosek oparty na "nowych faktach i dowodach" w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, uznając go za oczywiście bezzasadny na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. Wniosek nie spełniał wymogu "nowych faktów i dowodów" w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., ponieważ powołane przez skazanego okoliczności i dowody były znane sądom orzekającym w sprawie i stanowiły już przedmiot oceny w postępowaniu apelacyjnym. Sąd Apelacyjny prawidłowo ocenił przypisanie skazanemu zamiaru ewentualnego zabójstwa.Stan faktyczny
Skazany P. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania karnego, twierdząc, że został skazany za przestępstwo z zastosowaniem zbyt surowej kwalifikacji prawnej (usiłowanie zabójstwa zamiast rozboju lub spowodowania uszczerbku na zdrowiu). Skazany powołał się na nowe fakty i dowody, wskazując na sprzeczne z materiałem dowodowym ustalenia faktyczne dotyczące jego zamiaru i świadomości stanu pokrzywdzonego. Sądy obu instancji rozpoznały już te zarzuty w postępowaniu apelacyjnym, utrzymując wyrok Sądu Okręgowego w mocy, z wyjątkiem kosztów procesu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.Pełny tekst orzeczenia
III KO 147/25 POSTANOWIENIE Dnia 5 listopada 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek w sprawie P. M., skazanego za czyn z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i in., na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 5 listopada 2025 r., w przedmiocie rozważenia dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania, w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 29 grudnia 2021 r., II AKa 210/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 marca 2021 r., III K 223/19, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., p o s t a n o w i ł odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą bezzasadność. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 24 marca 2021 r., III K 223/19, P. M. został uznany za winnego czynu z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i art. 280 § 1 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 275 k.k. i art. 276 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę 14 lat pozbawienia wolności, a w związku ze skazaniem ponadto za siedem innych przestępstw jako karę łączną wymierzono P. M. karę 15 lat pozbawienia wolności. Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 29 grudnia 2021 r., II AKa 210/21, zmienił zaskarżony
III KO 147/25 2 wyrok Sądu I instancji wyłącznie w zakresie kosztów procesu, w pozostałym zakresie utrzymując go w mocy. Pismem z dnia 19 sierpnia 2025 r. skazany zwrócił się do Sądu Apelacyjnego w Krakowie z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania. Wniosek ten został zgodnie z właściwością przekazany do Sądu Najwyższego. Jako podstawę wniosku skazany wskazał art. 540 § 1 pkt 2 ppkt b k.p.k., tj. „nowe fakty i dowody”. W uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania P. M. podał, że skazano go za przestępstwo zagrożone karą surowszą, a jego zachowanie nie powinno być kwalifikowane jako usiłowanie zabójstwa, lecz co najwyżej rozbój lub spowodowanie uszczerbku na zdrowiu. Wskazał, że ustalenia faktyczne poczynione w sprawie są całkowicie sprzeczne z zabranym materiałem dowodowym. Podkreślił, że nie było tak, aby zacierał ślady swojego zachowania, co dawało szansę pokrzywdzonemu na udzielenie mu pomocy oraz że pokrzywdzony był w posiadaniu działającego telefonu, którym mógł wezwać pomoc. Wskazywał, że nie miał świadomości co do rzeczywistego stanu zdrowia pokrzywdzonego i w jego oczach pokrzywdzony nie był w stanie zagrożenia życia. Skazany podniósł, że to on pozostawił pokrzywdzonemu sprawny telefon i kazał współskazanemu poluzować więzy, którymi pokrzywdzony był spętany. Wskazał, że gdyby działał z zamiarem zabójstwa pokrzywdzonego, zachowałby się inaczej i pozostawiłby miejsce zdarzenia w innym stanie, niż miało to miejsce w tej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Wniosek skazanego P. M. okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też Sąd Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści. W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika. Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).
III KO 147/25 3 Wniosek o wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia dotyczącym prawomocnych i podlegających wykonaniu orzeczeń. W tej procedurze Sąd Najwyższy bada istnienie ściśle określonych podstaw wznowieniowych, zawartych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k. i art. 542 § 3 k.p.k. Spośród tych podstaw wznowienia postępowania skazany odwołał się do „nowych faktów i dowodów” z art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k., które miałyby wskazywać, że został skazany za przestępstwo zagrożone karą surowszą, przy zastosowaniu zbyt surowej kwalifikacji prawnej. Jednakże, aby można było wznowić postępowanie karne na podstawie „nowych faktów i dowodów”, ujawnić się musi dowód lub okoliczność nieznane sądowi orzekającemu w chwili wyrokowania, a jednocześnie w wysokim stopniu uprawdopodobniające wadliwość wydanego orzeczenia i w takim samym stopniu wskazujące, że po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie zasadniczo odmienne od orzeczenia poprzedniego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dni: 26 kwietnia 2021 r., V KO 3/21; 22 grudnia 2021 r., V KZ 63/21). Tymczasem skazany powołał się na okoliczności i dowody, które były znane Sądom orzekającym w sprawie. Wskazał bowiem na poczynienie błędnych ustaleń faktycznych co do strony podmiotowej przestępstwa, jak również z tego powodu negował kwalifikację prawną czynu. Odwołał się w tym zakresie wyłącznie do okoliczności, które legły u podstaw wydania wyroku skazującego i były oceniane przez Sądy obu instancji. Skazany nie wskazał na żadną okoliczność ani na żaden dowód, który powstałby lub stał się mu znany dopiero po zakończeniu postępowania w toku instancji. Okoliczności, na które powołał się skazany w swoim piśmie były już przedmiotem zarzutu apelacji jego obrońcy i Sąd Apelacyjny się do nich odniósł, jednoznacznie twierdząc, że przypisanie przez Sąd Okręgowy skazanemu zamiaru ewentualnego zabójstwa było prawidłowe. Skazany bazuje więc na dowodach i okolicznościach pozbawionych elementu „nowości” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Sąd Najwyższy dostrzega, że to już kolejna próba skazanego, aby wzruszyć wydany w jego sprawie wyrok skazujący. W ramach podejmowanych prób wznowienia postępowania wydano następujące decyzje procesowe: zarządzenie z dnia 31 lipca 2024 r., III KO 68/24, o braku podstaw do wszczęcia przez Sąd
III KO 147/25 4 Najwyższy postępowania o wznowienie postępowania z urzędu; postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 kwietnia 2025 r., III KO 43/25, o odmowie przyjęcia wniosku z uwagi na jego oczywistą bezzasadność (wniosek koncentrował się na tworzeniu przeciwko skazanemu fałszywych dowodów). Obecny wniosek skazanego nie wskazuje na żadne nowe fakty lub dowody w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Mając na uwadze przedstawioną argumentację należało odmówić przyjęcia wniosku skazanego jako oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez wzywania do uzupełnienia jego braków formalnych. Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia. [J.J.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I KO 34/23 2023-09-27Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie wskazuje na ziszczenie się przesłanek określonych w art. 540 k.p.k. i nie przedstawia nowych faktów lub dowodów uzasadniających twierdzenie o błędności wyroku lub…
- I KO 99/22 2023-02-09Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, który nie powołuje się na żadne ustawowe podstawy wznowienia, a jedynie polemizuje z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonaną w prawomocnie zakończonym postępowaniu,…
- I KO 51/23 2023-09-27Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i kwalifikacji prawnej czynu, bez przedstawienia nowych dowodów wskazujących na niepopełnienie przestępstwa, może zostać uwzględ…
- II KO 49/21 2021-10-26Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na zarzucie niewłaściwej oceny materiału dowodowego i okoliczności przyznania się do winy, które były już rozpoznane w postępowaniu, może zostać uznany za oczywiście…
- II KO 90/21 2021-11-29Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego, oparty na okolicznościach znanych już w toku postępowania, może zostać uwzględniony na podstawie art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.?
Powołane przepisy
art. 13 § 1 KKart. 148 § 2 pkt 2 KKart. 545 § 3 KPKart. 280 § 1 KKart. 156 § 1 pkt 2 KKart. 275 KKart. 276 KKart. 11 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 540 § 1 pkt 2art. 540 KPKart. 540a KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy